I SA/Łd 474/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-06-10

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo wskazania na wysokie wydatki, nie wykazał on trudności w ich ponoszeniu, a obroty spółki cywilnej, której jest wspólnikiem, wskazują na potencjalne możliwości finansowe.
Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawił swoją sytuację materialną, dochody, wydatki związane z leczeniem, spłatą kredytu i alimentami. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej i dochodów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – J. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 czerwca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – J. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok. Do skargi podatnik załączył złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku tym skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu syna przebywającego za granicą. Uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 1.200 zł miesięcznie. Cierpi na szereg schorzeń (cukrzycę, zwyrodnienie kręgosłupa, zapalenie stawów biodrowych) i w związku z tym ponosi wydatki na leczenie w kwocie ok. 400 zł miesięcznie. Dodał, że spłaca wraz z synem kredyt konsumpcyjny, jego udział w spłacie to kwotą rzędu 250 zł. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że w związku z wydaniem decyzji dotyczących wymiaru podatku VAT przeciwko niemu prowadzona jest egzekucja, którą objęto cały jego majątek. Działalność gospodarczą jego firmy ograniczył do minimum. W ubiegłym roku firma osiągnęła nieznaczny dochód. Skarżący podkreślił przy tym, że nie posiada niezajętych składników majątkowych, których zbycie pozwoliłoby mu pokryć koszty procesu. Nie posiada również oszczędności, nie mógł także spodziewać się zaistniałego rozwoju sytuacji. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 17 maja 2011 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, w tym do przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za dwa ostatnie lata podatkowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodu (ze stosunku pracy, z pozarolniczej działalności gospodarczej itp.) w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych za te lata, nadesłania deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, złożenia wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące oraz udokumentowania wysokości ponoszonych miesięcznie wydatków eksploatacyjnych – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w dniu 30 maja 2011 roku nadesłał wraz z pismem stanowiącym uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy kopie deklaracji PIT-36 za lata 2009 i 2010, kopie deklaracji VAT-7 za miesiące styczeń i luty 2011 r., wyciągi z rachunku bankowego i rachunków kart kredytowych oraz wyciągi z rachunków bankowych spółki cywilnej A J.S., A.P., a ponadto wyrok w sprawie alimentacyjnej dotyczący J.S. i decyzję ZUS o przyznaniu skarżącemu zasiłku rehabilitacyjnego. Wskazał przy tym, że skarżący ponosi wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem w łącznej kwocie 860 zł. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o przedłużenie o 3 dni terminu do przedłożenia deklaracji VAT-7 za dwa ostatnie miesiące. W uzasadnieniu podniósł, że z uwagi na wyjazd księgowej deklaracji tych nie udało się odnaleźć w terminie. Przedłużenie terminu pozwoli skarżącemu je dostarczyć. Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2011 r. Referendarz sądowy przychylając się do prośby o przedłużenie terminu do nadesłania brakujących dokumentów, przedłużył ten termin zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżącego. W dniu 2 czerwca 2011 roku pełnomocnik nadesłał deklaracje VAT-7 A s.c. za marzec i kwiecień 2011 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Z przedstawionego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że J.S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w mieszkaniu należącym do syna, który przebywa za granicą. Sam ponosi koszty utrzymania tego mieszkania w wysokości 860 zł. W 2009 roku skarżący osiągnął dochód w wysokości 25.400 zł, zaś w 2010 roku dochód ten wyniósł 20.982,80 zł łącznie, w tym z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej skarżący uzyskał dochód w wysokości 13.540,48 zł. Aktualnie osiąga dochód z tytułu działalności gospodarczej (transport towarów pojazdami uniwersalnymi) w wysokości 1.200 zł miesięcznie. W związku z ogólnym stanem zdrowia skarżącego lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia [...] orzekł o celowości przyznania mu świadczenia rehabilitacyjnego. Decyzją z dnia 23 maja 2011 roku ZUS przyznał skarżącemu prawo to tego świadczenia za okres od 19.04.20011 r. do 15.10.2011 r. w wysokości 75% podstawy wymiaru. Z uwagi na opisany stan zdrowia skarżący ponosi wydatki na leczenie w kwocie ok. 400 zł miesięcznie. Jednocześnie z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący spłaca wraz z synem kredyt konsumpcyjny, miesięcznie przeznaczając na ten cel 250 zł. Ponosi także alimenty na rzecz małoletniego syna w wysokości 500 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wynika przy tym, że wnioskodawca nie posiada oszczędności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście wskazać przede wszystkim należy, że wykazana kwota wydatków skarżącego niewątpliwie przekracza kwotę dochodu wskazaną przez niego we wniosku. Wnioskodawca nie wskazał jednak innych źródeł finansowania tychże wydatków ani też nie wspomniał o trudnościach związanych z ich ponoszeniem. Dodatkowo za zasadnością wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przemawia kwota obrotów A s.c., której skarżący pozostaje wspólnikiem. Kwota ta według nadesłanych deklaracji VAT-7 wyniosła w miesiącu: styczniu 2011 r. – 6.267 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 16.194 zł), w lutym 2011 r. – 33.524 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 26.921 zł), marcu 2011 r. – 9.215 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 15.041 zł) oraz w kwietniu 2011 r. – 13.817 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 13.864 zł). Przedstawione powyżej okoliczności w konsekwencji nie pozwalają zatem uznać za wiarygodne oświadczeń wnioskodawcy dotyczących jego aktualnych zdolności płatniczych i zarazem uzasadniają odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło