I SA/Łd 47/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-03-16

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę dochód rodziny, niezbędne wydatki oraz wysokość wpisu sądowego, skarżący wykazał te okoliczności, co obliguje sąd do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący W. F. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną związaną z hodowlą kur i sprzedażą jaj jako jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny. Mimo posiadania nieruchomości obciążonych hipoteką, skarżący wykazał brak środków na pokrycie wpisu sądowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu W. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 marca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. F. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług kwoty zobowiązania podlegającego wpłacie oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za poszczególne miesiące 2008 roku, 2009 roku, 2010 roku, 2011 roku i 2012 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – W. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług kwoty zobowiązania podlegającego wpłacie oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za poszczególne miesiące 2008 roku, 2009 roku, 2010 roku, 2011 roku i 2012 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 1.504 zł skarżący pismem z dnia 26 stycznia 2015 roku wniósł o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W złożonym następnie, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący sprecyzował, że wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B. i 22-letnią córką A.. Jedyne źródło utrzymania rodziny stanowi hodowla kur i sprzedaż jaj. Jednocześnie skarżący wskazał, że oboje z żoną osiągają z tego tytułu dochód w kwocie 1.800 do 2.000 zł brutto miesięcznie. Natomiast łączne koszty związane z opłatami eksploatacyjnymi i zakupem lekarstw zamykają się kwotą 700 zł. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 200 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 9 ha (obciążone hipoteką na kwotę 400.000 zł). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na obniżoną wydajność hodowli kur związaną z sezonem zimowym, a ponadto stwierdził, że nie posiada oszczędności, ruchomości ani nieruchomości, których sprzedaż pozwoliłaby mu na zapłacenie wpisu sądowego. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 18 lutego 2015 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez niego i żonę rachunków oraz lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, wyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez pełnoletnią córkę A., wskazanie kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie rodziny, przedstawienie dokumentów potwierdzających fakt ustanowienia wskazanej we wniosku hipoteki obciążającej dom i nieruchomość rolną oraz nadesłanie aktualnego odpisu zeznania podatkowego małżonków - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów, wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B. i 22-letnią córką A.. Córka skarżącego jest studentką studiów dziennych, nie pracuje i nie osiąga żadnego dochodu. W związku z tym jedyne źródło utrzymania rodziny stanowi hodowla kur i sprzedaż jaj. Skarżący wraz z żoną osiągają z tego tytułu dochód w kwocie 1.800 do 2.000 zł brutto miesięcznie. Łączne koszty związane z opłatami eksploatacyjnymi i zakupem lekarstw zamykają się kwotą 700 zł. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 200 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 9 ha, obciążone hipoteką na kwotę 400.000 zł, co znajduje potwierdzenie w nadesłanych wypisach z księgi wieczystej. Małżonkowie nie posiadają przy tym żadnych oszczędności. Ponadto w 2013 roku skarżący osiągnął dochód w wysokości 36.121 zł (według PIT-39). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu trzyosobowej rodziny i niezbędnych wydatków, a także kwotę wpisu od skargi (1.504 zł), Starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło