I SA/Łd 446/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] UNP [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 29 grudnia 2017 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 18.576 zł. W terminie zakreślonym do uiszczenia powyższej opłaty skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając ów wniosek skarżąca podniosła, że postanowieniem starszego referendarza sądowego z 1 czerwca 2017 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 lipca 2017 r. zostało jej przyznane prawo pomocy w postaci zwolnienia od połowy wpisu od pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym I instancji, co ma również zastosowanie w postępowaniu przed sądem II instancji. Skarżąca oświadczyła, że w obecnej chwili nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów wpisu sądowego od złożonej skargi kasacyjnej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczyła, że aktualnie jest na utrzymaniu męża. W dużej mierze pomocy finansowej udzielają skarżącej i jej mężowi, dzieci. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej i jej męża jest wynagrodzenie męża w wysokości 1.459,48 zł netto miesięcznie. Prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza pod nazwą A. co prawda nadal jest aktywna, jednakże ze względu na wydane przez dyrektora izby skarbowej decyzje w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 i 2011 r., na ogromne kwoty, skarżąca została zmuszona do zaprzestania aktywności gospodarczej i stopniowego wygaszania działalności. Obecnie więc przedsiębiorstwo nie generuje żadnych dochodów. Jak wynika z załączonego do wniosku bilansu firmy za okres 2017/01/01 do 2017/12/31 przedsiębiorstwo w ostatnim okresie rozliczeniowym wygenerowało stratę na poziomie prawie 140 tyś. zł. Skarżąca oświadczyła, że poza wskazanymi wyżej dochodami męża nie posiada żadnego majątku. Nie ma żadnych nieruchomości, nie posiada oszczędności, ani żadnych bieżących środków finansowych na kontach bankowych. Nie posiada także wartościowych rzeczy ruchomych. Skarżąca z mężem i synem zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jej córki, co pozwala na ograniczenie miesięcznych zobowiązań związanych z koniecznością ponoszenia miesięcznych opłat za mieszkanie. Skarżąca podniosła, że stara się co miesiąc przeznaczać środki na niezbędne opłaty, ale w przypadku braku środków może liczyć na wyrozumiałość córki, która pokrywa koszty związane z utrzymaniem mieszkania. W zakresie zobowiązań i wydatków stałych skarżącej pomagają dzieci. Dotyczy to również spłaty kredytów i składek ZUS (łączne miesięczne kwoty zobowiązań w stosunku do banku oscylują w granicy 18.000 zł). Dodatkowo skarżąca jest zobowiązana do spłaty rat wynikających z układu ratalnego ustalonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z decyzją o rozłożeniu na raty zaległości powstałych w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzja określa rozłożenie zaległości na 62 raty (ostatnia rata płatna w czerwcu 2021 r.) w łącznej kwocie ok. 3.200,00 zł. Zdaniem skarżącej wysokość dochodów męża ze stosunku pracy oraz brak dochodów z działalności gospodarczej skarżącej, przy uwzględnieniu codziennych niezbędnych kosztów utrzymania, tj. jedzenia, ubrania czy leków oraz konieczność spłaty wymagalnych zobowiązań - nie tylko prywatnoprawnych, ale także zobowiązań publicznoprawnych (m.in. w stosunku do ZUS czy też konieczności uiszczenia połowy wysokości wpisów w postępowaniu przed sądem I instancji) - nie pozwala na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Wszelkie środki pieniężne pochodzące z dochodów z lat wcześniejszych zostały już skonsumowane przez wymagalne zobowiązania. W obecnej sytuacji skarżąca nie ma więc możliwości wygospodarowania środków, które mogłyby zostać przeznaczone na uregulowanie wymaganego wpisu sądowego. W tym zakresie skarżąca stwierdziła, że nie może liczyć na dodatkową pomoc dzieci, bowiem mają one swoje zobowiązania związane z koniecznością utrzymania własnych rodzin. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem. Syn nie osiąga żadnych dochodów natomiast mąż uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w wyżej wskazanej wysokości. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przedstawiony powyżej wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest drugim wnioskiem złożonym przez skarżącą w niniejszej sprawie. Po raz pierwszy skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 kwietnia 2017 r. zawierające wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 37.152 zł. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 1 czerwca 2017 r. skarżącej zostało przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek został oddalony. Po rozpoznaniu sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 7 lipca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego. Wobec złożonego przez skarżącą, po prawomocnym rozpoznaniu przez sąd uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponownego wniosku w tym przedmiocie, o tożsamym zakresie żądania, należało go zakwalifikować, jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia. Możliwość taką stwarza art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm., powoływanej dalej w skrócie jako: P.p.s.a.), zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie, a do takich należą postanowienia wydawane w przedmiocie prawa pomocy, mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 P.p.s.a. nie będzie możliwe. W orzecznictwie wskazuje się, że badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 P.p.s.a. referendarz sądowy (sąd) jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane. W ocenie referendarza skarżąca nie przedstawiła we wniosku żadnych nowych okoliczności, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 lipca 2017 r. i przyznaniem skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych w szerszym zakresie niż do tej pory. Zarówno z aktualnie złożonego wniosku jak i pierwszego wniosku wynika, że skarżąca mieszka z mężem i synem. Z obu wniosków wynika, że skarżąca nie posiada żadnego majątku, oszczędności, papierów wartościowych lub przedmiotów wartościowych. Nie zmieniła się również wysokość dochodów męża skarżącej. W pierwszym ze złożonych wniosków skarżąca wskazała jako wydatki stałe: ratę leasingową – 6.760 zł oraz dwie raty pożyczki – 30.000 zł i 8.000 zł. W postanowieniu z 7 lipca 2017 r. sąd przyjął, że wydatki gospodarstwa domowego to kwota 46.560 zł (utrzymanie, raty, ZUS). W obecnie złożonym wniosku skarżąca oświadczyła, że ponosi wydatki na czynsz i inne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania – około 600 zł, opłaty za media – 150 zł, składki ZUS – 1.172 zł, spłaca raty kredytów – 18.000 zł oraz raty wynikające z układu ratalnego z ZUS – około 3.200 zł oraz inne koszty utrzymania 800 zł. Zatem łącznie wydatki skarżącej wynoszą aktualnie około 24.000 zł miesięcznie. Są zatem znacznie niższe niż wykazane w pierwszym wniosku. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą A.. Do wniosku załączyła bilans za rok 2017, z którego wynika, że uzyskała ze sprzedaży kwotę 31.215 zł i poniosła koszty m.in. na nabycie towarów w łącznej wysokości 169.538 zł. Z powyższego wynika, że skarżąca poniosła stratę w wysokości 138.322 zł, tym niemniej ze złożonego bilansu wynika, że skarżąca w ciągu 2017 r. posiadała środki finansowe na poniesienie wydatków w wysokości 169.538 zł, mimo że bieżący przychód z działalności był wielokrotnie niższy. Na podstawie informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym referendarz ustalił, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą nie tylko jako osoba fizyczna, ale jest również prezesem zarządu Spółki z o.o. A. z siedzibą pod tym samym adresem pod którym prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. Skarżąca nie ujawniła dochodów z tej działalności. Zarówno z postanowienia sądu z dnia 7 lipca 2017 r. jak i z obecnie złożonego wniosku wynika, że skarżąca korzystała i nadal korzysta z pomocy finansowej członków rodziny. Mając na uwadze powyższe referendarz nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany ww. postanowienia sądu i na podstawie art. 165 i art. 167a § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Ake.