I SA/Łd 465/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym oraz rozłożenia na raty zaległości w opłacie paliwowej za poszczególne miesiące 2012 r. oddala skargę. Wnioskiem z 21 sierpnia 2015r. uzupełnionym pismem z 16 listopada 2015r. A. Z. prowadzący działalność pod firmą A zwrócił się odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę oraz o rozłożenie na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2012 r. oraz rozłożenie na raty zaległości z tytułu opłaty paliwowej za poszczególne miesiące 2012 r., wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że Dyrektor Izby Celnej w Ł. wydał ostateczne decyzje, którymi utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w P. określające zobowiązanie w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2012 roku. Dodał, że Naczelnik Urzędu Celnego w P. określił także zobowiązanie w opłacie paliwowej za poszczególne miesiące 2012 roku. Sytuacja finansowa, w której obecnie się znajduje oraz znaczna wysokość zaległości w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej, wynikająca z wydanych decyzji, zmusza stronę do zwrócenia się z wnioskiem o rozłożenie na raty oraz o odroczenie terminu płatności ww. zaległości. Wnioskodawca wskazał, iż działalność gospodarcza którą prowadzi nie przynosi spodziewanych zysków z uwagi na słaby rynek. W celu utrzymania się na rynku musi ponosić koszty prowadzonej działalności gospodarczej w postaci wynagrodzenia dla pracowników, amortyzacji, zużycia materiałów i energii, opłat za usługi obce, wpłat bieżących podatków i opłat, spłaty istniejących należności z tytułu udzielonych kredytów, ubezpieczenia społeczne i innych świadczeń oraz pozostałych kosztów rodzajowych. Powoduje to, że uzyskiwany przez prowadzone przedsiębiorstwo dochód uległ obecnie znacznemu zmniejszeniu, a konieczność zapłaty sumy stanowiącej zaległość podatkową (wraz z odsetkami) może przyczynić się do dalszego osłabienia funkcjonowania przedsiębiorstwa i w efekcie nawet do jego likwidacji. Z uwagi na trudną sytuację przedsiębiorstwa nie jest w stanie pozyskać również kredytu lub gwarancji bankowej celem spłaty istniejących zaległości na rzecz Skarbu Państwa. Wnioskodawca dodał, iż ponosi koszty związane z utrzymaniem swojego gospodarstwa domowego. Udzielenie ulgi w spłacie zadłużenia w postaci rozłożenia zaległości podatkowej na raty i odroczenie terminu płatności pozwoli Wnioskodawcy na regularne, ratalne uiszczanie wymaganej zaległości. Wyjaśniono, iż przyznanie ulgi będzie korzystne zarówno dla Wnioskodawcy jak i dla organu, ponieważ natychmiastowa egzekucja należności może doprowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa. Wyjaśnił, iż nie uchyla się od odpowiedzialności za zaległości, w pełni chce się dostosować do powstałego zobowiązania, spłacić je, jednak wysokość kwoty oraz trudna sytuacja materialna zmusza go do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem. Zaznaczył, że dotychczas w miarę możliwość spłaca zaległości, co tym bardziej wskazuje, że nie uchyla się od wykonania obowiązku. W piśmie z dnia 26 października 2015 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu podatkowego Wnioskodawca wskazał, że ubiega się o ulgę, która nie stanowi pomocy publicznej - art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wnioskodawca wyjaśnił, iż w związku z dochodzeniem przez wierzyciela należności wynikających z ww. decyzji zostały wystawione tytuły egzekucyjne, organ dokonał czynności egzekucyjnych. Wyliczona przez Stronę kwota należności głównej wynikająca z wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych wynosi z tytułu: * zaległości w podatku akcyzowym za 2012 rok - 737.175,00 zł; * zaległości w opłacie paliwowej za 2012 rok - 96.840,00 zł. Wnioskodawca wskazał, iż łącznie do tej pory wpłacił zaległości w kwocie 95.000 zł. Jednakże z uwagi na trudną sytuację finansową zmuszony jest zwrócić się o rozłożenie na raty zaległości w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej oraz odsetek z tego tytułu, celem uniknięcia dalszych kosztów postępowania egzekucyjnego w przypadku braku spłaty przedmiotowej zaległości oraz z uwagi na obecną trudną sytuację finansową przedsiębiorstwa związaną z zastojem w branży paliwowej. Wnioskodawca wskazał, iż jako firma działa w branży paliwowej. Obecnie z uwagi na sezon zimowy i zmniejszony popyt na zakup paliwa, zmniejszają się również przychody firmy. Firma, o czym mowa wyżej ponosi również koszty związane z prowadzoną działalnością. Ponadto wyjaśnił, że wydatkowanie tak dużej kwoty pieniężnej w chwili obecnej spowoduje z całą pewnością poważne zachwianie płynności finansowej firmy i zahamowanie jej rozwoju, zaś rozłożenie na raty przedmiotowej zaległości podatkowej pozwoliłoby na regularne wpłaty na rzecz budżetu państwa również takich należności publicznoprawnych jak podatek od nieruchomości, podatek VAT i podatek akcyzowy. Wnioskodawca podniósł, iż zamierza dobrowolnie uiścić wynikającą z decyzji należność publicznoprawną. Wszystkie wskazane powyżej okoliczności - zdaniem Wnioskodawcy świadczą o tym, że istnieją podstawy faktyczne, związane z ważnym interesem podatnika oraz interesem publicznym, które jednoznacznie przemawiają za odroczeniem terminu płatności i rozłożeniem na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej. W celu udokumentowania sytuacji ekonomicznej podatnik przedłożył dokumentację źródłową, tj.: kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (straty) w roku podatkowym 2014 PIT-36 z zał. PIT/B, kserokopię umowy o kredyt obrotowy, kserokopię zaświadczenia A Bank, kserokopię odpisu zwykłego księgi wieczystej. Ponadto 29 października 2015r. podatnik przesłał kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (straty) w roku podatkowym 2012 PIT-36 wraz z zał. PIT/B, kserokopię Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów – Sumy za 2014, 2013 i 2012 rok, oświadczenie z dnia 10 listopada 2015 r. o stanie majątkowym, sytuacji finansowej i osobistej podatnika prowadzącego działalność gospodarczą ubiegającego się o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań/ zaległości podatkowych oraz kserokopię Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów - Sumy 2015 rok (wg stanu na wrzesień 2015 rok) i kserokopię tytułów wykonawczych z 22 lipca 2014r. obejmujących należności z tytułu podatku akcyzowego za styczeń 2012r., kserokopię tytułów wykonawczych z 8 lipca 2014r., obejmujących należność z tytułu podatku akcyzowego za kwiecień, czerwiec 2012r. Kserokopię tytułów wykonawczych z 8 lipca 2014r., 3 września 2014r. i 21 sierpnia 2014r. obejmujących należność w podatku akcyzowym za sierpień-grudzień 2012r. oraz tytułów wykonawczych z 25 listopada 2014r. obejmujących należności z tytułu opłaty paliwowej za okres od stycznia do października 2012r. oraz z 4 listopada 2012r. obejmujących należność z tytułu opłaty paliwowej za listopad 2012r. oraz tytułu wykonawczego z 1 września 2014r. obejmującego należność w tym podatku za grudzień 2012r. Do oświadczenia o stanie majątkowym, sytuacji finansowej i osobistej, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, A. Z. oświadczył, iż zajmuje dom o powierzchni 260 m2 położony w miejscowości B. 86a o szacunkowej wartości 250.000 zł - użyczony nieodpłatnie. Posiada 1/2 stacji paliw. W skład majątku ruchomego wchodzą samochody marki: VOLVO V40, rok produkcji 2000 - wartość 7.500 zł.; MANF2O0, rok produkcji 1996 - wartość 14.600 zł.; Fiat Seicento, rok produkcji 2000 - wartość 2.800,00zł.; VOLKSWAGEN LT, rok produkcji 1999 - wartość 11.000 zł.; VOLKSWAGEN POLO-rok produkcji 2003 - wartość 7.000 zł. A. Z. oświadczył ponadto, iż uzyskuje dochód ok. 4.000 zł. miesięcznie z działalności gospodarczej. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje R. Z. (matka), która jest współwłaścicielką domu mieszkalnego w B. 86a i współwłaścicielką Stacji Paliw w O. Uzyskuje dochód z dzierżawy Stacji Paliw w O. 1.000,00 zł. netto. Ponadto posiada stałe obciążenia finansowe: związane z utrzymaniem domu w kwocie 370,00 zł., w tym: czynsz/ podatek od nieruchomości 70,00 zł., z tytułu dostarczenia mediów (energia, woda, telefon) 300,00 zł.; związane z utrzymaniem rodziny w kwocie 700,00 zł. (wydatki konsumpcyjne, wyżywienie, odzież, art. gospodarstwa domowego); eksploatacja samochodu w kwocie 400,00 zł. A. Z. posiada obciążenia okresowe z tytułu zaciągniętych zobowiązań finansowych - kredyt w kwocie 400.000,00 zł, rata miesięczna 2.750,00 zł. Ponadto posiada obciążenia finansowe stałe związane z podatkiem od nieruchomości - Stacja Paliw - w kwocie 6.500,00 zł. Jako posiadany majątek obrotowy podatnik podał roszczenia w kwocie 36000,00zł. należne od B. Wnioskodawca wniósł o rozłożenie na raty zaległości w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej wraz z odsetkami za zwłokę na 24 równe raty miesięczne każda w kwocie 8.000,00 zł. i 25 ratę w kwocie pozostałej do zapłaty oraz oznaczenie terminu zapłaty pierwszej raty do dnia 30 kwietnia 2016 r. Organ podatkowy I instancji decyzją z [...]r. odmówił Wnioskodawcy udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelnik Urzędu Celnego w P. stwierdził, zestawiając wysokość uzyskiwanych dochodów, wysokość zaległości, a także bieżące wydatki wnioskodawcy związane z utrzymaniem domu, rodziny, że podmiot nie posiada zdolności płatniczych. Uznał, że ustalenie spłaty zaległości podatkowej w ratach w wysokości niemożliwej do zapłacenia stwarzałoby iluzję uwzględnienia wniosku podatnika i naruszyłoby podstawowe zasady postępowania podatkowego, wyrażone w art. 121 i art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. zasadę zaufania do organów podatkowych i zasadę swobodnej oceny dowodów. Dyrektor Izby Celnej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania podatnika zaskarżoną decyzją z [...]r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów postepowania czy naruszenia art. 67a § 1 pkt 2 i art. 67b § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie organu odwoławczego organ podatkowy I instancji wszechstronnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zbadał sytuację materialną skarżącego w możliwie wnikliwy sposób oraz wziął pod uwagę wszystkie okoliczności podnoszone przez niego w postępowaniu, odnosząc się do nich w decyzji. Przede wszystkim prawidłowo wyjaśnił znaczenie pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Zgodzić się należy, że przez "ważny interes podatnika" należy rozumieć szczególne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Ogólnie trudna sytuacja finansowa podatnika nie stanowi podstawy do zastosowania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. "Interes publiczny" jest natomiast przesłanką odnoszącą się do wartości właściwych funkcjonowaniu całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, porządek publiczny rozumiany jako zaufanie do organów administracji publicznej, szeroko rozumiane działanie w interesie państwa ( por. wyrok NSA z dnia 12-02-2003r. III SA 1838/01, wyrok WSA w Warszawie z dnia 08-01-2007r. III SA 2904/06). Na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w Ł., skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1- naruszenie art. 120, art.121 § 1, art. 122, art.180 § 1, 123 § 1, 187 § 1, art. 191, 210 § 1 pkt. 6 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego w niniejszej sprawie, w wyniku zaniechania uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego oraz jego wadliwą analizę, w wyniku uznania, iż wskazane przez Stronę okoliczności nie są wystarczającą podstawą uwzględnienia wniosku, bowiem Strona nie wykazała istnienia "ważnego interesu podatnika"; 2- naruszenie art. 67a § 1 pkt. 2, art. 67b § 1 pkt. 2 ustawy -Ordynacja podatkowa, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do odroczenia terminu płatności oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2012r. oraz zaległości w opłacie paliwowej za poszczególne miesiące 2012r. w wyniku błędnie ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy, pomimo uznania, że na tle przedstawionej przez stronę sytuacji, iż nie posiada ona obecnie możliwości uregulowania wskazanych zobowiązań, co w kontekście prawidłowej wykładni powołanych przepisów winno prowadzić do uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przyznanie ulgi. W oparciu o zgłoszone zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podnosi w szczególności, że kwota zaległości podatkowych jest znaczna, a jego sytuacja finansowa nie pozwala na natychmiastowe uregulowanie pozostałych zaległości. Działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego nie przynosi spodziewanych zysków, podatnik musi ponosić koszty prowadzonej działalności gospodarczej. Dochód uzyskiwany przez przedsiębiorstwo uległ znacznemu zmniejszeniu, skarżący ponosi także koszty związane z utrzymanie swojego gospodarstwa domowego. Rozłożenie zaległości podatkowej na raty i odroczenie terminu płatności pozwoli na regularne ratalne uiszczanie wymaganych należności. Skarżący nie uchyla się od wykonania istniejącego obowiązku, do chwili obecnej uiścił już kwotę 95.000 zł. W związku z prowadzonym postępowaniami egzekucyjnymi podatnik wskazał składniki majątku w postaci wierzytelności przysługujących mu z tytułu sprzedaży towarów. Organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia sytuacji finansowej strony i jej możliwości płatniczych. Uzyskanie wnioskowanej pomocy pomogłoby podatnikowi ustabilizować sytuację finansową oraz zapewnić ochronę przed ewentualnym bankructwem. Brak uregulowania zaległości podatkowych wynika z sytuacji panującej na rynku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podatnik wystąpił z wnioskiem o udzielenie ulgi podatkowej w postaci rozłożenia na raty i odroczenie terminu płatności zaległości podatkowych w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej za 2012r. Wnioskowana ulga nie stanowi pomocy publicznej a podstawę do jej udzielenia stanowi przepis art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.) dalej "O.p." Zgodnie z tym przepisem Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek. Udzielenie ulgi podatkowej stanowi wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania i dlatego może nastąpić tylko w przypadkach szczególnych. Odroczenie terminu płatności, czy rozłożenie na raty zaległości podatkowych może nastąpić tylko na wniosek podatnika, który powinien wskazać na okoliczności przemawiające za jej udzieleniem. Skarżący we wniosku o udzielenie ulg podatkowych powołał się na trudną sytuację na rynku paliw, konieczność ponoszenia kosztów prowadzonej działalności gospodarczej i kosztów bieżącego utrzymania. Niewątpliwie nie są to sytuacje nadzwyczajne i odnoszą się one do wszystkich przedsiębiorców prowadzących działalność na rynku paliw. Decyzje w przedmiocie ulg podatkowych zostały uzależnione od uznania organu podatkowego. Uznanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz daje mu możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy. Organy podatkowe przed wydaniem decyzji były zobowiązane do podjęcia niezbędnych działań w celu ustalenia stanu faktycznego, zaś w szczególności sytuacji finansowej wnioskodawcy. Wbrew zarzutom skargi w toku postępowania dokładnie wyjaśniono stan faktyczny i w sposób wyczerpujący rozpatrzono cały materiał dowodowy. Z informacji udzielonych przez wnioskodawcę wynika, że jego dochody wynoszą ok. 5.000 zł miesięcznie, a stałe wydatki (utrzymanie domu, utrzymanie rodziny, eksploatacja samochodu, spłata kredytu i podatek od nieruchomości) przekraczają kwotę 4.700 zł miesięcznie. W tej sytuacji organy podatkowe trafnie wskazały, iż wnioskodawca nie wykazał, aby miał możliwości spłacenia zaległości w kwotach po 8.000 zł miesięcznie. Organy oceniając wyczerpująco zebrany materiał dowodowy podkreśliły, z czym Sąd rozpoznający sprawę zgadza się w całej rozciągłości, że ocena okoliczności uzasadniających przyznanie ulgi winna zmierzać do jednoznacznego ustalenia, czy strona posiada możliwości płatnicze, aby udźwignąć ciężar powstałych zaległości, a zastosowanie ulgi dopuszczalne jest wyłącznie w przypadku, gdy podatnik jest w stanie regulować swoje zobowiązania, czego w niniejszej sprawie A. Z. nie wykazał. Zdaniem Sądu, organy podatkowe właściwie oceniły sytuację strony skarżącej, prowadzącej działalność gospodarczą na dużą skalę (coroczne obroty rzędu ok. 4.000.000 zł) oraz okoliczności podnoszone przez podatnika w toku postępowania, uznając w rezultacie, iż brak jest podstaw do udzielenia wnioskowanej ulgi z uwagi na nie wystąpienie w sprawie niezbędnych do tego przesłanek. Dotyczy to zarówno przesłanki ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego. Na marginesie tylko wypada zauważyć, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy podatnik wskazał na dochody z działalności gospodarczej jedynie w wysokości 2.165 zł miesięcznie. Przy wysokości deklarowanych dochodów podatnika organy podatkowe, bez przekroczenia granic uznania administracyjnego prawidłowo oceniły, że nie zachodzą podstawy do udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej. Z powyższych przyczyn, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. ak