I SA/Łd 474/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-05-11

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest wdową, samotnie wychowuje studiującego syna, osiąga dochód w wysokości 3.200 zł brutto miesięcznie, z czego 600 zł jest potrącane na poczet zaległości podatkowych, a miesięczne wydatki wynoszą od 2.000 zł do 2.500 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, pomimo osiągania dochodu, uwzględniono wysokie wydatki związane z utrzymaniem syna, potrącenia na zaległości podatkowe oraz fakt, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co obligowało do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca W. F. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1.500 zł, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu podała, że jest wdową, samotnie wychowuje studiującego syna, osiąga dochód 3.200 zł brutto miesięcznie, z czego 600 zł jest potrącane na zaległości podatkowe, a miesięczne wydatki wynoszą od 2.000 zł do 2.500 zł. Wskazała również na zajęcie jej oszczędności przez organy podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – W. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. F. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – W. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W zawartym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że jest wdową i prowadzi gospodarstwo wspólnie z 20-letnim synem F., którego samotnie wychowuje. Oświadczyła przy tym, że osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia w łącznej kwocie 3.200 zł brutto. Jej syn studiuje w W. i nie pracuje. Oboje nie posiadają żadnego majątku. W uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo wskazała, że wszystkie oszczędności i środki finansowe, jakie posiadała, zostały zajęte przez organy podatkowe na poczet zobowiązań podatkowych za lata 2000-2009 i koszty sądowe w sprawach podatkowych. Obecnie nie posiada majątku, oszczędności ani dochodów pozwalających na uiszczenie wpisów od kolejnych skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., których łączna kwota na dzień dzisiejszy oscyluje w granicach 5.000 zł. Dodała, że z osiąganej kwoty dochodu 2.300 zł netto około 600 zł podlega potrąceniu tytułem pokrycia zaległości podatkowych. Prowadzoną działalność gospodarczą zmuszona była zwiesić z dniem 1 stycznia 2011 r. Wydatki związane z opłatami eksploatacyjnymi i utrzymaniem rodziny wynoszą od 2.000 zł do 2.500 zł miesięcznie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów dodatkowych załączonych do sprawy o sygn. I SA/Łd 154/12, wynika, że skarżąca jest wdową i prowadzi gospodarstwo wspólnie z 20-letnim synem F.. Syn studiuje w W. i pozostaje na utrzymaniu matki. Łączny dochód skarżącej wynosi 3.200 zł brutto. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki związane ze studiami i stancją syna skarżącej w W.. Wydatki te wraz z opłatami eksploatacyjnymi i kosztami utrzymaniem rodziny stanowią kwotę rzędu 2.000-2.500 zł miesięcznie. Ponadto, jak podała skarżąca, kwota ok. 600 zł z osiąganego przez nią dochodu podlega potrąceniu w związku z zaległościami podatkowymi. Jednocześnie z zeznania podatkowego PIT-37, załączonego do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 154/12, wynika, że w 2011 roku skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 37.992,88 zł. Ponadto z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej ponosiła stratę w wysokości -1.136,48 zł (według PIT-36L). W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę możliwości płatnicze wnioskodawczyni wynikające z zestawienia kwoty osiąganego dochodu i niezbędnych wydatków, a także kwotę dotychczasowych wpisów sądowych, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. ms

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło