I SA/Łd 432/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-08-20
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć (referendarz sądowy)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku środków do poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wykazał on brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co potwierdzają złożone oświadczenia i dokumenty, w tym wpis do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych oraz brak majątku.Stan faktyczny
Skarżący P.H. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą uchylenia decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego w VAT za styczeń 2007 roku. Wnioskował o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną, brak stałego zatrudnienia, zamieszkiwanie z rodzicami, brak majątku oraz wpis do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Organ wezwał go do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające sytuację majątkową i rodzinną, które częściowo złożył, choć rodzice nie wyrazili zgody na ujawnienie swoich wyciągów bankowych.Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącemu P.H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 sierpnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. H. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – P. H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 26 marca 2010 roku P.H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., skargę na decyzję tego organu z dnia [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2007 roku.
W złożonym następnie, na urzędowym formularzu PPF, wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem oraz matką. Jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z prac dorywczych. Nie posiada środków nawet na bieżące utrzymanie, co potwierdza załączone do wniosku zaświadczenie o dokonaniu wpisu i postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi o wpisaniu wnioskodawcy do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Ponadto skarżący wskazał, że łączny dochód rodziny stanowi kwotę ok. 3.800 zł brutto (w tym dochód skarżącego z tytułu prac dorywczych - ok. 800 zł, dochód rodziców z tytułu emerytury - ok. 3.000 zł brutto). Oświadczył przy tym, że nie posiada żadnego majątku. Mieszkanie o pow. ok. 50 m2 oraz samochód osobowy marki Suzuki są własnością jego rodziców. Z tych względów nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2010 roku skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez niego oraz rodziców rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, przesłania kserokopii decyzji potwierdzającej fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, a ponadto nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za 2009 rok – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył decyzję potwierdzającą fakt utraty statusu osoby bezrobotnej w związku z tymczasowym aresztowaniem, wyciąg z rachunku bankowego oraz oświadczenia rodziców, iż nie wyrażają zgody na ujawnienie ich wyciągów bankowych celem wykorzystania ich do spraw urzędowych syna. Rodzice skarżącego stwierdzili przy tym, że syn wyłącznie zamieszkuje w ich mieszkaniu i nie wnosi żadnych nakładów finansowych oraz nie reguluje opłat związanych z użytkowaniem lokalu i mediów. Ponadto skarżący oświadczył, że nie składał zeznania podatkowego za 2009 rok, gdyż nie uzyskał w tym okresie żadnego dochodu.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (rub. nr 4 formularza), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy.
Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych do akt sprawy dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. W posiadanym przez rodziców mieszkaniu o pow. ok. 50 m2 jedynie zamieszkuje, nie ponosi żadnych wydatków z tytułu jego eksploatacji. Aktualnie skarżący, jak wskazał, jest bezrobotny. Faktu tego nie potwierdza jednak nadesłana decyzja Starosty Powiatu w T., z której wynika, że skarżący z dniem 14 listopada 2007 roku utracił status osoby bezrobotnej w związku z tymczasowym aresztowaniem.
Ze złożonego wniosku i załączonych dokumentów źródłowych wynika także, iż jedynym źródłem utrzymania skarżącego są prace dorywcze, z których osiąga dochód w wysokości ok. 800 zł. Natomiast jego rodzice uzyskują dochód z tytułu emerytury w wysokości ok. 3.000 zł brutto. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wnioskodawca został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Nie posiada żadnego majątku. Samochód osobowy marki Suzuki, podobnie jak mieszkanie, stanowi własność jego rodziców. Skarżący nie złożył zeznania podatkowego za 2009 rok. Ponadto przedstawiony wyciąg z rachunku bankowego zawierający zestawienie operacji od dnia 1.06.2009 r. – 28.06.2010 r. wskazuje, iż po dniu 13 sierpnia 2009 r. skarżący nie składał dyspozycji w zakresie dokonania dalszych operacji na tym rachunku. Z kolei rodzice skarżącego nie wyrazili zgody na udostępnienie własnych rachunków bankowych.
Uwzględniając powyższe, w tym zwłaszcza okoliczność, że skarżący został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych oraz fakt, iż przed tutejszym Sądem zawisło 9 spraw ze skarg wnioskodawcy, w których łączna wysokość wpisów wynosi 4.500 zł należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Z tego względu w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245
§ 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło