I SA/Łd 432/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-05-12

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą i będący współwłaścicielem znacznego majątku, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego. Jednakże, ze względu na znaczne przychody z działalności gospodarczej, współwłasność majątku oraz niepełne udostępnienie dokumentacji finansowej, wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.
Stan faktyczny
M. G. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, jest współwłaścicielem znacznego majątku ruchomego i nieruchomego oraz utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej i emerytury matki. Referendarz sądowy, analizując oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach oraz inne dokumenty, przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając wnioskodawcę od połowy wpisu sądowego, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 maja 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: 1. przyznać M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 30 marca 2017 roku M. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok wraz z odsetkami za zwłokę. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości . Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Jest osobą rozwiedzioną, ma dwie córki. Majątek skarżącego stanowi dom o powierzchni 200 m2 wraz z działką o powierzchni 992 m2 o wartości ok. 450.000 zł, grunty rolne o powierzchni 4 ha wartości ok. 100.000 zł nieużytkowane rolniczo, samochód Fiat Sedici wartość ok. 20.000 zł oraz samochód Renault Master o wartości ok. 10.000 zł. Cały ten majątek stanowi współwłasność z byłą żoną skarżącego, ponieważ nie został dokonany podział majątku. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza z której zadeklarował dochody na poziomie 2.500 zł miesięcznie, oraz emerytura jego matki w wysokości 1.800 zł miesięcznie. Z nadesłanych przez wnioskodawcę na wezwanie referendarza sądowego zeznań podatkowych wynika, że w 2015 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał on przychody w wysokości 840.001 zł poniósł koszty tej działalności w wysokości 841.928 zł notując stratę rzędu 1.926 zł. W roku 2016 przychody skarżącego wyniosły 741.583 zł, koszty 729.438 zł i rok zakończył się dochodem na poziomie 12.145 zł. w Ubiegłym roku skarżący uzyskał także przychód z innych źródeł w wysokości 2.300 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w grudniu 2016 roku przychód strony z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 83.370 zł, w tym okresie wydatki na zakup towarów i usług były na poziomie 58.341 zł, w styczniu 2017r. przychody skarżącego wyniosły 26.827 zł zaś zakupy 17.69 zł., w lutym 2017 roku przychody strony zamknęły się kwotą 8.017 zł, zaś zakupy wyniosły 3.831 zł, , w marcu 2017 roku skarżący odnotował obrót na poziomie 5.358 zł i poniósł wydatki na zakup towarów i usług w kwocie 2.629 zł. Z nadesłanego odpisu z księgi przychodów i rozchodów za 2017 roku wynika, że przychód wnioskodawcy za pierwszy kwartał wyniósł 40.202 zł koszty zamknęły się kwotą 22.808 zł. Wnioskodawca nadesłał także wyciągi z rachunku bankowego dla prowadzonej działalności gospodarczej za okres od 1 lutego do 10 kwietnia br. saldo początkowe wynosiło 781 zł saldo końcowe2,30 zł, suma uznań zamknęła się kwotą 9.420 zł Skarżący oświadczył, że rachunki prywatne zostały zamki te. Ponadto wskazał, że jego matka nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, a całą emeryturę przeznacza na leki, leczenie oraz wyżywienie we własnym zakresie. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego zamykają się kwotą ok. 900 zł (energia elektryczna, opłata za wodę, telefon, gaz). Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, iż wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza w wysokości 2.500 zł netto miesięcznie, oraz emerytura matki 1.800 zł miesięcznie. Skarżący jest współwłaścicielem z byłą żoną majątku ruchomego i nieruchomego w skład, którego wchodzi: dom o powierzchni 200 m2 wraz z działką o powierzchni 992 m2 o wartości ok. 450.000 zł, grunty rolne o powierzchni 4 ha wartości ok. 100.000 zł nieużytkowane rolniczo, samochód Fiat Sedici wartość ok. 20.000 zł oraz samochód Renault Master o wartości ok. 10.000 zł. W 2015 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał on przychody w wysokości 840.001 zł poniósł koszty tej działalności w wysokości 841.928 zł notując stratę rzędu 1.926 zł. W roku 2016 przychody skarżącego wyniosły 741.583 zł, koszty 729.438 zł i rok zakończył się dochodem na poziomie 12.145 zł. w Ubiegłym roku skarżący uzyskał także przychód z innych źródeł w wysokości 2.300 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w grudniu 2016 roku przychód strony z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 83.370 zł, w tym okresie wydatki na zakup towarów i usług były na poziomie 58.341 zł, w styczniu 2017r. przychody skarżącego wyniosły 26.827 zł zaś zakupy 17.69 zł., w lutym 2017 roku przychody strony zamknęły się kwotą 8.017 zł, zaś zakupy wyniosły 3.831 zł, , w marcu 2017 roku skarżący odnotował obrót na poziomie 5.358 zł i poniósł wydatki na zakup towarów i usług w kwocie 2.629 zł. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego zamykają się kwotą ok. 900 zł (energia elektryczna, gaz, opłata za wodę, telefon). Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej 1.500 zł, oraz fakt, że ze skarg wnioskodawcy równocześnie przed tutejszym sądem zawisły trzy sprawy i łączna wysokość obciążających go wpisów sądowych wynosi 3.716 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego, w celu umożliwienia mu realizacji prawa do sądu zasadnym jest przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia ½ wpisu od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Przede wszystkim wielkość przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej na poziomie 741.583 zł rocznie stawia pod znakiem zapytania prawdziwość oświadczenia skarżącego o braku jakichkolwiek środków mogących stanowić źródło pokrycia kosztów postępowania. Wątpliwości te pogłębia fakt dokonywania przez stronę przelewów z rachunku firmowego na prywatny rachunek matki (3.850 zł w okresie 2 miesięcy) z którego wyciągów nie udostępnił co nie pozwoliło na przeanalizowanie kompleksowo sytuacji finansowej strony. Gołosłownym pozostaje oświadczenie strony o niepartycypowaniu przez matkę w kosztach utrzymania ich wspólnego gospodarstwa domowego. Nadto skarżący pozostaje właściciel znacznej wartości majątku ruchomego i nieruchomego. Przedstawione okoliczności nie pozwalają na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez wnioskodawcę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. E.J.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło