I SA/Łd 427/08

Dnia 12 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 rok p o s t a n a w i a: odmówić A Sp. z o.o. w K. przyznania prawa pomocy. I SA/Łd 427/08 Uzasadnienie Spółka A Sp. z o.o. z siedziba w K. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 rok. We wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej skarżąca określiła rodzaj prowadzonej działalności jako wynajem nieruchomości na własny rachunek. Wskazała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50 000 zł. Wartość środków trwałych spółka określiła na 527 762,93 zł, a w ostatnim roku obrotowym zanotowała 947 104,65 zł zysku. Na rachunku bankowym spółki w dniu 31 marca 2008 r. znajdowała się kwota 6281,38 zł. W uzasadnieniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych spółka podała, że spółka wynajmuje powierzchnie magazynowe w należącym do niej obiekcie, położonym w D. W 2007 r. spółka posiadała jeszcze jedną nieruchomość w S., którą jednak zmuszona była sprzedać, by uregulować dług wobec banku w wysokości 2 000 000 zł. Dlatego też w 2007 r. spółka odnotowała zysk. Obie nieruchomości obciążone były hipotekami. Spółka wskazała również, że na mocy porozumienia z organami skarbowymi spłaca zaległe zobowiązania podatkowe w łącznej kwocie około 11 000 zł miesięcznie i z zobowiązań tych wywiązuje się terminowo. W pierwszych trzech miesiącach 2008 r. spółka zanotowała wynik ujemny w wysokości 37 192,29 zł, na co wpływ miał remont obiektu w D., który z kolei wymuszony został decyzjami organów nadzoru budowlanego. W tej sytuacji w ocenie spółki zapłata wpisu sądowego zachwiałaby płynnością finansową spółki i brakiem możliwości realizacji zaciągniętych przez nią zobowiązań i podpisanych porozumień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie prawnej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Składając skargę skarżąca spółka winna, w ocenie Sądu, liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Spółka osiągnęła w ostatnim roku obrotowym dochód w wysokości 947 104,65 zł. Podnoszony przez spółkę fakt, iż zysk ten spowodowany był sprzedażą należącej do spółki nieruchomości, za którą zapłata w całości przekazana została wierzycielowi, nie może mieć w znaczenia dla oceny możliwości majątkowych spółki. Tak samo należy potraktować fakt, iż spółka spłaca miesięcznie około 11 000 zł organom skarbowym w wyniku zawartych porozumień. Terminowe regulowanie zobowiązań świadczy o dobrej kondycji finansowej spółki. Okoliczność posiadania przez skarżącą zaległości podatkowych nie oznacza, że nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu w wysokości 2206 zł. Z prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca osiąga znaczne przychody, a to, że zmuszona jest regulować zaległości podatkowe nie może świadczyć o tym, że nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. Przedsiębiorstwo, prowadząc działalność gospodarczą, powinno liczyć się również z wydatkami związanymi z prowadzeniem spraw sądowych. Istnienie obciążeń finansowych nie może stanowić decydującego argumentu przy rozpoznawaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie pierwszeństwa innym zaciągniętym przez stronę zobowiązaniom doprowadziłoby do bezpodstawnego zaakceptowania sytuacji, w której uznaje się za konieczne ponoszenie wszystkich innych wydatków, poza kosztami sądowymi. Również fakt, iż w pierwszych trzech miesiącach spółka osiągnęła stratę nie oznacza, iż obecnie nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych. Skarżąca potwierdziła, iż strata spowodowana była przede wszystkim kosztami remontu obiektu w D. Koszty te spółka musiała pokryć, a skoro nie może, jak twierdzi, uzyskać kredytu bankowego, musiała remont sfinansować przychodami z działalności gospodarczej. W tej sytuacji Sąd uznał, iż wniosek skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem prowadzonej działalności. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością przedsiębiorstwa, przewidując realizację swoich praw przed sądem, należy uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia tej zasady powoduje, że strona wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych. Nie może wówczas skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. Tym bardziej, iż strona skarżąca osiąga przychodu, a w momencie składania skargi i wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych dysponowała kwotą na ich pokrycie (na koniec marca na rachunku spółki znajdowała się kwota ponad 6000 zł, a skarga nadana została listowanie w dniu 10 marca 2008 r.). Nadto wskazać należy, iż spółka posiada inne, poza prowadzoną działalności gospodarczą, możliwości uzyskania środków na prowadzenie postępowania sądowego. W tym zakresie za wciąż aktualny uznać należy pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w orzeczeniu z 13 września 1937 roku w sprawie sygn. akt II C 618/37 (publ. w OSN(C) 1938/6/293), w którym wskazano, iż spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ubiegająca się o prawo ubogich (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powoływać na swe zupełnie ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe poprzez żądanie dopłat od wspólników. Zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z utrwaloną w judykaturze i piśmiennictwie wykładnią, stanowi w istocie formę "kredytu" udzielonego przez Skarb Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili wszczęcia postępowania przed sądem i wykładania ze środków budżetowych wydatków w jego toku. Reguły tego "kredytowania" stanowią elementy polityki gospodarczej Państwa i mają istotne znaczenie dla podmiotów, które nie dysponują środkami pieniężnymi umożliwiającymi im dochodzenie swoich praw przed sądem. Z drugiej strony "zwolnienie od kosztów sądowych" nie może prowadzić do sytuacji, w której Skarb Państwa stałby się w skali całego kraju "kredytodawcą" pokrywającym koszty dochodzenia praw skarżących przed sądem administracyjnym w sposób całkowicie niezamierzony i pozbawiający dopływu istotnych środków budżetowych z tytułu opłat sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. LF