I SA/Łd 431/04

Dnia 19 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Protokolant: Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 rok oddala skargę Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. określił A.M. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2001 rok w kwocie 98,60 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka podniosła, że wobec będącej przedmiotem opodatkowania nieruchomości toczy się postępowanie o jej wydanie, a osoba we władaniu, której znajduje się obecnie nieruchomość, zapłaciła należny podatek. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (teks jedn. Dz.U. z 2002r., Nr 9, poz. 84 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty. Podatnikami tego podatku są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2002r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 2 sierpnia 2001r. ustalono, że będąca przedmiotem opodatkowania nieruchomość o powierzchni 0,1233 ha położona w Ł. przy ul. A 21 stanowi własność A.M., a należny podatek od nieruchomości za lata 1999 - 2002 nie został zapłacony. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniosła, że będącą przedmiotem opodatkowania nieruchomość "otrzymała od brata razem z bezumownym użytkownikiem W. i B.K.." Z powodu złego stanu zdrowia oraz braku pieniędzy na pomoc prawną skarżąca nie jest w stanie usunąć bezumownych użytkowników. Nieruchomość znajduje się we faktycznym władaniu tych osób. W Sądzie Rejonowym dla Ł. Ś. toczy się postępowanie z wniosku W.K. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. Skarżąca podkreśliła, że nie może swobodnie władać nieruchomością, a osoby które nią władają udokumentowały zapłatę należnego podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Zasady poboru podatku od nieruchomości reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (teks jedn. Dz.U. z 2002r., Nr 9, poz. 84, późn. zm.), która w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. przewiduje w art. 2ust. 1, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości z zastrzeżeniem ust.2 ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które są: właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części, są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu, posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych. Podatek od nieruchomości za dany rok podatkowy, w stosunku do osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotu opodatkowania /art.6 ust.7 ustawy/. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 130, poz. 163 z późń. zm.), podstawę wymiaru podatków i świadczeń, a ponadto podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach w zakresie przedmiotowym i podmiotowym. Powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i stanu prawnego (por. art. 20, 22, 24 - ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne, tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.). Dokonywanie zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów jest możliwe na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych - § 30 ust. 3 rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz. 813 ze zm.), obowiązujący do dnia 1.VI.2001 r. oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), obowiązujący od dnia 2.VI.2001 r. Powołane przepisy dotyczą zarówno zmian dokonywanych z urzędu przez organ administracji, jak również zmian wnioskowanych przez zainteresowane osoby wymienione w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenie ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty /art.20 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne/, a myśl ust. 2 tego przepisu, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Przepis ten wprowadza, w odniesieniu do gruntów nie będących gruntami państwowymi lub komunalnymi, zasadę wpisywania do rejestru ewidencji gruntów jedynie właściciela nieruchomości - na podstawie dokumentów dotyczących własności gruntu (aktów notarialnych, orzeczeń sądowych lub decyzji administracyjnych), a nie osoby, w których władaniu znajduje się nieruchomość. Rejestr ewidencji jest zatem wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Uczynienie z danych zawartych w ewidencji gruntów podstawy wymiaru podatków oznacza, że dane te mają dla organu podatkowego moc wiążącą. Organ podatkowy nie ma możliwości przyjęcia za podstawę innych danych, ani też wyjaśniania czy są one zgodne z rzeczywistością, nie jest bowiem władny w postępowaniu podatkowym dokonywać w tym zakresie ustaleń sprzecznych z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Jedynie w przypadku braku danych wynikających ze stanów prawnych, przepis par.9 ust.1 rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. i przepis par.10 ust.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, pozwalają na przyjęcie w ewidencji danych wynikające ze stanów faktycznych. W rozpoznawanej sprawie z rejestru ewidencji gruntów obejmującego zmiany dokonane w dniu 2 sierpnia 2001r. wynika, że fakt, iż to skarżąca jest właścicielką działki o powierzchni 0,1233 ha położonej w Ł. przy ul. A 21 potwierdza wpis w księdze wieczystej nr [...]. Zatem osobą zobowiązaną do zapłaty należnego podatku jest, na mocy art.2 ust.1 pkt.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, skarżąca A.M. Organy podatkowe nie mają tytułu prawnego do obciążenia obowiązkiem podatkowym od tej nieruchomości innych osób, skoro istnieją dokumenty potwierdzające czyją własnością jest nieruchomość. Zapłata jakichkolwiek kwot przez inne osoby w ich imieniu, a nie w imieniu skarżącej, jest podlegającym zwrotowi świadczeniem nienależnym w świetle art. 410 Kc w zw. z art.405 Kc. Podniesione przez stronę okoliczności dotyczące braku możliwości faktycznego władania nieruchomością i zapłaty należnego podatku przez osobę faktycznie nią władającą, pozostają w związku z powyższym bez wpływu na wynik sprawy w obowiązującym stanie prawnym. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.