I SA/Łd 455/15

Dnia 17 listopada 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej O. N. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z 21 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargą O. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 roku. Podatniczka wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W swojej skardze zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z matką oraz córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza w zakresie skupu i sprzedaży złomu oraz emerytura jej matki w wysokości 650 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 80 m2 wartości 150.000 zł, w którym zamieszkuje wraz z rodziną, nieruchomości rolnej o powierzchni 5ha i wartości 70.00 zł, lasu o powierzchni 2ha i wartości 30.000 zł oraz samochodu Audi A6 z 2005 roku o wartości 30.000 zł. Wskazała, że cały jej majątek ruchomy i nieruchomy objęty jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym. Udokumentowane przez stronę miesięczne stałe koszty utrzymania jej gospodarstwa domowego zamykają się kwotą ok. 530 zł (opłata za energię elektryczną wodę i ścieki oraz wywóz śmieci). Z nadesłanych dokumentów księgowych oraz zeznań podatkowych skarżącej wynika, że w roku 2014 z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała przychody w wysokości 8.540.629 zł poniosła koszty w wysokości 8.260.431 uzyskując dochód na poziomie 280.197 zł. Przy czym jej zysk bilansowy był niższy i wyniósł 211.613 zł. W bieżącym roku jej przychody do końca sierpnia wynosiły 7.583.711 zł skarżąca poniosła koszty w wysokości 7.304.262 zł odnotowując zysk z działalności w wysokości 279.449 zł. W swoim wniosku o prawo pomocy strona podniosła, że jest obciążona obowiązkiem spłaty rat leasingowych w łącznej kwocie 11.135 zł, oraz rat kredytowych w łącznej wysokości ok. 3.800 zł. Do września br. strona w układzie ratalnym spłacała także swoje zaległości podatkowe miesięczna rata z tego tytułu wynosiła ok.11.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz ustalonych w toku postępowania, wynika, że skarżąca wspólnie z matką oraz córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza w zakresie skupu i sprzedaży złomu, z której w 2014 roku osiągnęła dochód w wysokości 280.197 zł oraz emerytura jej matki w wysokości 650 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni 80 m2 wartości 150.000 zł, w którym zamieszkuje wraz z rodziną, nieruchomości rolnej o powierzchni 5ha i wartości 70.00 zł, lasu o powierzchni 2ha i wartości 30.000 zł oraz samochodu Audi A6 z 2005 roku o wartości 30.000 zł. Cały jej majątek ruchomy i nieruchomy objęty jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym. Udokumentowane przez stronę miesięczne stałe koszty utrzymania zamykają się kwotą ok. 530 zł (opłata za energię elektryczną, wodę i ścieki oraz wywóz śmieci). W bieżącym roku z tytułu działalności gospodarczej wnioskodawczyni uzyskała do końca sierpnia przychody w wysokości 7.583.711 zł poniosła koszty w wysokości 7.304.262 zł odnotowując zysk z działalności w wysokości 279.449 zł, czyli w przeliczeniu na miesiąc 37.181 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie (7.267 zł) oraz fakt, że wnioskodawczyni wystąpiła równocześnie ze skargą kasacyjną w innej sprawie, a zatem łączna wysokość obciążających ją wpisów wynosi blisko 11.000 zł stosownie do art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że wnioskodawczyni od kilku lat prowadzi z sukcesem działalność gospodarczą, a uzyskiwane z niej dochody w bieżącym roku do końca sierpnia wyniosły tyle ile cały zysk za rok ubiegły. Z kolei obroty z prowadzonej działalności gospodarczej na poziomie 8.540.000 zł rocznie wskazują, że jest ona w stanie część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Należy także wskazać, że wysokość wpisów od obu wniesionych równolegle skargach kasacyjnych jest bez mała identyczna z kwotą miesięcznej raty zaległości podatkowych spłacanych przez stronę w systemie ratalnym, który zakończył się we wrześniu br. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżąca posiadając źródło utrzymania w postaci dobrze prosperującej działalności gospodarczej oraz znacznej wartości majątek nie należy do tego kręgu podmiotów. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżąca co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanych kredytów oraz rat leasingowych w wysokości przewyższającej łączną wysokość obciążających ją wpisów, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.