I SA/Łd 446/17

Dnia 1 czerwca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku Nr [...], UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej B. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 14 marca 2017 roku B. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą jej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 37.152 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, skarżąca wspólnie z mężem i synem prowadzi gospodarstwo domowe którego, źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości 1.459 zł netto, oraz dochody z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni nie zadeklarowała posiadania żadnego majątku. Oświadczyła, że dochody z prowadzonej działalności gospodarczej nie pozwalają jej na pokrycie bieżących zobowiązań z tytuły rat kredytowych w wysokości ok. 38.000 zł miesięcznie, rat leasingowych 6.760 zł. miesięcznie oraz składki ZUS 1.200 zł miesięcznie. W związku z tym, że trudna sytuacja finansowa w firmie skarżącej trwa już kilka lat strona nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi. Z nadesłanych odpisów zeznań podatkowych skarżącej wynika, że w 2015 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca uzyskała przychód w wysokości 10.238.215 zł, poniosła koszty w wysokości 10.177.450 zł uzyskując dochód w kwocie 60.764 zł w 2016 roku z tytułu prowadzonej działalności skarżąca uzyskała przychód w wysokości 5.096.737 zł poniosła koszty w kwocie 4.829.202 zł osiągając dochód na poziomie 267.534 zł. W bieżącym roku z tytułu prowadzonej działalności skarżącą w styczniu uzyskała przychód w wysokości 7.315 zł, w lutym 11.899 zł zaś w marcu nie osiągnęła przychodów, w tym okresie poniosła koszty w łącznej wysokości 28.578 zł. W 2015 roku źródłem utrzymania męża skarżącej była działalność gospodarcza z której osiągnął przychód w wysokości 427.831 zł poniósł koszty w kwocie 397.358 zł i uzyskał dochód w wysokości 27.195 zł. oraz dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 3.277 zł. W 2016 roku mąż skarżącej uzyskiwał przychody wyłącznie z działalności gospodarczej, która zakończył w listopadzie 2016 roku w wysokości 396.024 zł, poniósł koszty w kwocie 388.641 zł uzyskując dochód w wysokości 18.383 zł. Strona wskazała także, że zamieszkuje w mieszkaniu, które w 2015 roku przekazała w drodze darowizny córce i ponosi stałe comiesięczne wydatki związane z jego utrzymaniem w wysokości ok. 600 zł (czynsz, woda, prąd). Przedstawiła także dokumenty z których wynika, że jej zaległości z tytułu spłaty zaciągniętych kredytów w na dzień 30 marca br. wynoszą 29.858 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 4.1 formularza PPF. k.- 43 akt ), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W tym miejscu należy jeszcze podkreślić, że zasadniczym celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na swoją trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie są w stanie prowadzić swych spraw samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tak rozumiane prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony pełnych kosztów postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Skoro zaś przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, okoliczności przytoczone przez stronę ubiegającą się o to prawo powinny uzasadniać takie (wyjątkowe) traktowanie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnego istotnego majątku, wspólnie z mężem i synem prowadzi gospodarstwo domowe którego, źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości 1.459 zł netto, oraz dochody z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, które aktualnie nie pozwalają jej na pokrycie bieżących zobowiązań z tytuły rat kredytowych w wysokości ok. 38.000 zł miesięcznie, rat leasingowych 6.760 zł. miesięcznie oraz składki ZUS 1.200 zł miesięcznie. Przedstawiła także dokumenty z których wynika, że jej zaległości z tytułu spłaty zaciągniętych kredytów w na dzień 30 marca br. wynoszą 29.858 zł. Strona zamieszkuje w mieszkaniu, które w 2015 roku przekazała w drodze darowizny córce i ponosi stałe comiesięczne wydatki związane z jego utrzymaniem w wysokości ok. 600 zł (czynsz, woda, prąd). Z nadesłanych odpisów deklaracji podatkowych VAT-& oraz Odpisu z księgi podatkowej skarżącej wynika, że w bieżącym roku z tytułu prowadzonej działalności skarżąca w styczniu uzyskała przychód w wysokości 7.315 zł, w lutym 11.899 zł zaś w marcu nie osiągnęła przychodów, w tym okresie poniosła koszty w łącznej wysokości 28.578 zł, a więc działalność ta aktualnie przynosi stratę. Uwzględniając wysokość wpisu od przedmiotowej skargi oraz fakt, że jego nieuiszczenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi należało przyjąć, że uzasadnionym jest obniżenie opłaty od skargi do kwoty możliwej dla strony do poniesienia. Wysokość wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej wynosi 37.152 zł, przed sądem ze skargi strony zawisła równolegle druga sprawa z wpisem w wysokości 18.825, dlatego stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania i w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi. Wysokość obciążających stronę kosztów ustalono z uwzględnieniem ponoszonych przez skarżącą co miesiąc zobowiązań prywatnoprawnych, którym nie można przyznać pierwszeństwa przed opłatami sądowymi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że działalność gospodarcza prowadzona przez stronę co roku przynosiła zyski, przy czym zysk za rok ubiegły przekroczył 267.000 zł. Badając oświadczenia wnioskodawczyni referendarz jest uprawniony do ich oceny pod kątem wiarygodności. Wskazać należy, że z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że skarżąca w latach 2015 i 2016 r prowadziła działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, której roczne przychody wahały się w granicach 5-10 mln. złotych doświadczenie życiowe podpowiada, że przedsiębiorca prowadzący działalność o takiej skali powinien, dysponować majątkiem umożliwiającym godne warunki utrzymania. Z nadesłanych dokumentów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą wynika, że jej rozmiar uległ zdecydowanemu zmniejszeniu w porównaniu do lat ubiegłych, ale z działalność ta co roku przynosiła skarżącej zyski co przeczy twierdzeniom wnioskodawczyni o trwałej utracie możliwości sfinansowania swojego udziału w zainicjowanym postępowaniu sądowym. Twierdzenia te poddaje w wątpliwość także dokonywanie przez stronę wpłat gotówkowych na rachunek bankowy służący obsłudze zaciągniętego kredytu w A. Banku na koniec marca br. wnioskodawczyni wpłaciła nań kwotę 10.000 zł mimo deklarowania braku przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.