I SA/Łd 471/16

Dnia 30 czerwca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na indywidualną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania rekompensaty otrzymanej w ramach Programu Dobrowolnych Odejść p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej K. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. 20 kwietnia 2016 roku K. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego udzieloną przez Dyrektora Izby Skarbowej z upoważnienia Ministra Finansów z [...] roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania rekompensaty otrzymanej w ramach Programu Dobrowolnych Odejść. Do skargi dołączony został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego i akt sprawy wynika, że skarżąca wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód męża skarżącej z tytułu umów zlecenia jako instruktor nauki jazdy w kwocie ok. 1.000 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W 2014 roku w ramach programu dobrowolnych odejść zrezygnowała z zatrudnienia w A. w zamian za rekompensatę stanowiąca przedmiot sporu w sprawie niniejszej. Z nadesłanego zeznania podatkowego za 2014 rok oraz zaświadczeń nadesłanych przez skarżącą wynika, że tytułem rekompensaty otrzymała ona kwotę blisko 108.000 zł, a jej całkowity dochód za ten rok podatkowy zamknął się kwotą 163.339 zł. Dochód męża skarżącej wyniósł zaś 14.947 zł. W 2015 roku dochód skarżącej zamknął się kwotą 11.866 zł zaś jej męża wyniósł 13.640 zł. Skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości o powierzchni 1,1 ha na której znajduje się dom o powierzchni 100 m2 w którym zamieszkuje wraz z mężem, dodatkowo mąż strony jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 0,5 ha. Skarżąca nie zadeklarowała posiadania innego majątku ani oszczędności. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony zamykają się kwotą ok. 220 zł(opłata za prąd i telewizję cyfrową) dodatkowo strona ponosi opłaty za telefon w wysokości 114 zł oraz wydatki na leki w wysokości ok. 100 zł miesięcznie. Rodzina spłaca także około 550 zł rat z tytułu zaciągniętych kredytów. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych dokumentów i akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny jest obecnie dochód z umów zlecenia męża skarżącej w wysokości ok. 1000 zł netto miesięcznie. Skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości o powierzchni 1,1 ha, na której znajduje się dom o powierzchni 100 m2 w którym zamieszkuje wraz z mężem, dodatkowo mąż strony jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 0,5 ha. Skarżąca nie zadeklarowała posiadania innego majątku ani oszczędności. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony zamykają się kwotą ok. 220 zł (opłata za prąd i telewizję cyfrową) dodatkowo strona ponosi opłaty za telefon w wysokości 114 zł oraz wydatki na leki w wysokości ok. 100 zł miesięcznie. Rodzina spłaca także około 550 zł rat z tytułu zaciągniętych kredytów. W 2014 roku tytułem rekompensaty z programu dobrowolnych odejść A. strona otrzymała kwotę blisko 108.000 zł. Z nadesłanego zeznania podatkowego za 2014 rok wynika, że jej całkowity dochód za ten rok podatkowy zamknął się kwotą 163.339 zł. Dochód męża skarżącej wyniósł zaś 14.947 zł. W 2015 roku dochód skarżącej zamknął się kwotą 11.866 zł zaś jej męża wyniósł 13.640 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (200 zł) stosowanie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie skarżącej o braku jakichkolwiek środków umożliwiających pokrycie kosztów sądowych budzi uzasadnione wątpliwości w kontekście wysokości otrzymanej przez stronę rekompensaty oraz udokumentowanych wydatków jej gospodarstwa domowego, które bez wydatków na wyżywienie w całości pochłaniają wykazane na utrzymanie dochody i nie pozwalają także na ustanowienie w sprawie fachowego pełnomocnika z wyboru. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżąca co miesiąc spłaca swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanych kredytów, które zdecydowanie przewyższają kwotę obecnie wymaganych kosztów sądowych. Tym czasem przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.