I SA/Łd 425/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-05-19
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego został odmówiony, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny swojej sytuacji materialnej i dochodowej. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących dochodów, wydatków oraz potencjalnych dochodów z posiadanych nieruchomości i dopłat unijnych, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistej zdolności do ponoszenia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca J. R. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała informacje o dochodach z gospodarstwa rolnego, zasiłku przedemerytalnym matki i emeryturze babci, a także o posiadanych nieruchomościach. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia, jednak skarżąca nie zastosowała się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej J. R. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 maja 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej J. R. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
W dniu 8 marca 2017 roku J. R. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że wspólnie z córką, matką i babcią prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzone przez stronę gospodarstwo rolne, z którego dochód oszacowała na kwotę ok. 1000 zł, oraz zasiłek przedemerytalny matki skarżącej w wysokości 878 zł i emerytura jej babci w kwocie 1.100 zł. Strona nie otrzymuje zasądzonych wyrokiem sądu alimentów na córkę, a ich egzekucja okazała się bezskuteczne, na dowód czego strona przedłożyła aktualne zaświadczenie. Majątek strony stanowi dom o powierzchni 150 m2 i wartości ok. 150.000 zł, gospodarstwo rolne o powierzchni 6,5 ha oraz mieszkanie własnościowe spółdzielcze o powierzchni ok. 55 m2 i wartości 150 .000 zł. Skarżąca wskazał, że organ egzekucyjny zajął jej rachunki bankowe Koszty miesięcznego utrzymania swojego gospodarstwa domowego strona oszacowała na kwotę 1.300 zł (czynsz, energia, gaz, odpady, ogrzewanie).
Zarządzeniem z 12 kwietnia 2017 roku skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: wskazanie czy będące własnością skarżącej mieszkanie stanowi źródło jej dodatkowych dochodów i udokumentowanie ich wysokości, nadesłanie zeznań podatkowych osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym i ewentualnie skarżącej za dwa ostatnie lata podatkowe, nadesłanie zaświadczenia z właściwego Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich do rolnictwa ze środków UE, bądź o niewystępowaniu z wnioskiem o ich otrzymanie, udokumentowanie wysokości dochodów skarżącej oraz wszystkich osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym, udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego wnioskodawczyni, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy, nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym za dwa ostatnie miesiące, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało odebrane przez pełnomocnika skarżącej w dniu 19 kwietnia 2017 roku. Do chwili obecnej skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów i informacji.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. R. wskazała, jedynie, że wspólnie z córką, matką i babcią prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzone przez stronę gospodarstwo rolne, z którego dochód oszacowała na kwotę ok. 1000 zł, oraz zasiłek przedemerytalny matki skarżącej w wysokości 878 zł i emerytura jej babci w kwocie 1.100 zł. Majątek strony stanowi dom o powierzchni 150 m2 i wartości ok. 150.000 zł, gospodarstwo rolne o powierzchni 6,5 ha oraz mieszkanie własnościowe spółdzielcze o powierzchni ok. 55 m2 i wartości 150 .000 zł. Koszty miesięcznego utrzymania swojego gospodarstwa domowego strona oszacowała na kwotę 1.300 zł Wnioskodawczyni nie udokumentowała w pełni wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów, nie udokumentował także ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania, mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania. Nie udzieliła także informacji czy uzyskuje dopłaty do rolnictwa ze środków Unii Europejskiej co wydaje się wysoce prawdopodobne skoro działalność rolnicza stanowi jej główne źródło utrzymania. Strona nie udzielił także wyjaśnień w zakresie pobierania dochodów z posiadanego majątku ruchomego. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza, wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. W przedmiotowej sprawie wątpliwości budzi kompletność oświadczenia dotyczącego faktycznie posiadanych przez stronę na utrzymanie dochodów. Podkreślić należy, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie swojej rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Postawa skarżącej w przedmiotowym postępowaniu, która odmawia udzielenia informacji w zakresie dopłat unijnych oraz zarobkowego wykorzystywania posiadanego majątku nieruchomego czyni jej twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania gołosłownymi. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżąca nie udzieliła wiarygodnych informacji pozwalających ustalić koszty utrzymania jej gospodarstwa domowego, oraz wysokość posiadanych dochodów służących ich pokryciu, wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło