I SA/Łd 461/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Z. Kmieciak, Sędzia NSA T. Porczyńska, Protokolant A. Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 roku sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [....] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 r. 1. odrzuca skargę; 2. nakazuje wypłacić adwokatowi K. D. jako pełnomocnikowi z urzędu kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych wraz z należnym podatkiem od towarów i usług z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. A. O. złożył za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [..] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące roku 1999. Skarga została wniesiona w ustawowym terminie, dotknięta była jednakże brakami formalnymi- nie podano wartości przedmiotu sporu, ponadto nie uiszczono wpisu od skargi. Zarządzeniem przewodniczącego z dnia 10 maja 2005 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez określenie wartości przedmiotu sporu, a następnie –po wykonaniu tego zarządzenia w ustawowym terminie, do uiszczenia wpisu stosunkowego od skargi. Wezwanie do dokonania opłaty sądowej wraz ze wskazaniem terminu do jej opłacenia i skutków uchybienia terminowi odebrała w dniu 31 maja 2005 r. matka skarżącego W. H., będąca jego dorosłym domownikiem. W dniu 17 czerwca 2005 r. matka skarżącego złożyła pismo, w którym wniosła o wyznaczenie nowego terminu do uiszczenia wpisu z uwagi na to, że A. O. od 25 maja 2005 r. przebywa w szpitalu, a ona nie zna sprawy i nie posiada wystarczających środków na uiszczenie wpisu. W późniejszych pismach, składanych w wykonaniu zarządzeń Sądu W. H. wyjaśniła, iż jej pismo stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, nie posiada ona jednak pełnomocnictwa do reprezentowania syna w tej sprawie. Skarżący, wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu poprzez jego podpisanie i dokonanie opłaty sądowej w terminie do ich uzupełnienia złożył jedynie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie podpisał natomiast wniosku o przywrócenie terminu. Zarządzeniem z dnia 24 października 2005 r. pozostawiono zatem wniosek o przywrócenie terminu bez rozpoznania. Zarządzenie to uprawomocniło się 24 listopada 2005 r. Postanowieniem z 17 stycznia 2006 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. pełnomocnik skarżącego popierał skargę i ponownie – do protokołu rozprawy– wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest pismem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne. Podlega ona zatem wpisowi stosunkowemu lub stałemu ( art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Wpis ten winien być uiszczony przy jej wniesieniu, a w przypadku, gdy nie został on uiszczony przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty sądowej w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania ( art. 220 § 1 p.p.s.a.). Niezapłacenie wpisu w terminie (mimo wezwania) skutkuje odrzuceniem skargi (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Skarżący A. O. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, ze wskazaniem terminu i skutków jego niezachowania, zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. Wezwanie to doręczono mu skutecznie w dniu 31 maja 2005 r. Zgodnie z art. 72 p.p.s.a pisma sądowe, których adresatem są osoby fizyczne, mogą być skutecznie doręczone w sposób zastępczy poprzez doręczenie pisma w miejscu zamieszkania adresata jego dorosłemu domownikowi. Matka skarżącego, jak wynika zarówno z podanego przez nią w pismach adresu, jak i wyjaśnień składanych przez skarżącego, zamieszkuje pod tym samym, co on adresem. Od 31 maja 2005 r. rozpoczął zatem bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Termin ten upłynął bezskutecznie 7 czerwca 2005 r. Skarga podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd zauważa przy tym, iż skarżący złożył wprawdzie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie mu adwokata i prawo to zostało mu przyznane postanowieniem z 17 stycznia 2006 r. Wniosek ten został jednak złożony dopiero w dniu 31 sierpnia 2005 r. Wniosek o przyznanie prawa pomocy wywołuje zaś skutek dopiero od chwili jego wniesienia i nie obejmuje zwolnienia od kosztów, które strona winna była uiścić przed jego złożeniem (por. H.Knysiak- Molczyk w : T.Woś, H.Knysiak- Molczyk , M.Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz- Warszawa 2005, s. 627 i powołane tam postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04). Jedynie zatem, gdyby został on złożony przed upływem terminu do uiszczenia wpisu od skargi , wyznaczony w ten sposób termin przestałby biec ( por. pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2005 r., sygn. akt II FZ 125/05, opubl. w ONSAiWSA z 2006 r., Nr 1,poz. 12). Skoro w tym przypadku strona wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożyła dopiero po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, nie ma on wpływu na ocenę terminowości uiszczenia wpisu od skargi i nie niweczy skutków upływu terminu do jego uiszczenia, biegnącego od dnia wezwania. Zauważyć przy tym należy, iż strona uprawniona jest do złożenia wniosku o przyznanie jej prawa pomocy przed wszczęciem postępowania lub w jego toku – w każdym czasie, aż do prawomocnego jego zakończenia ( art. 243 § 1 p.p.s.a.). Mimo zatem złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy już po upływie terminu do wniesienia opłaty sądowej od skargi, Sąd zobowiązany był ten wniosek rozpoznać, postępowanie w sprawie nie zostało bowiem prawomocnie zakończone. Podnieść również należy, iż skarżący nie złożył skutecznie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu o skargi. Wniosek z dnia 17 czerwca 2005 r. został prawomocnym zarządzeniem pozostawiony bez rozpoznania. Nie można też przyjąć, iż wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi został skutecznie złożony na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z przepisu tego wynika zatem, iż wniosek taki nie może być skutecznie wniesiony ustnie do protokołu. Oświadczenia pełnomocnika skarżącego nie można zatem było potraktować jako wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji. Wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącego, działającego z urzędu przyznano na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a , § 6 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163,poz. 1348 ze zm.).