I SA/Łd 424/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-05-17
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. A w Ł., ponoszący straty i posiadający wysokie zobowiązania, ma prawo do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Szpitalowi przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. W tym przypadku, biorąc pod uwagę poniesione straty, wysokie zobowiązania, ujemny kapitał własny oraz bieżące wydatki przewyższające wpływy, stwierdzono brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego.Stan faktyczny
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. A w Ł. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 rok. Jednocześnie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, a następnie uzupełnił go o szczegółowe dane dotyczące swojej sytuacji finansowej, w tym straty, wysokie zobowiązania i bieżące wydatki. Organ administracji skarbowej nie został wskazany jako strona w tym postępowaniu, a jedynie jako organ wydający decyzję, na którą złożono skargę.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu – Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu im. A w Ł. – prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 maja 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. A w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. A w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu im. A w Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. A w Ł., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 rok. W skardze skarżący zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, gdyż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W złożonym następnie, na wezwanie Sądu, urzędowym formularzu (PPPr) wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych skarżący podał, że przedmiotem prowadzonej przez niego działalności jest podejmowanie działań na rzecz ochrony zdrowia oraz poprawy stanu zdrowia ludności poprzez organizowanie i prowadzenie działalności leczniczej, profilaktycznej i rehabilitacyjnej, podejmowanie działań na rzecz poprawy stanu zdrowia kobiet i populacji wieku rozwojowego do 18-tego roku życia oraz umacniania rodziny ze szczególnym uwzględnieniem kobiet i dzieci zamieszkujących teren województwa łódzkiego zgodnie z najnowszymi osiągnięciami nauki, a ponadto propagowanie zachowań prozdrowotnych i podejmowanie działań promocyjnych dla uzyskania poprawy zdrowia ludności. Oświadczył przy tym, że wysokość jego kapitału zakładowego wynosi -40.481.369,94 zł, wartość środków trwałych to kwota 94.156.217,45 zł, ponadto w ostatnim roku obrotowym poniósł stratę w wysokości
-195.092,12 zł. Wnioskodawca dodał także, iż saldo na posiadanym przez niego rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 210.096 zł.
Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że według bilansu za miesiąc styczeń 2013 roku poniósł stratę na działalności podstawowej w wysokości 9.162.514,73 zł. Wysokość zobowiązań wymagalnych głównie wobec dostawców leków i środków opatrunkowych zamyka się kwotą 33.095.435,92 zł, natomiast jego kapitał własny ma wartość ujemną i wynosi -49.350.893,31 zł, podczas gdy na koniec 2011 roku była to kwota niemal siedmiokrotnie niższa, gdyż wynosiła – 7.602.793,67 zł. Do wniosku skarżący załączył bilans na dzień 31 stycznia 2013 roku.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia skarżącego okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2013 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. A w Ł. rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na pokrycie kosztów bieżącej działalności Szpitala wraz ze wskazaniem kwoty i źródła pochodzenia środków przeznaczanych na ten cel oraz nadesłanie odpisu (kserokopii) aktualnego zeznania podatkowego skarżącego za 2012 rok, względnie za 2011 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W wykonaniu powyższego wezwania pełnomocnik skarżącego wraz z pismem procesowym z dnia 6 maja 2013 roku nadesłał wymagane przez Referendarza sądowego dokumenty i informacje objęte powyższym zarządzeniem. Podkreślił przy tym, że skarżący z uwagi na swą trudną sytuację finansową nie mógł poczynić żadnych oszczędności na pokrycie ewentualnych kosztów postępowania. Wydatki poniesione w lutym i marcu 2013 roku znacznie przewyższały bowiem wpływy uzyskane w tym okresie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie podkreślić należy, iż spełnienie przez stronę przesłanek ekonomicznych wskazanych w powołanym wyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. nie obliguje do przyznania prawa pomocy, lecz jedynie uprawnia Referendarza sądowego do jego udzielenia.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący Szpital nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W tym względzie przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżący w ostatnim roku obrotowym poniósł stratę w wysokości -195.092,12 zł. Z nadesłanego bilansu wynika przy tym, że w miesiącu styczniu 2013 r. wnioskodawca poniósł stratę na działalności podstawowej w wysokości -9.162.514,73 zł. Jednocześnie wysokość zobowiązań skarżącego wymagalnych głównie wobec dostawców leków i środków opatrunkowych na dzień złożenia wniosku zamykała się kwotą 33.095.435,92 zł. Dodatkowo z nadesłanego zestawienia miesięcznych wpływów i wydatków skarżącego związanych z pokryciem jego bieżącej działalności na przykładzie miesiąca lutego 2013 roku wynika, że wpływy skarżącego w tym miesiącu stanowiły kwotę 22.772.950,04 zł, a wydatki kwotę tę przewyższały i wynosiły 23.708.740,85 zł. Natomiast na przykładzie miesiąca marca 2013 roku ta relacja układała się następująco: wpływy skarżącego stanowiły kwotę 29.175.460,42 zł, a wydatki kwotę tę przewyższały i wynosiły 29.610.213,39 zł. Wymagalne przy tym na dzień 31 stycznia 2013 roku zobowiązania skarżącego opiewały na kwotę 33.095.435,92 zł. Okoliczności te dowodzą, że skarżący nie mógł poczynić oszczędności na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.510 zł. Powyższy fakt znajduje potwierdzenie także w nadesłanych wyciągach z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych. Wykazana przy tym kwota środków widniejąca na podanym we wniosku rachunku bankowym prowadzonym przez Bank B w Ł. na koniec miesiąca marca 2013 roku w wysokości 210.096 zł wobec podanej kwoty wymagalnych zobowiązań skarżącego na dzień złożenia wniosku także potwierdza brak możliwości poczynienia przez wnioskodawcę oszczędności na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie i tym samym przesądza o zasadności złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego wykazana przez skarżącego sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, że nie ma on dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, w tym zwłaszcza kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258
§ 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło