I SA/Łd 479/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-06-23

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części przekraczającej 250 zł, mimo posiadania stałych dochodów i zobowiązań finansowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 250 zł, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednak całkowite zwolnienie od kosztów sądowych zostało oddalone, ponieważ strona powinna partycypować w kosztach postępowania, podejmując oszczędności do granic koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący T. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi odmawiającą ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych z tytułu VAT za lata 2006-2007. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając szczegółowe dane o dochodach i wydatkach swojej rodziny, w tym wynagrodzenie żony, dochód z gospodarstwa rolnego, koszty utrzymania i raty kredytów.
Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 250 zł; oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 czerwca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu T. M. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) ; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 24 marca 2015 roku T. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiającą skarżącemu udzielenia ulgi w spłacie jego zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres listopad grudzień 2006 roku oraz styczeń – czerwiec i października 2007 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z zawartego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dokumentów i wyjaśnień złożonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z żoną oraz dwoma córkami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za prace jego żony w wysokości 5.609 zł brutto miesięcznie oraz dochód z gospodarstwa rolnego prowadzonego przez wnioskodawcę w wysokości ok. 1740 zł miesięcznie. Z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego w 2014 roku uzyskał on także dopłaty do rolnictwa ze środków UE w wysokości 8.163 zł. Roczne koszty utrzymania gospodarstwa rolnego wnioskodawca oszacował na kwotę ok. 9.000 zł. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 210 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,76 ha i maszyn rolniczych o łącznej wartości 15.500 zł. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania rodziny wnioskodawcy zamykają się kwotą 444 zł (prąd, wywóz nieczystości, woda, telewizja cyfrowa, łączne zobowiązanie podatkowe). Ponadto ok. 120 zł miesięcznie stanowią wydatki na przedszkole córki wnioskodawcy, ok. 900 zł miesięcznie wynosi rata spłacanego kredytu hipotecznego denominowanego we frankach szwajcarskich, rodzina spłaca także kredyt zaciągnięty przez żonę wnioskodawcy, którego rata wynosi 400 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że pomaga w utrzymaniu swoim rodzicom oraz siostrze ze zespołem Downa. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy T. M. wskazał, że wspólnie z żoną oraz dwoma córkami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości ok. 2.800 zł netto miesięcznie oraz dochód z gospodarstwa rolnego prowadzonego przez wnioskodawcę w wysokości ok. 1740 zł miesięcznie. Z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego w 2014 roku uzyskał on także dopłaty do rolnictwa ze środków UE w wysokości 8.163 zł, które niemal w całości pokryły roczne koszty utrzymania gospodarstwa rolnego oszacowane przez skarżącego na kwotę ok. 9.000 zł. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 210 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,76 ha i maszyn rolniczych o łącznej wartości 15.500 zł. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania rodziny wnioskodawcy zamykają się kwotą 444 zł (prąd, wywóz nieczystości, woda, telewizja cyfrowa, łączne zobowiązanie podatkowe). Ponadto ok. 120 zł miesięcznie stanowią wydatki na przedszkole córki. Rodzina reguluje także raty swoich zobowiązań prywatnoprawnych w wysokości ok. 1.300 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (500 zł), stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 250 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca dysponuje stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania (do których nie można zaliczyć wydatków na telewizję cyfrową oraz spłaty rat kredytowych), pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 250 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi oraz poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już niższa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło