I SA/Łd 47/21
WyrokWSA w Łodzi2021-03-09
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Agnieszka Krawczyk, Grzegorz Potiopa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności związane z pandemią COVID-19, takie jak strach przed zachorowaniem i stres wywołany doniesieniami medialnymi, mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, jeśli strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Pandemia COVID-19, nawet w połączeniu ze stresem i obawami związanymi z przynależnością do grupy ryzyka, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Brak winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że przeszkoda była nie do przezwyciężenia, a profesjonalny pełnomocnik powinien podjąć wszelkie dostępne środki w celu terminowego działania, w tym kontakt z mocodawcą.Stan faktyczny
Strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, argumentując, że uchybienie terminu było spowodowane pandemią COVID-19, stresem i obawami związanymi z przynależnością do grupy ryzyka. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że wskazane okoliczności nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu, zwłaszcza w sytuacji posiadania profesjonalnego pełnomocnika. WSA w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2021 roku sprawy ze skargi G. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2020 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-B decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił G. D. (dalej: strona lub skarżący) zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I kwartał 2015 r. w kwocie 6 546 zł, za II kwartał 2015 r. w kwocie 17 603 zł, za III kwartał 2015 r. w kwocie 16 103 zł, za IV kwartał 2015 r. w kwocie 23 122 zł.
Rozstrzygniecie organu pierwszej instancji zostało wysłane w dniu [...] r. za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP na adres skrytki pełnomocnika strony doradcę podatkowego P. N., tj.[...]. Przesyłka zawierająca ww. decyzję została uznana za doręczoną pełnomocnikowi strony w dniu 28 marca 2020 r., co znajduje potwierdzenie w Urzędowym Poświadczeniu Doręczenia (Identyfikator Poświadczenia: ePUAP- [...]) w pozycji dane uzupełniające (opcjonalne) - data uznania dokumentu za doręczony.
Pełnomocnik strony wniósł odwołanie od ww. decyzji do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. - dalej: "DIAS", za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP, w dniu [...] r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że termin na złożenie odwołania od decyzji upłynął dnia 7 czerwca 2020 r. i nie został dotrzymany przez stronę z przyczyn niezawinionych. Niezawinione niedotrzymanie terminu na złożenie odwołania od decyzji było spowodowane rozprzestrzeniającą się w Polsce epidemią COVID-19. Pełnomocnik podkreślił, że skarżący należy do grupy wysokiego ryzyka. Osoby w wieku powyżej 60 lat są grupą szczególnie narażoną na niedogodności powodowane pandemią COVlD-19. Stres potęgowany jest dodatkowo przez świadomość przynależności do grupy wysokiego ryzyka, o czym nie dają zapomnieć środki masowego przekazu epatując drastycznymi szczegółami pandemicznej codzienności. Ciągły strach i niepokój, wiadomości medialne i własne obserwacje codzienności są przytłaczające i jako takie wywołują skrajne emocje. W wyniku zaistniałej sytuacji skarżący zdecydował się na kontakt z pełnomocnikiem w sprawie odwołania od decyzji w dniu [...] r. Zdaniem pełnomocnika strony sporządzenie odwołania od decyzji stało się możliwe dopiero w dniu [...] r., kiedy ustała przyczyna uniemożliwiająca dotrzymanie terminu. Tym samym, w ocenie pełnomocnika, strony podanie o przywrócenie terminu na złożenie odwołania zostało złożone w 7-dniowym terminie od dnia ustania przyczyny, a do wniosku załączono odwołanie od decyzji.
DIAS postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia ww. odwołania.
W ocenie DIAS w przedmiotowej sprawie decyzja została doręczona prawidłowo, a skuteczność doręczenia nastąpiła w dniu 28 marca 2020 r. Zatem termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji - zgodnie z art. 12 § 1 i 6 oraz art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325, z późn zm.) - dalej "O.p.", w związku z art. 15zzs ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567, 568 i 695) – dalej: "ustawa o COVID-19", upłynął w dniu 4 czerwca 2020 r., natomiast odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP w dniu 13 sierpnia 2020 r. Nastąpiło więc zdarzenie skutkujące przekroczeniem terminu procesowego, tj. terminu do wniesienia odwołania od decyzji.
DIAS powołując się na art. 162 § 1 i 2 O.p. uznał, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia odwołania ponieważ powoływane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności rozprzestrzeniająca się w Polsce epidemia COVID-19, stres potęgowany dodatkowo przez świadomość przynależności do grupy wysokiego ryzyka, ciągły strach i niepokój, przytłaczające wiadomości medialne i własne obserwacje codzienności - nie mogą stanowić przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. DIAS zauważył, że skarżący od 28 października 2019 r. ma ustanowionego pełnomocnika ogólnego w osobie doradcy podatkowego. Powoływanie się przez profesjonalnego pełnomocnika na fakt, że dopiero w dniu 7 sierpnia 2020 r. skarżący zgłosił się do niego w sprawie złożenia odwołania nie znalazło akceptacji organu odwoławczego.
DIAS zwrócił uwagę, że epidemia COVID-19 nie skończyła w dniu 7 sierpnia 2020 r. i nadal trwa. Pełnomocnik strony nie wyjaśnił, co takiego wydarzyło się akurat w ww. dniu ustała przyczyna uniemożliwiająca dotrzymanie terminu do złożenia odwołania. Co więcej profesjonalny pełnomocnik mógł sam skontaktować się ze swoim mocodawcą, chociażby telefonicznie, w celu ustalenia czy ma złożyć odwołanie od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-B z dnia [...] r. DIAS uznał, że kontakt taki zresztą z pewnością zaistniał pomiędzy pełnomocnikiem a skarżącym, który musiał zostać poinformowany o fakcie wydania decyzji przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-B. Brak podjęcia stosownych czynności, zarówno przez skarżącego, jak i pełnomocnika, świadczył, zdaniem organu odwoławczego, o niezachowaniu należytej staranności. DIAS stwierdził, że wskazane w uzasadnieniu wniosku okoliczności w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniają braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania w badanej sprawie. Zdaniem DIAS pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło w sposób niezawiniony. Nie wskazał, aby w okresie 14 dni, jakie miał na wniesienie środka zaskarżenia wystąpiła realna przeszkoda uniemożliwiająca terminowe wniesienie odwołania. Zatem w ocenie organu drugiej instancji to strona ponosi winę za to, że odwołanie od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-B z dnia [...] r. nie zostało złożone w terminie. Nie została więc spełniona jedna z przesłanek opisanych w art. 162 O.p., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy.
Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienie DIAS z dnia 26 października 2020 r. z uwagi na naruszenie art. 162 § 1 O.p., poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i uznanie, że skarżącemu nie przysługiwało przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie skargi na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony wskazał, że w omawianej sprawie należy zadać pytanie czy rozwijająca się epidemia COVID-19, która spowodowała ogólnoświatową pandemię jest wystarczającym powodem do stwierdzenia, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez winy Strony. Przyczyną uchybienia terminu była epidemia COVID-19, a skarżący nie był w stanie przezwyciężyć strachu przed zachorowaniem i utratą życia w wyniku zarażenia wirusem, poprzez kontakt z innymi osobami. Dopiero 7 sierpnia 2020 r., kiedy zagrożenie wydawało się mniejsze i spowszedniało zapoznał się z dokumentami oraz podjął decyzję o złożeniu odwołania od decyzji. Wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem spełnił - zdaniem pełnomocnika skarżącego - normę wynikającą z art. 162 § 2 O.p.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, oceniając brak winy w uchybieniu terminu należy uwzględniać wymaganie dołożenia należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swoje własne życiowo ważne sprawy. W dobie pandemii jest oczywiste, że każdy człowiek w pierwszej kolejności, zgodnie z ogólnymi wytycznymi, dba o zdrowie swoje i innych. Strona i pełnomocnik są zdolni do pracy, ale możliwość podejmowania działań jest co najmniej ograniczona, jeśli nie uniemożliwiona z uwagi na konieczność narażania zdrowia własnego albo osób trzecich, czego przecież od nikogo nie można wymagać.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c P.p.s.a.).
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a zarzuty skargi są chybione. Kontroli Sądu poddano postanowienie DIAS odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2015 r.
Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W myśl art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Z powyższego wynika, że instytucja przywrócenia terminu jest uzależniona od spełnienia przez wnioskodawcę łącznie czterech przesłanek (por. P. Pietrasz [w:] J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, P. Pietrasz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2013, art. 162), tj:
1) uchybienie terminowi,
2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie,
3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi,
4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się co do spełnienia przez skarżącego przesłanki z pkt 3, tj. uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-B z dnia [...] 2020 r.
Jak wynika ze stanowiska judykatury oraz doktryny przesłankę nr 3 należy oceniać w kontekście kryterium należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych przez podatnika, od którego należy wymagać dbałości o swoje interesy, a z uwagi na fakt, że art. 162 § 1 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji.
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, a przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyroki NSA z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I FSK 2000/09, LEX nr 785329 i z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 1041/14, LEX nr 2082771 i wyroki WSA: w Łodzi z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 1274/15, LEX nr 2012488, w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Go 509/15, LEX nr 1987486, w Opolu z dnia 25 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Op 462/15, LEX nr 2056661, w Krakowie z dnia 19 stycznia 2016 r., I SA/Kr 1549/15, LEX nr 1995615).
Zauważyć należy, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powołuje, była od niej niezależna i uniemożliwiła jej działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach.
Osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przesłanka uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi jest bezpośrednio związana ze wskazaniem przez wnioskodawcę przyczyny naruszenia terminu, która powinna być poddana ocenie organu podatkowego. To na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy, powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zaliczyć można przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź itp. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 374/06, LEX 262725 stwierdził, że: "Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej termin do dokonania tej czynności może być zainteresowanemu na jego wniosek przywrócony, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis ten nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, iż każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania - por. W. Czachórski: Zobowiązania - zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 171), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy - por. W. Czachórski, op. cit., s. 171-172 czy Z. Banaszczyk (w:) Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1999, t. 1, s. 930).
W ocenie Sądu trafne jest stanowisko DIAS zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Uprawdopodobnienie jest uwiarygodnieniem przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy wiąże się zatem z obowiązkiem szczególnej staranności (por. m.in. H. Dzwonkowski w: H. Dzwonkowski, A. Huchla, C. Kosikowski, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, ABC 2003; też m.in. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA/Po 495/97; wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r., SA/Sz 191/97). W regułach starannego działania zawarta jest odpowiedzialność strony postępowania podatkowego za sposób reprezentacji jej w stosunku do podmiotów zewnętrznych, w tym organów państwowych i doręczycieli pocztowych. Jest to sprawa wewnętrznej organizacji danego podmiotu gospodarczego i odpowiedzialności za podejmowane w tym zakresie decyzje (por. m.in. P. Pietrasz w: J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2013; także np. wyrok NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II FSK 731/10). Brak winy w uchybieniu terminu należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. O braku winy można więc mówić w sytuacji, kiedy strona nie miała wpływu na zdarzenie powodujące uchybienie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy zatem przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków ogólnie dostępnych.
Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej należy dokonać oceny spełnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu przez pryzmat faktu, że skarżący był od dnia [...]r. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. doradcę podatkowego P. N..
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że na równi z zawinionym działaniem strony traktowane jest zawinienie działającego w jej imieniu pełnomocnika i w związku z tym strona postępowania działająca przez pełnomocnika ponosi wszelkie negatywne konsekwencje jego zaniedbań. Nie tylko wina podatnika, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, czy pracownika pełnomocnika wyłącza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA/Gd 1676/99, publ. w POP 2002/6/148, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt I SA/Po 555/11, LEX nr 1085007, wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt I FSK 58/12, LEX nr 1366306).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że okolicznością w niniejszej bezsporną jest wniesienie odwołania od decyzji podatkowej organu I instancji w dniu [...] r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu.
Pełnomocnik skarżącego uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że niedotrzymanie terminu na złożenie odwołania było niezawinione z uwagi na rozprzestrzeniającą się w Polsce epidemią COVID-19. Skarżący jako osoba z grupy wysokiego ryzyka, szczególnie narażony był na ryzyko zachorowania na COVlD-19. Stres potęgowany był dodatkowo przez środki masowego przekazu, epatujące drastycznymi szczegółami pandemicznej codzienności. W wyniku zaistniałej sytuacji skarżący zdecydował się na kontakt z pełnomocnikiem dopiero w dniu 7 sierpnia 2020 r. Sporządzenie zaś odwołania od decyzji podatkowej stało się możliwe w dniu 13 sierpnia 2020 r., kiedy ustała przyczyna uniemożliwiająca dotrzymanie terminu.
W ocenie Sądu wyjaśnienia zawarte w przedmiotowym wniosku, co do braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania na tle okoliczności ustalonych na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż nie uprawdopodabniały wymaganego przepisem art. 162 O.p. braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
DIAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zasadnie wskazał, że skarżący od 28 października 2019 r. ma ustanowionego pełnomocnika ogólnego w osobie doradcy podatkowego P. N.. Powoływanie się przez profesjonalnego pełnomocnika na fakt, że dopiero w dniu 7 sierpnia 2020 r. skarżący zgłosił się do niego w sprawie złożenia odwołania jest wysoce niewystarczające. DIAS słusznie zauważył, że pełnomocnik skarżącego nie wyjaśnił co takiego wydarzyło się akurat w ww. dniu, że dopiero wtedy ustała przyczyna uniemożliwiająca dotrzymanie terminu do złożenia odwołania. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że epidemia COVID-19 nie skończyła w dniu 7 sierpnia 2020 r. i trwa nadal. Doradca podatkowy jako profesjonalny pełnomocnik mógł sam skontaktować się ze swoim mocodawcą, chociażby telefonicznie, czy za pośrednictwem poczty elektronicznej lub telefaksu, w celu podjęcia decyzji, co do wniesienia odwołania. Zasada doświadczenia życiowego wskazuje, że kontakt taki zresztą z pewnością zaistniał pomiędzy pełnomocnikiem, a skarżącym, ponieważ obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika było powiadomienie skarżącego o fakcie wydania decyzji przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-B. Brak podjęcia stosownych czynności przez skarżącego świadczy, o niezachowaniu należytej staranności. Natomiast wskazane w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, które przywołano również w skardze w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniają braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania w badanej sprawie. W ocenie Sądu wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że zaistniała przeszkoda, w szczególności taka, której nie można było przezwyciężyć. Oznacza to, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło w sposób niezawiniony. Sąd nie znalazł we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania okoliczności uzasadniających przyjęcie, że w okresie 14 dni, jakie pełnomocnik skarżącego miał na wniesienie środka zaskarżenia wystąpiła realna przeszkoda uniemożliwiająca terminowe wniesienie odwołania. Zatem słusznie DIAS uznał w zaskarżonym postanowieniu, że to strona ponosi winę za to, że odwołanie od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-B z dnia [...] 2020 r. nie zostało złożone w terminie.
Oznacza to, że w opisanej sytuacji nie została spełniona została jedna z przesłanek opisanych w art. 162 O.p., tj. uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.
Sąd zwraca uwagę, że oraz jego pełnomocnik posiadali wiedzę, że w przedmiotowej sprawie toczy się postępowanie podatkowe. Pełnomocnik skarżącego występując z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie powoływał się ani nie przedstawiał dowodów na okoliczność, że skarżący obłożnie chory lub, że był leczony szpitalnie, a tym samym w ocenie Sądu w żadnej mierze nie wykazał, że istniała trwała przeszkoda która uniemożliwiała mu wniesienie odwołania w ustawowym terminie. Należy zwrócić uwagę również pełnomocnik skarżącego mógł komunikować się z organami podatkowymi za pośrednictwem elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP). Z akt sprawy wynika, że decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł-B z dnia [...] r. została wysłana na adres elektronicznej skrzynki podawczej pełnomocnika skarżącego na platformie ePUAP w dniu [...] 2020 r. Tego samego dnia utworzone zostało pierwsze Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD). W dniu 21 marca 2020 r. utworzone zostało powtórne Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD), natomiast 28 marca 2020 r. przesyłka zawierająca ww. decyzję została uznana za doręczoną. Nieprzekonywująca jest argumentacja przedstawiona we wniosku o przywrócenie terminu, zgodnie z którą skarżący dopiero w dniu 7 sierpnia 2020 r. skontaktował się ze swoim pełnomocnikiem. Świadczy to co najmniej o braku staranności po stronie skarżącego. Nie można zatem w takiej sytuacji mówić ani o uprawdopodobnieniu braku winy strony w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.
Okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu związane z epidemią COVID-19, nie są przekonujące. Koronawirus jest i był realnym zagrożeniem, lecz fakt ten nie może usprawiedliwiać każdego przypadku niepodjęcia w terminie przewidzianych prawem czynności. Ustawodawca oceniając zagrożenie epidemiczne tylko na pewien czas zawiesił bieg terminów sądowych. Należy podkreślić, że skarżący sam skorzystał z dobrodziejstwa tej regulacji, gdyż DIAS w zaskarżonym postanowieniu uznał, że na podstawie art. 12 § 1 i 6 oraz art. 223 § 2 pkt 1 O.p. w związku z art. 15zzs ust. 1 pkt 7 ustawy o COVID-19, termin do wniesienia odwołania upłynął dopiero w dniu 4 czerwca 2020 r.
W terminie otwartym do wniesienia odwołania skarżący nie był chory i miał ustanowionego pełnomocnika ogólnego w osobie doradcy podatkowego. Przy należytej staranności o własne sprawy, pomimo przynależenia do grupy ryzyka z racji wieku i sytuacji związanej z koronawirusem, oraz z zachowaniem rygorów sanitarnych, skarżący mógł wnieść odwołanie w terminie za pośrednictwem ustanowionego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Sama obawa skarżącego i
Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W przedmiotowej sprawie nie miały miejsce żadne okoliczności uzasadniające zastosowanie tejże instytucji, takie jak: problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagła choroba strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Również stan zagrożenia epidemicznego nie wyłączał możliwości, by skarżący wniósł w terminie odwołanie.
W ocenie Sądu w zaistniałej w niniejszej sprawie sytuacji powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, tj. rozprzestrzeniająca się w Polsce epidemia COVID-19, stres potęgowany dodatkowo przez świadomość przynależności skarżącego do grupy wysokiego ryzyka oraz ciągły strach i niepokój, potęgowany przez wiadomości medialne i własne obserwacje codzienności - nie wystarcza do uznania, że uchybienie termonu nastąpiło bez winy skarżącego.
Sąd zwraca uwagę, że nawet choroba nie jest samoistną okolicznością wystarczającą do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, np. sporządzenia odwołania i nadania go przez pocztę osobiście lub przez domownika (por. wyrok NSA w wyroku z dnia 27 marca 2014 r., II FSK 1014/12). Tym bardziej za taką okolicznością nie jest obawa skarżącego przed chorobą COVID-19, nawet jeżeli skarżący znajduje się w grupie ryzyka. Jak już wspomniano wyżej skarżący w niniejszej sprawie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który zobowiązał się do reprezentowania skarżącego przed organami podatkowymi. Do złożenia w terminie odwołania nie była konieczna wizyta osobista skarżącego w urzędzie.
To jednak z uwagi na nie spełnienie przesłanki uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi DIAS prawidłowo zastosował art. 162 O.p. i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak na wstępie wspomniano zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 O.p., instytucja przywrócenia terminu jest uzależniona od spełnienia przez wnioskodawcę łącznie wszystkich czterech przesłanek.
Z tych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło