I SA/Łd 478/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Asesor WSA Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2023 r. nr 1001-IEE-1.7192.24.2023.2.MOK w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu R. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej jako: "DIAS") utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 10 lutego 2023 r., którym odmówił K. B. (dalej jako: "skarżący") wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Naczelnik I Urzędu Skarbowego Łódź-Górna (dalej jako: "NUS") prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 3 listopada 2022 r. nr [...], nr [...], nr [...] obejmujących zaległość w podatku od towarów i usług. W toku postępowania organ dokonał zajęcia świadczeń skarżącego z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Pismem zatytułowanym "Skarga na czynności egzekucyjne" z dnia 16 listopada 2022 r. skarżący zwrócił się do NUS o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz o jego umorzenie, zarzucając jednocześnie naruszenie przepisów prawa i opieranie się na fałszywych dowodach. W związku z wniesionymi zarzutami, postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 r. NUS zawiesił postępowanie egzekucyjne, a następnie pismem z dnia 13 grudnia 2022 r. wezwał skarżącego do wypowiedzenia się, czy złożony wniosek dotyczy wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) - dalej u.p.e.a.:, czy stanowi żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a., w terminie 7 dni pod rygorem zakwalifikowania żądania jako wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Skarżący w piśmie z dnia 10 stycznia 2023 r. doprecyzował, że wniosek dotyczy wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami organy mogą w określonych sytuacjach wszcząć postępowanie w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, nie mogą zaś zrobić tego na wniosek. W skardze na ww. postanowienie skarżący zarzucił między innymi naruszenie prawa i oparcie rozstrzygnięcia na fałszywych dowodach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 2 października 2023 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu, w uzupełnieniu skargi podał, że w wyroku I SA/d 438/22 Sąd szczegółowo wskazał uchybienia organów, a na mocy wyroku z dnia 21 września 2023 r. w sprawie I SA/Łd 447/23 uchylono zaskarżone postanowienie. Ponadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały zapłacone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Na mocy art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Kontroli Sądu poddano postanowienie DIAS utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia 10 lutego 2023 r., którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że wobec skarżącego prowadzone jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Górna postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] obejmującym zaległość w podatku od towarów i usług za okres od listopada do grudnia 2017 r., za lipiec 2018 r. oraz za październik 2018 r.; [...] obejmującym zaległość w podatku od towarów i usług za okres od lipca do października 2017 r. i [...] obejmującym zaległość w podatku od towarów i usług za okres od marca do czerwca 2017 r. Organ egzekucyjny skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawiadomienie z 4 listopada 2022 r. o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Pismem z dnia 16 listopada 2022 r. skarżący złożył do NUS pismo zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne", w którym wniósł o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W treści wniosku skarżący zarzucił między innymi naruszenie przepisów prawa i oparcie okoliczności faktycznych na fałszywych dowodach. W związku z wniesionymi zarzutami postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 r. NUS zawiesił postępowanie egzekucyjne. Ponadto pismem z dnia 13 grudnia 2022 r. wezwał skarżącego do sprecyzowania, czy wniosek z 16 listopada 2022 r. dotyczy wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego, czy też stanowi żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w terminie 7 dni pod rygorem zakwalifikowania żądania jako wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 10 stycznia 2023 r. skarżący wskazał, że jego wniosek dotyczy wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. Skarżący wnosił zatem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, organ natomiast zaskarżonym postanowieniem odmówił wszczęcia postępowania w tym zakresie, wskazując, że taka procedura może nastąpić jedynie z urzędu, a nie na wniosek skarżącego. Sąd stwierdza, że stanowisko organu jest w pełni zasadne. W myśl art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Literalne brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ustawa nie normuje instytucji "wstrzymania" postępowania egzekucyjnego na wniosek dłużnika. Wniosek taki może jedynie stanowić podstawę do podjęcia przez ten organ czynności nadzorczych z urzędu (por. wyrok NSA: 21 kwietnia 2023 r., III FSK 906/22 i z dnia 23 lutego 2023 r. III FSK 192/22, CBOSA). W ocenie Sądu zatem organ administracji nie miał prawnej możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, niż odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych (art. 61a k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Zarzuty skargi dotyczące fałszywych dowodów czy też popełnienia przestępstwa przez organy administracji nie miały w tym kontekście żadnego znaczenia. Sąd nie podzialił również zarzutów pełnomocnika skarżącego z urzędu zawartych w piśmie z dnia 2 października 2023 r. Powołane przez pełnomocnika orzeczenia dotyczą innych stanów faktycznych - wyrok w sprawie I SA/Łd 438/22 – dotyczył odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, a I SA/Łd 447/23 - zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości z podatku od towarów i usług, tym samym znalazły w tych sprawach zastosowanie inne przepisy prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzekł zaś na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. 2023 r., poz. 1935), z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2023 r., SK 85/22. dch