I SA/Łd 441/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-06-25
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie jej sytuacji majątkowej i rodzinnej?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że jej sytuacja materialna, w tym dochody i wydatki rodziny, nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca M.W. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania podatkowego w VAT za marzec 2003 roku. Wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając szczegółowe dane o sytuacji majątkowej i rodzinnej, w tym dochody męża, własne straty z działalności gospodarczej, dochody dzieci studiujących oraz liczne zobowiązania kredytowe i podatkowe.Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącej M.W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 czerwca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2003 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – M.W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
M. W., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2003 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 1.500 zł skarżąca wystąpiła ze złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem K., 23-letnią córką K., 23-letnim synem P. oraz 21-letnią córką K.. Skarżąca podała przy tym, że od 2000 r. prowadziła działalność gospodarczą, głównie w zakresie obrotu paliwami. Od maja 2013 roku działalność jest zawieszona, nie przynosi więc dochodów. Jej mąż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu paliwami, a ponadto prowadzi także sklep spożywczy. Od początku 2014 roku osiągnął dochód w kwocie 2.271,40 zł. Ponadto osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 1.686,56 zł. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że wszystkie dzieci studiują, przy czym córki pracują na część etatu i zarabiają po ok. 400 zł. Kwota ta tylko częściowo pokrywa koszty ich utrzymania na studiach. Z tego względu ona musi opłacać im mieszkanie i dokładać na bieżące wydatki. Naukę syna finansuje w całości, gdyż studia muzyczne nie pozwalają mu na podjęcie pracy.
Skarżąca dodała przy tym, że jej mąż w 2013 roku osiągnął przychód z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 24.622,99 zł, a z tytułu świadczeń związanych z chorobą – w kwocie 30.697,22 zł. Ona zaś w 2013 roku poniosła stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości -23.486,68 zł. Ponadto osiągnęła dochód z najmu nieruchomości w Ł. w wysokości 8.037,82 zł, którego w tym roku nie osiąga.
Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że majątek rodziny stanowią obciążone hipoteką nieruchomości w postaci domu o pow. 100 m2, nieruchomości rolnej o pow.
7 ha oraz nieruchomości o położnej we wsi Ł., a ponadto samochód Volkswagen Caddy (2008 rok produkcji) o wartości 17.000 zł.
Skarżąca wskazała także, iż posiadają z mężem znaczne miesięczne obciążenia, które muszą realizować, pomijając utrzymanie domu i dzieci na studiach. Jednocześnie wraz z mężem posiadają 150.000 zł kredytu w rachunku bieżącym
(Bank A). Z uwagi na praktycznie całe wykorzystanie tego kredytu miesięcznie płacą ok. 700 zł odsetek. Posiadali także kredyt w rachunku bieżącym w Banku B w kwocie 150.000 zł, ale z uwagi na zabezpieczenie rachunku bankowego, w którym był udzielony, muszą go spłacać w miesięcznych ratach w wysokości 2.120 zł. Spłacają także w ratach zobowiązanie w podatku akcyzowym za 2009 rok
(rata wynosi ok. 1.800 zł). Ponadto posiadają z mężem zobowiązanie w podatku VAT za 2002 i 2003 rok określone zaskarżonymi decyzjami.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 19 maja 2014 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawczyni do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą, jej męża i pełnoletnie dzieci rachunków i lokat bankowych - z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz wskazania kwoty środków przeznaczanych miesięcznie przez rodzinę na opłaty eksploatacyjne, utrzymanie i naukę dzieci, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 11 czerwca 2014 roku nadesłał wymagane dokumenty i informacje objęte wezwaniem Referendarza sądowego z dnia 19 maja 2014 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i załączonych dokumentów źródłowych wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem K., 23-letnią córką K., 23-letnim synem P. oraz 21-letnią córką K.. Mąż skarżącej w 2013 roku osiągnął przychód z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 24.622,99 zł, a z tytułu świadczeń związanych z chorobą – w kwocie
30.697,22 zł. Skarżąca zaś w 2013 roku poniosła stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości -23.486,68 zł, a ponadto osiągnęła dochód z najmu nieruchomości w Ł. w wysokości 8.037,82 zł. Od maja 2013 roku działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą podlega zawieszeniu, a co za tym idzie, skarżąca nie osiąga dochodu z tego tytułu. Jej mąż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu paliwami, a ponadto prowadzi także sklep spożywczy. Z tego tytułu od początku 2014 roku osiągnął dochód w kwocie 2.271,40 zł. Ponadto osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 1.686,56 zł miesięcznie. Dzieci skarżącej studiują, przy czym obie córki osiągają dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie ok. 800 zł łącznie. Tym samym, łączny dochód rodziny zamyka się kwotą ok. 2.486,56 zł powiększoną o dochód męża skarżącej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (kwota 2.271,40 zł za 2014 r.). Natomiast łączna kwota wykazanych wydatków rodziny wynosi ok. 4.500 zł.
Jednocześnie majątek rodziny stanowią obciążone hipoteką nieruchomości w postaci domu o pow. 100 m2, nieruchomości rolnej o pow. 7 ha oraz nieruchomości o położnej we wsi Ł., a ponadto samochód Volkswagen Caddy o wartości
17.000 zł. Ponadto małżonkowie posiadają liczne zobowiązania z tytułu spłaty rat kredytowych i rat zobowiązań podatkowych (podatek akcyzowy i VAT), które łącznie opiewają na kwotę 4.620 zł. Analiza załączonych wyciągów z rachunku bankowego dowodzi przy tym, że skarżąca nie posiada środków, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi.
W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego przedstawiona we wniosku sytuacja materialna skarżącej, w tym zwłaszcza kwota dochodu 5-osobowej rodziny i niezbędnych wydatków oraz źródeł ich finansowania, dowodzi, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
E.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło