I SA/Łd 447/17

Dnia 22 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. G. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 7 lutego 2018 roku w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 roku p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wyrokiem z 11 października 2017 r. tutejszy sąd oddalił skargę B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 roku Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 29 grudnia 2017 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W odpowiedzi wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu przypomniała, że postanowieniem starszego referendarza sądowego z 1 czerwca 2017 r., utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Łodzi z 7 lipca 2017 r. zostało jej przyznane prawo pomocy w postaci zwolnienia od połowy wpisu od przedmiotowej skargi, co ma również zastosowanie w postępowaniu przed sądem drugiej instancji. Oświadczyła, że w obecnej chwili nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów wpisu sądowego od złożonej skargi kasacyjnej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczyła, że aktualnie jest na utrzymaniu męża. W dużej mierze pomocy finansowej udzielają skarżącej i jej mężowi, dzieci. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej i jej męża jest wynagrodzenie męża w wysokości 1 459,48 zł netto miesięcznie. Prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza pod nazwą A. co prawda nadal jest aktywna, jednakże ze względu na wydane przez dyrektora izby skarbowej decyzje w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku VAT za poszczególne miesiące 2010 i 2011 r., na ogromne kwoty, skarżąca została zmuszona do zaprzestania aktywności gospodarczej i stopniowego wygaszania działalności. Obecnie więc przedsiębiorstwo nie generuje żadnych dochodów. Jak wynika z załączonego do wniosku bilansu firmy za okres 2017/01/01 do 2017/12/31 przedsiębiorstwo w ostatnim okresie rozliczeniowym wygenerowało stratę na poziomie prawie 140 000 zł. Skarżąca oświadczyła, że poza wskazanymi wyżej dochodami męża nie posiada żadnego majątku. Nie ma żadnych nieruchomości, nie posiada oszczędności, ani żadnych bieżących środków finansowych na kontach bankowych. Nie posiada także wartościowych rzeczy ruchomych. Skarżąca z mężem i synem zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jej córki, co pozwala na ograniczenie miesięcznych zobowiązań związanych z koniecznością ponoszenia miesięcznych opłat za mieszkanie. Skarżąca podniosła, że stara się co miesiąc przeznaczać środki na niezbędne opłaty, ale w przypadku braku środków może liczyć na wyrozumiałość córki, która pokrywa koszty związane z utrzymaniem mieszkania. W zakresie zobowiązań i wydatków stałych skarżącej pomagają dzieci. Dotyczy to również spłaty kredytów i składek ZUS (łączne miesięczne kwoty zobowiązań w stosunku do banku oscylują w granicy 18 000 zł). Dodatkowo skarżąca jest zobowiązana do spłaty rat wynikających z układu ratalnego ustalonego przez ZUS zgodnie z decyzją o rozłożeniu na raty zaległości powstałych w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzja określa rozłożenie zaległości na 62 raty (ostatnia rata płatna w czerwcu 2021 r.) w łącznej kwocie ok. 3 200 zł. Zdaniem skarżącej wysokość dochodów męża ze stosunku pracy oraz brak dochodów z działalności gospodarczej skarżącej, przy uwzględnieniu codziennych niezbędnych kosztów utrzymania, tj. jedzenia, ubrania czy leków oraz konieczność spłaty wymagalnych zobowiązań - nie tylko prywatnoprawnych, ale także zobowiązań publicznoprawnych (m.in. w stosunku do ZUS czy też konieczności uiszczenia połowy wysokości wpisów w postępowaniu przed sądem I instancji) - nie pozwala na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Wszelkie środki pieniężne pochodzące z dochodów z lat wcześniejszych zostały już skonsumowane przez wymagalne zobowiązania. W obecnej sytuacji skarżąca nie ma więc możliwości wygospodarowania środków, które mogłyby zostać przeznaczone na uregulowanie wymaganego wpisu sądowego (18 576 zł). W tym zakresie skarżąca stwierdziła, że nie może liczyć na dodatkową pomoc dzieci, bowiem mają one swoje zobowiązania związane z koniecznością utrzymania własnych rodzin. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem. Syn nie osiąga żadnych dochodów natomiast mąż uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w wyżej wskazanej wysokości. Postanowieniem z 7 lutego 2018 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazując na treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) przedmiotowy (ponowny) wniosek, jako tożsamy z poprzednim wnioskiem zakwalifikował, jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. W ocenie referendarza skarżąca nie przedstawiła we wniosku żadnych nowych okoliczności, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 lipca 2017 r. i przyznaniem skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych w szerszym zakresie niż do tej pory. Z obu wniosków wynika, że skarżąca mieszka z mężem i synem, nie posiada żadnego majątku, oszczędności, papierów wartościowych lub przedmiotów wartościowych. Nie zmieniła się również wysokość dochodów męża skarżącej. W pierwszym ze złożonych wniosków skarżąca wskazała jako wydatki stałe: ratę leasingową – 6 760 zł oraz dwie raty pożyczki – 30 000 zł i 8 000 zł. W postanowieniu z 7 lipca 2017 r. sąd przyjął, że wydatki gospodarstwa domowego to kwota 46 560 zł (utrzymanie, raty, ZUS). W obecnie złożonym wniosku skarżąca oświadczyła, że ponosi wydatki na czynsz i inne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania – około 600 zł, opłaty za media – 150 zł, składki ZUS – 1 172 zł, spłaca raty kredytów – 18 000 zł oraz raty wynikające z układu ratalnego z ZUS – około 3 200 zł oraz inne koszty utrzymania 800 zł. Zatem łącznie wydatki skarżącej wynoszą aktualnie około 24 000 zł miesięcznie. Są zatem znacznie niższe niż wykazane w pierwszym wniosku. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą A.. Do wniosku załączyła bilans za rok 2017, z którego wynika, że uzyskała ze sprzedaży kwotę 31 215 zł i poniosła koszty m.in. na nabycie towarów w łącznej wysokości 169 538 zł. Z powyższego wynika, że skarżąca poniosła stratę w wysokości 138 322 zł, tym niemniej ze złożonego bilansu wynika, że skarżąca w ciągu 2017 r. posiadała środki finansowe na poniesienie wydatków w wysokości 169 538 zł, mimo że bieżący przychód z działalności był wielokrotnie niższy. Na podstawie informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym referendarz ustalił, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą nie tylko jako osoba fizyczna, ale jest również prezesem zarządu spółki z o.o. A. z siedzibą pod tym samym adresem pod którym prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. Skarżąca nie ujawniła dochodów z tej działalności. Referendarz dodał, że zarówno z postanowienia sądu z 7 lipca 2017 r. jak i z obecnie złożonego wniosku wynika, że skarżąca korzystała i nadal korzysta z pomocy finansowej członków rodziny, i w konsekwencji nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany w/w postanowienia sądu. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżąca wskazała, że ponownie opisała swoją sytuacje majątkową. Podkreśliła, że obecnie nie ma możliwości wygospodarowania środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wskazała, że ma jeszcze dwie skargi w tutejszym sądzie, od których musiała uiścić stosowne wpisy sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie przedstawiono w nim argumentacji, która podważyłaby trafność podjętego przez referendarza sądowego rozstrzygnięcia. Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zgłaszając kolejny wniosek w toku niniejszej sprawy. Zgodnie więc z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Winna też wykazać, mając na uwadze dyspozycję art. 165 p.p.s.a., że od ostatnio ocenianego przez sąd stanu materialno-bytowego rodziny nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca odmienną ocenę przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, niż dotychczas. Zmiana taka w ocenie sądu nie nastąpiła, a obecny stan majątkowy strony niewiele różni się od podawanego wcześniej, w każdym razie nie uległ istotnej zmianie. Sąd przychyla się do stanowiska referendarza sądowego, że w sytuacji skarżącej nie nastąpiły zmiany, które uzasadniałyby zmianę wydanego uprzednio postanowienia w zakresie prawa pomocy. Sąd podziela również argumentację referendarza zawartą w objętym sprzeciwem postanowieniu, że skarżąca nie zdołała wykazać spełnienia ustawowych przesłanek, skutkujących uwzględnieniem jej wniosku w zakresie całkowitego zwolnieni od wpisu sądowego. W ocenie sądu, referendarz sądowy wyciągnął prawidłowe wnioski z przeprowadzonej analizy dokumentacji przedłożonej przez stronę, iż nie przedłożyła żadnego nowego materiału dowodowego, mającego wpływ na ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, w zakresie przez nią postulowanym. Taki materiał dowodowy nie został przedłożony także przy przedmiotowym sprzeciwie. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 i art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. AKE.