I SA/Łd 449/11

Dnia 18 maja 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu - A. P. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok. Do skargi podatnik załączył złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W zawartym w powyższym wniosku oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A., 14-letnią córką M. oraz 24-letnim synem J.. Nie posiada żadnego majątku, z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1.200 zł brutto miesięcznie. Pozostali członkowie rodziny nie osiągają żadnych dochodów, żona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a dzieci uczą się. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że w związku z wydaniem decyzji dotyczących wymiaru podatku VAT przeciwko niemu prowadzona jest egzekucja, którą objęto cały jego majątek. Działalność gospodarczą jego firmy ograniczył do minimum. W ubiegłym roku firma osiągnęła minimalny dochód. Skarżący podkreślił przy tym, że nie posiada ruchomości, które mógłby spieniężyć na koszty procesu. Charakter sprawy zaś wskazuje, że nie musiał jej przewidywać i nie spodziewał się jej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że analiza sytuacji majątkowej wnioskodawcy przedstawionej we wniosku oraz w dokumentach źródłowych załączonych do akt sprawy o sygn. akt I SA/Łd 326/11, które Referendarz sądowy wziął pod uwagę z urzędu, prowadzi do konkluzji, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym kontekście przede wszystkim uwagę zwraca dysproporcja między wykazanymi wydatkami skarżącego a deklarowanym dochodem osiąganym z tytułu działalności gospodarczej. W szczególności z oświadczeń skarżącego wynika, że osiąga on dochód miesięczny w wysokości 1.200 zł. Tymczasem obciążenia związane z ratami kredytu oraz kosztami utrzymania gospodarstwa domowego stanowią kwotę ok. 2.500 zł miesięcznie. Jednocześnie załączona do akt sprawy o sygn. akt [...] umowa kredytowa z dnia [...] roku zawarta z A dowodzi, że skarżący dysponuje realnymi możliwości płatniczymi stanowiącymi podstawę do obciążenia go ratą w wysokości 987,19 zł miesięcznie. Okoliczności te nie pozwalają uznać zatem za wiarygodne oświadczeń skarżącego dotyczących rzeczywistej wysokości dochodu, z którego wydatki z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego i spłaty obciążeń kredytowych miałby być pokrywane. Ponadto data uruchomienia powyższego kredytu (w terminie 5 dni zawarcia umowy - czyli do dnia 13 marca 2011 r.) wskazuje, że w okresie złożenia skargi i wniosku o przyznanie prawa pomocy, przekazanej Sądowi w dniu 8 kwietnia 2011 roku, skarżący jako kredytobiorca w ramach udzielonego mu kredytu dysponował środkami w kwocie 30.000 zł z przeznaczeniem na cele konsumpcyjne. Niewątpliwie kwota ta w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie (1.500 zł) gwarantuje możliwość poniesienia przez skarżącego tego rodzaju kosztów bez uszczerbku utrzymanie koniecznego zarówno własnego, jak i pozostałych członków rodziny. Dodatkowo za zasadnością wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przemawia kwota obrotów z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności, która według deklaracji VAT-7, załączonych do sprawy o sygn. akt [...] , wyniosła w miesiącu: listopadzie 2010 r. - 23.535 zł, w grudniu 2010 r. – 67.152 zł, styczniu 2011 r. – 6.267 zł oraz w lutym 2011 r. - 33.524 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co więcej, w ocenie Referendarza sądowego, udzielona kwota kredytu w wysokości 30.000 zł z przeznaczeniem na cele konsumpcyjne nie tylko nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych, a wręcz przeciwnie świadczy o tym, iż sytuacja materialna skarżącego - niewątpliwie brana pod uwagę przy ocenie zdolności kredytowej, pozwala przyjąć, że wnioskodawca dysponuje środkami umożliwiającymi spłatę owego zadłużenia i poniesienie kosztów postępowania sądowego, z którymi powinien się liczyć wnosząc skargę do Sądu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.