I SA/Łd 430/09

Dnia 18 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania ustalającego podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. ustalił P.K. podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po J.K. Również [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wydał decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe z tego samego tytułu matce P.K. – B.K. W toku postępowania podatkowego P.K. reprezentowana była przez matkę, jako jej przedstawiciela ustawowego, natomiast B.K. – w postępowaniu którego przedmiotem było ustalenie jej zobowiązania podatkowego – ustanowiła pełnomocnika, A.G. Decyzja wydana w stosunku do P.K., podobnie jak decyzja B.K., zostały wysłane na adres A.G. Obie przesyłki, dwukrotnie awizowane (18 i 26 listopada 2008 r.), nie zostały podjęte w terminie. W dniu 8 grudnia 2008 r. B.K. stawiła się w siedzibie organu, poinformowała o zmianie adresu jej pełnomocnika i wniosła m.in. o wydanie decyzji podjętej w sprawie jej córki. Organ podatkowy odmówił spełnienia tego żądania powołując się na to, że decyzję tę wysłano już na adres A.G. i dotąd nie została zwrócona przez pocztę. W tej sytuacji B.K. wniosła o przesłanie decyzji bezpośrednio na jej adres zamieszkania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zobowiązania podatkowego P.K. organ pierwszej instancji doręczył jej matce za pośrednictwem poczty w dniu 5 stycznia 2009 r. W dniu 16 stycznia 2009 r. B.K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, a następnie w dniu 5 lutego 2009 r. – wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Uzasadniając wniosek wskazała, że nie wiedziała o doręczeniu decyzji pełnomocnikowi. W listopadzie 2008 r. dowiedziała się natomiast, że jej pełnomocnik trzy miesiące wcześniej zmienił adres pod którym odbierał korespondencję. Udała się zatem do organu podatkowego informując o tej zmianie i żądając wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia. W jej ocenie niepoinformowanie organu przez pełnomocnika o zmianie siedziby oraz nieprzekierowanie przez pocztę korespondencji na nowy adres tego pełnomocnika, nie powinno rodzić negatywnych skutków dla podatnika. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w sprawie P.K. W ocenie organu odwoławczego decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została skutecznie doręczona w dniu 2 grudnia 2008 r. Złożona przez B.K. już po tym dniu (8 grudnia) informacja o zmianie adresu pełnomocnika, nie mogła mieć żadnego znaczenia dla skuteczności doręczenia. Skoro kwestionowana przez stronę decyzja doręczona została 2 grudnia termin do złożenia odwołania upłynął 16 grudnia. Odwołanie strony z 16 stycznia 2009 r. było zatem spóźnione. Opóźnienie to było natomiast zawinione przez stronę. Póki bowiem organ podatkowy nie miał informacji o zmianie adresu do korespondencji, mógł skutecznie wysyłać korespondencję do pełnomocnika strony pod znany mu adres. Ponadto również w dniu [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał postanowienie, w którym stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji z [...]. W skardze na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania B.K. podniosła, że we właściwym czasie wypełniła obowiązek poinformowania organu podatkowego o zmianie adresu swojego pełnomocnika. Podniosła, że jej pełnomocnik podpisał z pocztą umowę, zgodnie z którą przesyłki do niego kierowane na poprzedni adres miały być przekazywane na nowy. W wypadku przesyłki zawierającej kwestionowaną decyzję poczta nie wywiązała się z tego zobowiązania. Wskazała również, że nawet gdyby przyjąć, iż kwestionowana decyzja została doręczona 2 grudnia 2008 r., tak jak to przyjmuje organ odwoławczy, to i tak organ pierwszej instancji uniemożliwił jej złożenie odwołania w terminie odmawiając wydania odpisu decyzji podczas jej wizyty w siedzibie organu w dniu 8 grudnia, czyli jeszcze przed upływem terminu do złożenia odwołania. Tym samym organ pozbawił podatniczkę czynnego udziału w postępowaniu i naruszył art. 121 i 123 ordynacji podatkowej. W końcowej części skargi B.K. wskazała na bezpodstawne przyjęcie przez organ odwoławczy, iż doręczenie jej pełnomocnikowi decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe P.K., było skuteczne. Organ podatkowy nie zwrócił bowiem uwagi na to, że A.G. był wyłącznie pełnomocnikiem B.K. Decyzja w sprawie P.K. winna być natomiast doręczona jej przedstawicielowi ustawowemu. Skoro zaś decyzja ta została doręczona B.K. w dniu 5 stycznia 2008 r. to dopiero od tej chwili biegł termin do złożenia odwołania na to rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Rację ma strona skarżąca podnosząc, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. wydana w sprawie P.K., została w prawidłowy sposób doręczona dopiero w dniu 5 stycznia 2009 r., nie zaś – jak przyjął Dyrektor Izby Skarbowej – w dniu 2 grudnia 2008 r. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że jedyną osobą upoważnioną do reprezentowania skarżącej była jej matka B.K., jako przedstawiciel ustawowy małoletniej podatniczki. Z akt sprawy wynika również, że B.K. nie ustanowiła w tym postępowaniu innego pełnomocnika procesowego. Jedyne pełnomocnictwo jakie zawierają akta administracyjne (k. 97) dotyczyło wyłącznie reprezentacji B.K. w postępowaniu, w którym była stroną i tym samym nie obejmowało reprezentacji jej córki P. Świadczy o tym w szczególności precyzyjnie w nim wskazany numer sprawy podatkowej. W konsekwencji decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego wydana w sprawie P.K., weszła do obrotu prawnego dopiero z chwilą jej doręczenia osobie uprawnionej (tj. jej przedstawicielowi ustawowemu). Doręczenie to nastąpiło w dniu 5 stycznia 2009 r. i dopiero z tą chwilą rozpoczął bieg czternastodniowy termin do złożenia odwołania przewidziany w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Termin ten skończył bieg w dniu 19 stycznia 2009 r. Odwołanie od decyzji zostało zatem wniesione w terminie (16 stycznia br.). W konsekwencji organ odwoławczy bezzasadnie dokonał merytorycznej oceny wniosku pełnomocnika strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skoro bowiem termin nie został przez stronę uchybiony brak było postaw do orzekania w przedmiocie wniosku o jego przywrócenie. Wniosek taki jest bezprzedmiotowy, a postępowanie w jego przedmiocie podlega umorzeniu. Zaskarżone postanowienie jako naruszające art. 163 § 1 Ordynacji podatkowej należało zatem uchylić. Ponadto sąd, na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), z urzędu dokonał kontroli niezaskarżonego przez podatniczkę, a wydanego w tym samym postępowaniu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]. Skoro bowiem strona nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania wydanie postanowienia stwierdzającego takie uchybienie było niezgodne ze stanem faktycznym sprawy i nastąpiło z naruszeniem art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W tym stanie sprawy sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 marca 2009 r. wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...]. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. P.Pij.