I SA/Łd 436/20
WyrokWSA w Łodzi2021-01-19
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Paweł Kowalski, Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie została skutecznie doręczona decyzją ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego, może wnieść odwołanie od tej decyzji, jeśli decyzja została skierowana do osoby zmarłej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania, ponieważ decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego została skierowana do osoby zmarłej, a skarżąca nie wykazała swojego statusu jako strony postępowania podatkowego ani następcy prawnego. Doręczenie decyzji osobie zmarłej jest nieskuteczne, co skutkuje brakiem możliwości skutecznego zaskarżenia decyzji przez osobę niebędącą stroną.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta T. wydał decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. na kwotę 59 zł dla P.P. Decyzja została doręczona partnerce zmarłego P.P., B.P. (skarżącej). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez B.P., wskazując na śmierć adresata decyzji i nieskuteczność doręczenia. Skarżąca podniosła, że jest współwłaścicielką nieruchomości i ma prawo do wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2020 r. oddala skargę. A.B.
Decyzją z dnia [...] Burmistrza Miasta T. ustalił P.P. właścicielowi niezabudowanej nieruchomości położonej w Z. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2020 w kwocie 59 zł. Decyzja została odebrana przez jego partnerkę B.P. (dalej: skarżąca) i następnie została przez nią zaskarżona.
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. (dalej: organ), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. 2020 r. poz. 1325, dalej jako: o.p.) stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że jedynym podatnikiem wskazanym w zaskarżonej decyzji jest P.P. i jak wynika z dokonanych ustaleń nie żyje on od 2016 r. Doręczenie rozstrzygnięcia osobie zmarłej jest w sposób oczywisty niemożliwe z punktu widzenia art. 144-154c o.p. Przyjęcie korespondencji przez skarżącą, która nie poinformowała listonosza o śmierci adresata, nie jest skutecznym prawnie doręczeniem. Wobec powyższego w sprawie zaszła przesłanka z art. 228 § 1 pkt 1 o.p., postanowienie wydane wobec osoby zmarłej należy uznać za nieistniejące, ponieważ osoba taka nie może być stroną postępowania, zatem rozstrzygnięcie nie zostało skutecznie doręczone, nie weszło do obrotu prawnego i nie biegnie termin do jego zaskarżenia.
W skardze na ww. postanowienie skarżąca podniosła, że wniesione odwołanie jest skuteczne. W uzasadnieniu wskazała, że ona, P.P. i R.P. są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej w Z., nr działki 59/1 i 59/4. W 2010 r. P.P. wnioskował do Sądu Rejonowego w P. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości przez skarżącą i R.P. Natomiast w lipcu 2015 r. P.P. przed notariuszem ustanowił prawo dożywocia, co potwierdzają stosowne akty notarialne. Tym samym skarżąca uważa się za osobę uprawnioną do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując że rozstrzygnięcie nie dotyczy oceny, czy skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości, ponieważ decyzja nie była do niej skierowana. W związku z uzyskaniem informacji o śmierci podatnika do którego kierowana była decyzja podatkowa, podjęte zostaną działania celem ustalenia właściwych podatników podatku od nieruchomości, w tym czy skarżąca jest właścicielem albo posiadaczem samoistnym nieruchomości i podlega obowiązkowi podatkowemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga była niezasadna.
Sytuacja, z jaką mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie, jest sytuacja analogiczną, jaka miała miejsce w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 29 stycznia 2020 r., dotyczącym skargi skarżącej na postanowienie SKO w Ł. w przedmiocie dopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 rok. Sąd poczynione tam ustalenia w pełni podziela.
Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność ta może wynikać zarówno ze względów przedmiotowych, jak i podmiotowych. W pierwszej grupie przyczyn niedopuszczalności odwołania znajdują się przypadki, w których w ogóle nie występuje przedmiot orzekania. Będzie to miało miejsce w razie, gdy: 1) sprawa nie została jeszcze rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji, jak również gdy decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego przez doręczenie, 2) sprawa została rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją ostateczną, 3) sprawa jest rozpoznawana i rozstrzygana w postępowaniu jednoinstancyjnym, 4) sprawa nie była rozstrzygnięta w drodze decyzji. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy odwołanie wniesione zostanie przez osobę niebędącą stroną postępowania podatkowego.
Z treści art. 133 O.p. wynika, że katalog podmiotów, które mogą być stroną w postępowaniu podatkowym, jest zamknięty. Definicja strony zawarta w § 1 ww. przepisu pozwala na wskazanie trzech przesłanek, których łączne spełnienie pozwala na przypisanie określonemu podmiotowi miana strony w postępowaniu. Po pierwsze, stroną w postępowaniu podatkowym jest m.in. podatnik. Po drugie, istotnym elementem definicji strony jest interes prawny bezpośrednio odnoszący się do sfery danego podmiotu. Stroną jest tylko ten podmiot, którego własny interes prawny (obowiązek lub uprawnienie) podlega konkretyzacji w postępowaniu podatkowym. Po trzecie, podmiot spełniający wyżej wymienione przesłanki występuje z wnioskiem o wszczęcie postępowania, czyli żąda czynności organu podatkowego, bądź też staje się stroną postępowania podatkowego wszczętego z urzędu na skutek czynności organu podatkowego, która odnosi się do tego podmiotu.
SKO w Ł. prawidłowo oceniło, że skarżąca nie była uprawniona do wniesienia odwołania od decyzji skierowanej do P.P. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że jest właścicielem, współwłaścicielem, czy użytkownikiem wieczystym nieruchomości, której dotyczy decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżąca nie została ujawniona w księdze wieczystej nieruchomości, nie przedstawiła również żadnej umowy z dotychczasowym właścicielem tej nieruchomości. Z przedstawionych dokumentów wynika, że wprawdzie skarżąca starała się dokonać zmian w treści księgi wieczystej, jednak starania te nie przyniosły rezultatu. Skarżąca ani jej syn, nie zostali również ujawnieni w ewidencji gruntów i budynków. Z akt sprawy oraz z wyjaśnień skarżącej nie wynika również, że jest następcą prawnym P.P., który zmarł przed wydaniem decyzji wymiarowej (29 września 2016 r. – odpis aktu zgonu w aktach). Z uwagi na śmierć P.P. bez znaczenia dla uprawnień skarżącej jest również pełnomocnictwo udzielone jej przez dotychczasowego właściciela nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie zatem uznało, że skarżąca była osobą nieuprawnioną do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia [...] i w konsekwencji — powołując się na art. 228 § 1 pkt 1 O.p. — zasadnie stwierdziło niedopuszczalność wniesionego przez nią odwołania.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło