I SA/Łd 438/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-07-24
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała trudną sytuację majątkową, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na stronie wnoszącej o pomoc, która musi wykazać swoją trudną sytuację majątkową.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i jednocześnie wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wykazała trudną sytuację majątkową, w tym wysokie zobowiązania podatkowe i wobec kontrahentów, zajęcie rachunków bankowych oraz przeznaczenie ostatnich środków na wypłaty i składki ZUS. Po uzupełnieniu wniosku o wymagane dokumenty, sąd uznał, że spółka wykazała trudną sytuację majątkową uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 lipca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III kwartał 2013 roku, kwoty odsetek za zwłokę należnych od określonej kwoty zobowiązania oraz dokonania zabezpieczenia na wszelkich składnikach majątkowych podatnika p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – A.Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III kwartał 2013 roku, kwoty odsetek za zwłokę należnych od określonej kwoty zobowiązania oraz dokonania zabezpieczenia na wszelkich składnikach majątkowych podatnika.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 zł Spółka wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w tym zakresie. W złożonym, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest sprzedaż hurtowa paliw i produktów pochodnych. Wskazała przy tym, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, nie posiada środków trwałych, w ostatnim roku obrotowym uzyskała dochód w kwocie 551.568,42 zł. Natomiast saldo posiadanego przez nią rachunku wynosi ok. 900 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca odwołała się do swej trudnej sytuacji majątkowej, podkreślając w tym względzie, że w związku z prowadzonymi kontrolami w zakresie podatku VAT i podatku dochodowego od osób prawnych łączna kwota zobowiązań we wszystkich sprawach wyniosła 8.756.155 zł. Zostały zajęte rachunki Spółki. Ponadto skarżąca wskazała, że ciąży na niej obowiązek uregulowania zobowiązań wobec kontrahentów na kwotę 7.000.000 zł. W związku z trudną sytuacją podjęto decyzję o zwolnieniu pracowników i decyzją zarządu ostatnie środki w kwocie 40.000 zł zostały przeznaczone na wypłaty i składki ZUS. W konkluzji skarżąca wskazała, że nie posiada już żadnych środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 15 czerwca 2015 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenie odpisu aktualnego bilansu, rachunku zysków i strat Spółki oraz nadesłanie odpisu zeznania podatkowego skarżącej za 2014 r., w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 9 lipca 2015 roku nadesłał wymagane dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej. Jednocześnie pełnomocnik wyjaśnił, że dla Spółki był prowadzony jeden rachunek bieżący w A. Bank, który został zamknięty w marcu 2015 roku, ponieważ od września 2014 roku na tym rachunku nie były wykonywane żadne operacje i Bank na podstawie umowy oraz wewnętrznych przepisów zamknął rachunek. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że Zarząd wystąpił do Banku z prośbą o wydanie zaświadczenia, że rachunek istniał, ale został zamknięty, jednakże do dnia składania pisma nie uzyskał potwierdzenia w tej kwestii. Natomiast w okresie od września do października 2014 roku środki na tym rachunku opiewały na kwotę 900 zł i zostały w całości pochłonięte przez Bank na pokrycie kosztów utrzymania rachunku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego artykułu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego artykułu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej i innej jednostce organizacyjnej, w tym także spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, określa natomiast przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że przedmiotem działalności skarżącej jest sprzedaż hurtowa paliw i produktów pochodnych. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, nie posiada środków trwałych, w ostatnim roku obrotowym uzyskała dochód w kwocie 551.568,42 zł. Dla Spółki był prowadzony jeden rachunek bieżący w A. Bank, który został zamknięty w marcu 2015 roku. W okresie od września do października 2014 roku środki na tym rachunku opiewały na kwotę 900 zł i zostały w całości pochłonięte przez Bank na pokrycie kosztów utrzymania rachunku. Na Spółce ciąży obowiązek uregulowania zobowiązań wobec kontrahentów na kwotę 7.000.000 zł. W związku z trudną sytuacją, jak wyjaśniła skarżąca, Zarząd Spółki, podjął decyzję o zwolnieniu pracowników i ostatnie posiadane przez Spółkę środki w kwocie 40.000 zł zostały przeznaczone na wypłaty i składki ZUS.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także łączną kwotę wpisów od pięciu skarg wniesionych przez skarżącą do Sądu (kwotę 3.000 zł), uznać należało, że skarżąca wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spełnienie zaś tej przesłanki uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło