I SA/Łd 459/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-07-27

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza jego sytuacji materialnej, w tym dochodów i wydatków rodziny, potwierdziła spełnienie tej przesłanki.
Stan faktyczny
Skarżący J.B. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją sytuację materialną i rodzinną. Po uzupełnieniu wniosku o dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia dotyczące stanu majątkowego, referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu J.B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 lipca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do sierpnia 2006 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J.B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do sierpnia 2006 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.500 zł podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, pismem z dnia 7 maja 2012 roku wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym następnie, na wezwanie Sądu, urzędowym formularzu (PPF) skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwiema córkami: 21-letnią A. i 17-letnią M. Jego żona otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości około 1.500 zł. Natomiast córka A. osiąga dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości 1.100 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył przy tym, że oboje z córką M. nie osiągają żadnego dochodu. Dodał ponadto, że rodzina nie posiada żadnego majątku. Z uwagi jednak na fakt, że w nadesłanym formularzu urzędowym (PPF) skarżący nie sprecyzował dostatecznie, czy wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych wnosi także o ustanowienie rzecznika patentowego w niniejszej sprawie, zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2012 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do sprecyzowania, czy skarżący wnosi wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych, czy wniosek zawiera także żądanie w zakresie ustanowienia rzecznika patentowego - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku w tym zakresie bez rozpoznania. Jednocześnie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, w tym do: nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego, jego żonę i pełnoletnie córki rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania przyczyny braku osiągania dochodu przez córkę M. oraz braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez skarżącego, podania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, wskazania kwoty wydatków ponoszonych z tytułu utrzymania rodziny i podstawowych opłat eksploatacyjnych oraz nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za 2011 rok - w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 25 czerwca 2012 roku wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika, w którym wyjaśnił, że skarżący nie posiada konta bankowego, jego córka M. ma 18 lat i uczęszcza do II Liceum Ogólnokształcącego w P. i w związku z tym nie osiąga żadnych dochodów. Nieruchomość, w której zamieszkuje skarżący z rodziną, stanowi własność córki K., korzysta więc z niej na podstawie użyczenia. Wydatki ponoszone na utrzymanie i zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny skarżącego zamykają się łączną kwotą 1.910 zł. Do pisma pełnomocnik załączył zeznania podatkowe skarżącego i jego żony za 2011 rok. W powyższym piśmie pełnomocnik nie sprecyzował jednak, czy skarżący wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych wnosi także o ustanowienie rzecznika patentowego, celem jednoznacznego wyjaśnienia zakreślonej treści żądania w rubryce nr 4 urzędowego formularza (PPF). W tej sytuacji Referendarz sądowy, biorąc pod uwagę charakter niniejszej sprawy oraz fakt, że skarżący posiada pełnomocnika w osobie adwokata, a ponadto w piśmie z dnia 7 maja 2012 roku wnioskował jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych, uznał, że złożony wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy jedynie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych, wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz córką A. i córką M. Rodzina zamieszkuje w domu stanowiącym własność córki K. Małżonkowie nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności. W 2011 roku skarżący osiągnął dochód w wysokości 220,01 zł, dochód jego żony wyniósł zaś 16.257 zł. Aktualnie łączny dochód rodziny zamyka się kwotą 2.600 zł brutto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą przy tym ok. 1.910 zł. W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę kwotę dochodu rodziny i niezbędnych wydatków, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło