I SA/Łd 470/10

Dnia 22 czerwca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. A.B. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. We wniosku tym skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną Ż., 14-letnią córką O. oraz 12-letnim synem S. Uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 5.000 zł miesięcznie brutto. Jego żona natomiast uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.440 zł brutto. Rodzina nie posiada żadnego majątku. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że brak odpowiednich środków finansowych skutkuje ograniczeniem możliwości rozszerzenia wykonywanych przez niego usług transportowych. Liczba zleceń jest stosunkowo nieduża, co powoduje, że kondycja finansowa firmy pogarsza się z miesiąca na miesiąc. Terminy płatności za zrealizowane zlecenia wynoszą powyżej 60 dni, co powoduje opóźnienie w regulowaniu przez niego bieżących zobowiązań. Skarżący podkreślił przy tym, że środki transportu, jakie posiada, zakupił na podstawie umowy kredytowej w związku z tym znaczna część jego dochodów przeznaczana jest na spłatę kredytu zaciągniętego na ich zakup. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 21 maja 2010 roku wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych oraz lokat bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie miesięcznej kwoty wydatków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i opłaty eksploatacyjne, przesłanie kserokopii umowy kredytowej związanej z zakupem środków transportowych wraz ze wskazaniem wysokości raty kredytowej oraz deklaracji podatkowych dokumentujących kwotę wskazanego we wniosku dochodu osiąganego z prowadzonej działalności gospodarczej - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 28 maja 2010 r. wyjaśnił, że lokat bankowych nie posiada. Wydatki związane z utrzymaniem rodziny i opłatami eksploatacyjnymi w przeważającym stopniu są finansowane przez jego żonę. Do pisma załączył wyciągi z rachunków bankowych, kserokopie umów kredytowych, zestawienie z podatkowej księgi przychodów i rozchodów, a ponadto kserokopię umowy ustanowienia rozdzielności majątkowej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, iż skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dodatkowych wyjaśnień i informacji wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną Ż., 14-letnią córką O. oraz 12-letnim synem S.. Łączny dochód małżonków wynosi 6.400 zł brutto. Obciążenie budżetu rodziny stanowią wydatki związane ze spłatą dwóch kredytów. Miesięczna rata kredytowa wynikająca z umowy kredytowej na zakup pojazdu marki DAF XF wynosi 6.453,60 zł. W ramach zaś spłaty kredytu zaciągniętego na zakup naczepy/przyczepy WIELTON NS 34 skarżący co miesięcznie wydatkuje kwotę 1.273,18 zł. Natomiast wydatki związane z opłatami eksploatacyjnymi w przeważającym stopniu z uwagi na ustrój rozdzielności majątkowej małżonków ponosi żona skarżącego. Jednocześnie analiza załączonej Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów (SUMY 2010 rok) dowodzi, że w styczniu 2010 roku skarżący poniósł stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie -614,51 zł, ponosząc przy tym wydatki w wysokości 40.240,77 zł, w miesiącu lutym oraz marcu uzyskał dochód z tytułu tej działalności w wysokości odpowiednio: 13.336,20 zł oraz 12.148,19 zł, przy wydatkach wynoszących odpowiednio: 38.452,23 zł oraz 50.976,69 zł. Natomiast w miesiącu kwietniu 2010 roku wnioskodawca poniósł stratę w wysokości -8.688,12 zł, przeznaczając na wydatki kwotę 58.506,08 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie. Wykazany dochód małżonków oraz kwota wydatków z tytułu spłaty kredytów na zakup środków transportowych dowodzi, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym niemniej należy zdaniem Referendarza sądowego przyjąć, że sytuacja majątkowa skarżącego - w tym zwłaszcza fakt przyznania w rachunku bankowym dopuszczalnego salda debetowego oraz okoliczność, iż w marcu 2010 r. skarżący osiągnął dochód w kwocie 12.148,19 zł przy występującej tendencji wzrostowej czynionych przez niego wydatków, a ponadto fakt, że przyszłe ewentualne koszty rozłożone zostaną w czasie - uzasadnia zwolnienie jedynie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego (w kwocie 1.434 zł) od wniesionej skargi. Stąd też w pozostałym zakresie należało odmówić przyznania prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 4 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)