I SA/Łd 474/11

Dnia 4 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Cezary Koziński po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym za 2005 rok postanawia: odmówić przyznania skarżącemu J. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok. Do skargi podatnik załączył złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku tym skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu syna przebywającego za granicą. Uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 1.200 zł miesięcznie. Cierpi na szereg schorzeń (cukrzycę, zwyrodnienie kręgosłupa, zapalenie stawów biodrowych) i w związku z tym ponosi wydatki na leczenie w kwocie ok. 400 zł miesięcznie. Dodał, że spłaca wraz z synem kredyt konsumpcyjny, jego udział w spłacie to kwotą rzędu 250 zł. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że w związku z wydaniem decyzji dotyczących wymiaru podatku VAT przeciwko niemu prowadzona jest egzekucja, którą objęto cały jego majątek. Działalność gospodarczą jego firmy ograniczył do minimum. W ubiegłym roku firma osiągnęła nieznaczny dochód. Skarżący podkreślił przy tym, że nie posiada niezajętych składników majątkowych, których zbycie pozwoliłoby mu pokryć koszty procesu. Nie posiada również oszczędności, nie mógł także spodziewać się zaistniałego rozwoju sytuacji. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia [...] roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, w tym do przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za dwa ostatnie lata podatkowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodu (ze stosunku pracy, z pozarolniczej działalności gospodarczej itp.) w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych za te lata, nadesłania deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, złożenia wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące oraz udokumentowania wysokości ponoszonych miesięcznie wydatków eksploatacyjnych – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w dniu [...] roku nadesłał wraz z pismem stanowiącym uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy kopie deklaracji PIT-36 za lata 2009 i 2010, kopie deklaracji VAT-7 za miesiące styczeń i luty 2011 r., wyciągi z rachunku bankowego i rachunków kart kredytowych oraz wyciągi z rachunków bankowych spółki cywilnej A J. S., A. P., a ponadto wyrok w sprawie alimentacyjnej dotyczący J. S. i decyzję ZUS o przyznaniu skarżącemu zasiłku rehabilitacyjnego. Wskazał przy tym, że skarżący ponosi wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem w łącznej kwocie 860 zł. W dniu [...] roku pełnomocnik nadesłał deklaracje VAT-7 A s.c. za marzec i kwiecień 2011 roku. Postanowieniem z dnia [...] r. Referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu J. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia sprzeciw wniósł skarżący. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, iż Referendarz sądowy dokonał błędnej oceny przyjmując, że można rozdzielić budżet Spółki i gospodarstwa domowego, podczas gdy w praktyce pomiędzy tymi majątkami ma miejsce stały przepływ środków. Niezależnie czy kredyt został wzięty "na spółkę" czy prywatnie przez wspólników (na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą) służy na pokrycie wydatków związanych z tą działalnością. Z drugiej strony, pieniądze pochodzące od kontrahentów pokrywają bieżące potrzeby wspólników i ich rodzin oraz służą do spłacania prywatnych zobowiązań kredytowych. Wspólnicy systematycznie pogłębiają zadłużenie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednak pomimo, że nie posiadają w majątku obrotowym pokrycia na zaciągnięte kredyty, nie oznacza to że stan taki skutkuje natychmiastowym zainicjowaniem postępowań sądowych lub egzekucyjnych. W ocenie autora sprzeciwu, istnienie zobowiązań kredytowych nie znajdujących pokrycia w majątku obrotowym przedsiębiorstwa, stanowi dowód, że jest ono w złej kondycji finansowej, bowiem z tych środków pokrywane są zobowiązania. Zdaniem pełnomocnika błędne jest wywodzenie o dobrej kondycji finansowej Spółki z faktu, że jeden ze wspólników uzyskał kredyt. Posiadając poprawną historię kredytową, przy długoletnim istnieniu przedsiębiorstwa, uzyskanie kredytu nie stanowi większego problemu nawet przy poważnych problemach finansowych. Strona skarżąca podkreśliła, że same obroty przedsiębiorstwa nie dowodzą, że wnioskodawcy posiadają środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych. Zyskowność w branży transportowej jest minimalna. Przychody są uzyskiwane dzięki ogromnym wydatkom, przede wszystkim na paliwo i naprawy samochodów. Wspólnicy uzyskali w roku 2010 r. dochody wynoszące około 1.200 zł miesięcznie. Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek jest niezasadny. Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym określa art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W świetle tego przepisu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użyty w art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i dostępną wiedzą należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych przede wszystkim zauważyć należy, że z przedstawionego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że J. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w mieszkaniu należącym do syna, który przebywa za granicą. Sam ponosi koszty utrzymania tego mieszkania w wysokości 860 zł. W 2009 roku skarżący osiągnął dochód w wysokości 25.400 zł, zaś w 2010 roku dochód ten wyniósł 20.982,80 zł łącznie, w tym z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej skarżący uzyskał dochód w wysokości 13.540,48 zł. Aktualnie osiąga dochód z tytułu działalności gospodarczej (transport towarów pojazdami uniwersalnymi) w wysokości 1.200 zł miesięcznie. W związku z ogólnym stanem zdrowia skarżącego lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia [...] roku orzekł o celowości przyznania mu świadczenia rehabilitacyjnego. Decyzją z dnia [...] roku ZUS przyznał skarżącemu prawo to tego świadczenia za okres od [...] r. do [...] r. w wysokości 75% podstawy wymiaru. Z uwagi na opisany stan zdrowia skarżący ponosi wydatki na leczenie w kwocie ok. 400 zł miesięcznie. Jednocześnie z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący spłaca wraz z synem kredyt konsumpcyjny, miesięcznie przeznaczając na ten cel 250 zł. Ponosi także alimenty na rzecz małoletniego syna w wysokości 500 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wynika przy tym, że wnioskodawca nie posiada oszczędności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście wskazać przede wszystkim należy, że wykazana kwota wydatków skarżącego niewątpliwie przekracza kwotę dochodu wskazaną przez niego we wniosku. Wnioskodawca nie wskazał jednak innych źródeł finansowania tychże wydatków ani też nie wspomniał o trudnościach związanych z ich ponoszeniem. Dodatkowo za zasadnością wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przemawia kwota obrotów Firmy Handlowo-Usługowej A s.c., której skarżący pozostaje wspólnikiem. Kwota ta według nadesłanych deklaracji VAT-7 wyniosła w miesiącu: styczniu 2011 r. – 6.267 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 16.194 zł), w lutym 2011 r. – 33.524 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 26.921 zł), marcu 2011 r. – 9.215 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 15.041 zł) oraz w kwietniu 2011 r. – 13.817 zł (przy nabyciu towarów i usług na kwotę 13.864 zł). Przedstawione powyżej okoliczności w konsekwencji nie pozwalają zatem uznać za wiarygodne oświadczeń wnioskodawcy dotyczących jego aktualnych zdolności płatniczych i zarazem uzasadniają odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.