I SA/Łd 420/07
PostanowienieWSA w Łodzi2007-12-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Pomimo prowadzenia działalności gospodarczej i posiadania znacznych dochodów z różnych źródeł (działalność gospodarcza, wynagrodzenie męża, umowy najmu, gospodarstwo rolne), skarżąca wskazała na wysokie koszty utrzymania rodziny i zobowiązania podatkowe. Sąd uznał jednak, że sytuacja materialna skarżącej uległa poprawie, a koszty sądowe w tej sprawie są de facto kosztami prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, z którymi powinna się liczyć. Ponadto, sąd podkreślił, że prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być przyznawane tylko w przypadkach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą z znacznym przychodem i dochodem, podobnie jak jej mąż, który dodatkowo uzyskuje wynagrodzenie z umowy o pracę i dochody z najmu. Rodzina posiada dom, gospodarstwo rolne i koparko-ładowarkę. Skarżąca podała wysokie miesięczne koszty utrzymania rodziny oraz znaczne zobowiązania podatkowe. Sąd analizował poprzednie wnioski o prawo pomocy i ocenił, że sytuacja materialna skarżącej uległa poprawie, a koszty sądowe są związane z jej działalnością gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania skarżącej M. W. prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 grudnia 2007roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2003 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej M. W. prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącej M..W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego ponad kwotę 200 złotych i oddalił jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości uznając, iż sytuacja materialna rodziny skarżącej, której jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości 3.900 zł (brutto) nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów udziału w postępowaniu sądowym.
Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2003 roku.
Postanowieniem z dnia 16 listopada 2005 roku zostało skarżącej przyznane kolejne prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczania wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 200 zł.
Wyrokiem z dnia [...] roku Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia [...] roku i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].
W dniu 11 grudnia 2007 roku do sądu wpłyną pochodzący od skarżącej formularz PPF z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W swoim oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach M.W. wskazała, iż wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze troje dzieci. M.W. prowadzi działalność gospodarczą, która w bieżącym roku przyniosła przychód w wysokości 3.765.689,36 zł dając dochód w wysokości 33.149, 94 zł. Mąż skarżącej także prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której w miesiącach styczeń – październik 2007 roku uzyskał przychód wysokości 2.038.744,01 zł poniósł koszty w wysokości 2.038.269,15 zł co przyniosło mu dochód w wysokości 474,86 zł. Nadto mąż skarżącej uzyskuje dochody z tytułu mowy o pracę w wysokości 3.368, 19 zł netto miesięcznie. Oboje małżonkowie uzyskują także dochody z tytułu zawartych umów najmu w kwocie 8.856, 54 zł oraz 5.885, 30 zł netto. Skarżąca jest właścicielem domu o powierzchni około 120 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną, gospodarstwa rolnego o powierzchni około 11 ha oraz koparko-ładowarki o wartości około 34.000 zł., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazała, iż przeciętne miesięczne koszty utrzymania rodziny skarżącej zamykają się kwotą około 3.450 zł, oraz, że na skarżącej i jej mężu ciążą zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości pond 400.000 zł
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy M.W. wskazała, iż wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze troje dzieci. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą z której osiąga dochody rzędu około 2.762 zł miesięcznie, mąż skarżącej także prowadzi działalność gospodarczą, a ponadto uzyskuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 3.368, 19 zł netto. Małżonkowie uzyskują także dochody ze stosunków najmu w wysokości około 14.741 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni około 120 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni około 11 ha, a także koparko-ładowarki o wartości około 34.000 zł, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazane przez skarżącą przeciętne miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą około 3.450 zł
Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że M.W. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy podkreślić, iż obecny wniosek o udzielenie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżącej w przedmiotowej sprawie. Na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia [...] roku uzyskała ona prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej zaś postanowieniem z dnia [...] roku uzyskała częściowe zwolnienie o wpisu od skargi kasacyjnej, jednak będąca przedmiotem oceny sytuacja materialna skarżącej uległa zdecydowanej poprawie. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga stałe dochody, z akta sprawy wynika, iż spór w sprawie niniejszej ma związek z tą działalnością, a wobec powyższego koszty sądowe w niej są de facto kosztami tej działalności, z którymi skarżąca jako przedsiębiorca powinna się liczyć. Wysokość miesięcznego dochodu w rodzinie skarżącej uzyskiwanego z tytułu wynagrodzenia za pracę jej męża oraz z tytułu umów najmu oraz fakt pozostawania właścicielem 11 hektarowego gospodarstwa rolnego stanowiącego dodatkowe źródło utrzymania rodziny nie pozwalają na przyjęcie, iż skarżąca obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe.
Nadto należy wskazać, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło