I SA/Łd 420/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń - listopad 2008 r.. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. M.-M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. I SA/ Łd 420/14 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. określającej A. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – listopad 2008 r. Od decyzji tej podatnik wniósł odwołanie. Rygor natychmiastowej wykonalności nadany został przez organ podatkowy I instancji jego decyzji nieostatecznej, na podstawie art.239b § 1 pkt.4 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie tego organu okoliczność – o której mowa we wskazanym przepisie, to jest krótszy niż 3 miesiące okres do upływu terminu przedawnienia – stanowiła uzasadnioną obawę, że zobowiązanie podatkowe za w/w okres rozliczeniowy nie zostanie przez podatnika dobrowolnie wykonane. Organ uznał więc, że zaistniały przesłanki określone w art.239b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej uzasadniające nadanie nieostatecznej decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznający zażalenie podatnika na postanowienie organu I instancji, podzielił w zaskarżonym w tej sprawie postanowieniu stanowisko tego organu. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art.239b § 4 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Warunkiem zastosowania tej instytucji jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z tej decyzji nie zostanie wykonane (art.239b §2 Ordynacji podatkowej). Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji organu podatkowego I instancji z dnia [...] listopada 2013 r. upływał z końcem 2013 r. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji uprawdopodobnił, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, podnosząc, że termin przedawnienia jest krótszy niż 3 miesiące, a strona złożyła odwołanie od decyzji z [...] listopada 2013 r. Do dnia wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności organ odwoławczy nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2007 r. Organ odwoławczy podniósł także, że w zażaleniu strona nie podniosła żadnych konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia prawa przy wydawaniu postanowienia przez organ I instancji. Strona podniosła jedynie, że wykonanie nieprawomocnej decyzji przed rozpatrzeniem odwołania może narazić ją na straty materialne w przypadku uznania argumentów zawartych w złożonym od decyzji odwołaniu. W skardze na postanowienie organu odwoławczego strona także nie wskazała na naruszenie przepisów dotyczących naruszenia prawa przy wydawaniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Podniosła jedynie, że w decyzji wymiarowej brak "rzetelnego ustosunkowana się do kwestii przedawnienia obowiązku złożenia zgłoszenia rejestracyjnego". Nadto podniosła, że zajęcie nieruchomości oraz samochodu jest niewspółmierne do zobowiązań. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik na rozprawie w dniu [...] r. poparł skargę strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd zważył co następuje: Istotą sporu w analizowanej sprawie jest przesądzenie czy podnoszony w postanowieniu organu I instancji upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego krótszy niż 3 miesiące i fakt złożenia odwołania od decyzji organu I instancji określającej zobowiązanie podatkowe, wyłączający prawdopodobieństwo zapłaty zobowiązania przed upływem terminu przedawnienia, uzasadnia nadanie -decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe - rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art.239b §1 pkt.4 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U.2012.749; dalej "O.p."). Zgodnie z powołanym przepisem decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, przy czym przepis ten stosuje się pod warunkiem uprawdopodobnienia przez organ, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 tej ustawy wystarczy uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. Uprawdopodobnienie z istoty swej nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia. Jak wyżej wskazano, okoliczność upływu terminu nie może sama w sobie uzasadniać obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Krótki okres pozostały do zakończenia biegu terminu przedawnienia nie oznacza, że zobowiązany na pewno nie wykonana dobrowolnie zobowiązania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r. sygn. akt I FSK 1210/10, z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2333/10). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, prezentowany w orzecznictwie, że okoliczność zbliżającego się upływu terminu przedawnienia może uprawdopodobnić obawę niewykonania zobowiązania dopiero łącznie z innymi okolicznościami faktycznymi danej sprawy, na podstawie których można wnioskować, że zobowiązanie nie zostanie jednak wykonane. Analizując treść postanowienia organu odwoławczego i treść postanowienia organu I instancji, na argumenty którego powołał się organ odwoławczy, Sąd ten uznał, że wykazano w sprawie iż okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania jest znacznie krótszy niż trzy miesiące, i organ uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostaną wykonane. Wskazują na to takie okoliczności jak to, że po doręczeniu decyzji nie nastąpiła zapłata należności z niej wynikających, a ponadto skarżący wniósł odwołanie od decyzji, które uniemożliwi zakończenie postępowania podatkowego przed upływem terminu przedawnienia należności (por. wyrok NSA z 14.01.2014 r. I FSK 260/13, LEX nr 1456934, wyrok NSA z 13.12.2013 r. I FSK 1807/12 publ w CBOSA orzeczenia. nsa.gov.pl). Konkludując, w rozpoznawanej sprawie w dostateczny sposób uzasadniono nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na istniejące prawdopodobieństwo, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Oznacza to, że organ podatkowy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył prawa, a w szczególności art.239b § 1 pkt.4 i § 2 O.p. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 p.p.s.a. E.J.