I SA/Łd 458/11

Dnia 22 czerwca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ch. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. Ch. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2007 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu R. Ch. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu [...] roku R. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2007 rok oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Do skargi podatnik dołączył formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, iż wspólnie z żoną oraz synem żony prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze dwoje dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest jedynie renta skarżącego w wysokości około. 1.030 zł miesięcznie, z której organy skarbowe dokonują potrącenia kwoty około 300 zł netto miesięcznie, wobec czego na utrzymanie rodziny pozostaje kwota około 576 zł. Żona skarżącego obecnie spodziewa się dziecka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje żadnych dochodów, nie otrzymuje zasiłku. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym lokatorskim o powierzchni 51 m2 Wnioskodawca wskazał, że jest obciążony obowiązkiem spłaty kredytów w 5 bankach. Do wniosku dołączył także dokument wypowiedzenia pełnomocnictwa przez radcę prawnego reprezentującego jego interesy w postępowaniu podatkowym w związku z niemożliwością uregulowania jego wynagrodzenia za postępowanie sądowe. Zarządzeniami z dnia [...] roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie wysokości renty oraz faktu i kwoty jej zajęcia, na która wskazuje we wniosku, nadesłanie zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego oraz jego zony za lata 2009 i 2010 bądź odpisów zeznań podatkowych małżonków za te lata, wyciągów z posiadanych przez małżonków kont i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące, wyjaśnienie czy syn żony uzyskuje dochód z tytułu alimentów lub renty rodzinnej i wskazanie ich wysokości oraz udokumentowanie miesięcznych kosztów eksploatacyjnych, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy R. C. wskazał, iż wspólnie z żoną i synem żony prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jego renta z której po potrąceniach dokonywanych na rzecz urzędu skarbowego rodzinie na utrzymanie pozostaje kwota około 576 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności jest zadłużony z tytułu kredytów zaciągniętych w 5 bankach. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w złożonym oświadczeniu nie wykazał w ogóle miesięcznych kosztów utrzymania rodziny, w żaden też sposób nie udokumentował kwoty posiadanych na utrzymanie dochodów, nie odpowiedział także na skierowane do niego w tym celu wezwanie dotyczące sprecyzowania sytuacji materialnej rodziny. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący w żaden sposób nie udokumentował wysokości uzyskiwanych dochodów, nie wykazał też wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Powyższe czyni niewiarygodnym oświadczenie wnioskodawcy, iż źródłem utrzymania rodziny jest jego świadczenie rentowe w wysokości 576 zł, a także uniemożliwia weryfikację jego twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia także chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań (w tym z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych), preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Skarżący nie wywiązał się z obowiązku udzielenia informacji nałożonych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, jego postawa uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej i należy ją potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.