I SA/Łd 482/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 23 czerwca 2025 r. nr 1001-IEW-1.4263.3.2025.27.DP w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty oraz umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2022 i 2023 roku oddala skargę. Pismem z 18 lipca 2025 r. J. J. wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 23 czerwca 2025 r. w sprawie odmowy rozłożenia raty oraz umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2022 i 2023 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Z akt sprawy wynika, że pismem z 30 sierpnia 2024 r. skarżący złożył wniosek o rozłożenia na raty bądź umorzenie zapłaty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Strona zaproponowała spłatę zaległości w ratach po 3.000 zł miesięcznie, płatnych do 20-go dnia każdego miesiąca. Strona zaznaczyła, że stara się o pomoc de minimis. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że z powodu trudnej sytuacji finansowej, trwającej od 2022 r. spowodowanej globalnym kryzysem gospodarczym oraz zajęciem rachunku bankowego W. Sp. z o.o. została pozbawiona wynagrodzenia oraz płatności za wykonywane usługi oraz dostępu do wejścia do hali w G. przy ul. [...], gdzie była zarejestrowana druga spółka podatnika. Strona podkreśliła, że powyższa sytuacja doprowadziła do postawienia w stan natychmiastowej wymagalności spłaty pożyczki, której udzieliła A. S.A. w związku z sytuacją popandemiczną. Całej rodzinie strony wręczono weksle do zapłaty. W konsekwencji A.S.A. zablokowała rachunki bankowe na kwotę prawie 6.000.000,00 zł. Do wniosku dołączono protokół zajęcia i odbioru ruchomości z 28.05.2024 r. dotyczący samochodu osobowego Porsche 911 TARGA, rok produkcji 2003, o wartości szacunkowej 130.000,00 zł. Decyzją z 16 grudnia 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieluniu odmówił podatnikowi udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty oraz umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za 4-12/2022 r., 1-3, 5-7 i 9/2023 r. w wysokości 141.424,40 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 33.204 zł. Wniosek strony odnoszący się do innych zaległości został załatwiony w odrębnych postępowaniach. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wyjaśnił, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało uznać, że nie została spełniona zarówno przesłanka ważnego interesu podatnika, jak też nie wystąpił interes publiczny. Podkreślono, że strona nie brała czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, nie skorzystała także z prawa zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Organ I instancji ocenił również, że podatnik posiada zadłużenie względem innych wierzycieli, tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Burmistrza Wielunia. Wcześniejsze wsparcie, jakiego organ pierwszej instancji udzielił w spłacie zobowiązań podatkowych nie doprowadziło do ich wygaśnięcia, ponieważ strona nie wywiązała się z warunków decyzji ulgowych. Organ uzasadnił odmowę udzielenia ulgi brakiem współpracy podatnika z urzędem, polegającym na nieujawnieniu informacji o swojej sytuacji finansowej, mimo skierowanego w tej sprawie wezwania wezwania. Organ podkreślił ponadto, że inicjatywa dowodowa w sprawach o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań leży po stronie wnioskującego o ulgę podatnika. Na poparcie swojego stanowiska Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieluniu odwołał się też do okoliczności nieujawnienia przez J. J. majątku organowi egzekucyjnemu na jego wezwanie. W opinii Naczelnika udzielenie stronie ulgi byłoby bardzo dużym uprzywilejowaniem wobec innych podatników, którzy mimo trudnej sytuacji wywiązują się z obowiązków podatkowych. W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wniosła o jej uchylenie oraz rozłożenie na raty zaległości podatkowej, zgodnie z art. 67a O.p. Decyzją z 23 czerwca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wyjaśniając w pierwszej kolejności pojęcia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie są zaległości strony w podatku od towarów i usług za 4-12/2022 r. 1-3, 5-7, 9/2023 r. w wysokości 141.424,40 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 33.204,00 zł. zaś złożony przez podatnika 30 sierpnia 2024 r. wniosek odnosi się do zobowiązań strony jako osoby fizycznej, względem Naczelnika US w Wieluniu, nie zaś zobowiązań W. Sp. z o.o. Z tych powodów organ odstąpił od oceny prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec majątku ww. spółki, uwzględniając jednak argumentację przedstawioną we wniosku i odwołaniu dotyczącą wpływu problemów W.Sp. z o.o. na osobistą sytuację podatnika. Organ wyjaśnił również, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. w wysokości 5.341,45 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.709,00 zł jest konsekwencją nieuregulowania w terminie należnego do zapłaty podatku wynikającego ze złożonej deklaracji PIT-37. Ponadto ustalono, że w wyniku zaliczenia nadpłaty oraz wpłaty z egzekucji komorniczej powyższa zaległość wraz z odsetkami wygasła. Jednak w dniu złożenia przez stronę wniosku o rozłożenia zaległości na raty, bądź ich umorzenia zaległość ta istniała, co powoduje, że postępowanie podatkowe przeprowadzone w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe. Następnie organ odwoławczy podkreślił, że podatnika prowadzi działalność gospodarczą od ponad 28 lat, a zatem nie są mu obce zasady regulowania należności publicznoprawnych, w tym sposoby i terminy płatności poszczególnych podatków i jako przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za ich terminowe opłacanie, w związku z tym organ odrzucił argumentację strony dotyczącą nadzwyczajnego charakteru powstałych zaległości. Organ podkreślił, że materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że strona jako osoba fizyczna jest powiązana kapitałowo i gospodarczo z W. Sp. z o.o. Zgodnie z danymi zawartymi w CEIDG podatnik prowadzi indywidulaną działalność w zakresie produkcji pozostałych maszyn ogólnego przeznaczenia, gdzie indziej niesklasyfikowaną (PKD 28.29Z). Działalność o analogicznym profilu prowadzi też W. Sp. z o.o., w której strona jest wspólnikiem oraz do 19.03.2024 r. (data dokonania wpisu w KRS) członkiem zarządu. Ponadto będąc właścicielem nieruchomości w U., zabudowanej budynkiem przemysłowym, wynajmował go na potrzeby działalności W. Sp. z o.o., z czego uzyskiwał miesięczny dochód w wysokości 30.000,00 zł. Jak wynika zaś z treści oświadczenia strony z 26.01.2024 r., złożonego w toku postępowania egzekucyjnego, strona jako członek zarządu W. Sp. z o.o. przekazywała swoje wynagrodzenie na utrzymanie i bieżącą obsługę Spółki (m.in. wynagrodzenia dla pracowników). Co istotne strona pozostawała bierna w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji, w szczególności nie udzielając odpowiedzi na wezwanie organu z 23.09.2024 r. do uzupełnienia argumentacji sprawy w celu oceny przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego strona złożyła oświadczenie 2.01.2025 r. w którym jednak nie przedstawiła informacji o swojej sytuacji finansowej i majątkowej, nie opisała wydatków, jakie ponosi oraz nie określiła wysokości emerytury, którą otrzymuje. Natomiast z oświadczenia o stanie majątkowym z 30.04.2025 r. wynika, że źródłem utrzymania jednoosobowego gospodarstwa domowego są dochody strony z emerytury w wysokości 5.500,00 zł miesięcznie. Ponadto strona ponosi wydatki na bieżące utrzymanie w łącznej wysokości 6.450,00 zł i mają one typowy charakter. Na podstawie złożonych deklaracji PIT-37 ustalono, że w roku 2021 oraz 2022 strona osiągnęła dochód roczny w wysokości około 165.000,00 zł (średnio 13.750,00 zł na miesiąc), natomiast w roku 2024 dochód wyniósł 127.327,45 zł, zaś w 2023 r. dochód roczny wyniósł 27.600,00 zł. Analizując dane wynikające ze złożonych przez stronę deklaracji PIT-36L o wysokości osiągniętego dochodu wskazać należy, że w 2022 r. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą strona osiągnęła dochód w wysokości 289.222,74 zł, natomiast wyniki z roku 2021 oraz 2023 były do siebie zbliżone i wynosiły około 120.000 zł. Z kolei na podstawie złożonych przez stronę deklaracji JPK-V7M za lata 2021-2023 zaobserwować można, że podatnik w roku 2022 osiągnął największą sprzedaż (585.106,00 zł), a wyniki z lat 2021 oraz 2023 były zbliżone do siebie (sprzedaż w granicach 330.000,00 zł). Podsumowując powyższe dane organ uznał, że aktualna sytuacja życiowe i materialna podatnika nie jest trudna. Ponadto nie bez znaczenia w sprawie pozostaje, że J. J. otrzymuje stały dochód w postaci emerytury, ma zapewniony byt, a zatem egzystencja strony nie jest zagrożona. Podkreślono też, że podatnik jest także wspólnikiem W. Sp. z o.o., w której posiada 25 udziałów oraz W1. Sp. z o.o., w której posiada 10 udziałów. Organ wskazał również, że w trakcie postępowania o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań J. J. dokonała wraz z żoną sprzedaży nieruchomości w U. za cenę 3.500.000 zł, zaś z aktu notarialnego wynika, że z ceny sprzedaży zostali zaspokojeni wierzyciele, tj. Ł. S.A. w kwocie 736.705,86 zł, gmina W. w kwocie 69.947,63 oraz B. S.A. w kwocie 300.000 zł. W związku z powyższym stronie pozostała do dyspozycji kwota 2.393.346,51 zł, miała zatem realną możliwość spłaty posiadanych zaległości podatkowych. Organ zauważył, że złożony wniosek jest kolejnym już wnioskiem strony o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych. W 2019 r. podatnik złożył wniosek o odroczenie terminu płatności w PIT za 2018 r., jednak nie został on rozpatrzony ze względu na nieusunięcie przez stronę braków formalnych wniosku. Natomiast w 2020 r. rozpatrzono pozytywnie wnioski strony o odroczenie terminu płatności w podatku od towarów i usług za maja i czerwiec 2020 r. i obe te wnioski zostały pozytywnie rozpatrzone, jednak podatnik nie wywiązał się z zawartej umowy ratalnej. Dyrektor podzielił ustalenia organu I instancji, że w kwestii ew. dobrowolnego wykonywania przez stronę zobowiązań podatkowych prowadzą do wniosku, że pozytywne rozpatrzenie wniosku byłoby pochopne i sprzeczne z interesem innych podatników, którzy terminowo i rzetelnie wywiązują się ze swoich obowiązków, oczekując, że takie same wymagania dotyczą innych podatników. Ponadto strona zaproponowała spłatę zaległości podatkowej podatku dochodowym od osób fizycznych co miesiąc do 20. dnia każdego miesiąca w wysokości 3.000,00 zł, a nie dokonała żadnej wpłaty. Zatem istnieje uzasadniona obawa, że w przypadku udzielenia ulgi ratalnej w spłacie zobowiązań podatkowych, strona nie wywiązałaby się z układu ratalnego. Ponadto organ podkreślił, że możliwość dokonywania dobrowolnych wpłat na poczet zaległych zobowiązań nie jest uzależniona od wydania decyzji ratalnej. W konsekwencji powyższych ustaleń organ podzielił stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika. Odnosząc się do drugiej z ustawowych przesłanek, których wystąpienie może skutkować udzielenie ulgi, tj. przesłanki interesu publicznego organ także uznał brak jej wystąpienia. Organ przypomniał, że badając zaistnienie przesłanki interesu publicznego organ podatkowy uwzględnia całokształt okoliczności sprawy, a także dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. Jednak pomoc Państwa zarówno w odniesieniu rozłożenia na raty zaległości podatkowych, jak też ich umorzenia, winna nastąpić dopiero po wyczerpaniu przez podatników innych dostępnych możliwości finansowania swoich zaległości podatkowych z wykorzystaniem źródeł rynkowych. Podkreślono, że prowadzenie działalności gospodarczej i regulowanie zobowiązań leży w interesie publicznym, lecz jego realizacja nie może sprowadzać się do przerzucania na państwo obowiązku wspierania podmiotów mających problemy z regulowaniem zobowiązań podatkowych. Organ uznał także, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy tym bardziej nie zasługuje na uwzględnienie dalej idący wniosek o umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę ze względu na fakt, że bezpowrotna rezygnacja z należnych budżetowi środków winna być szczególnie rzadką pomocą przyznawaną wyłącznie w wyjątkowych i szczególnych okolicznościach. Podkreślając uznaniowy charakter decyzji w sprawie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań organ podzielił stanowisko, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, za odmową udzielenie wnioskowanej ulgi. W skardze do sądu administracyjnego J. J. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, podnosząc zarzuty naruszenia: - art. 67a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku O.p. przez błędną wykładnię prawa i niewłaściwe zastosowanie przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, w sytuacji gdy okoliczności sprawy J. J. w sposób oczywisty wskazują na ich spełnienie, a także poprzez błędne przyjęcie, że sytuacja finansowa podatnika nie była trudna i wyjątkowa, - art. 120 (zasady praworządności), art. 121 § 1 (zasady budzenia zaufania do organów podatkowych), art. 122 (zasady prawdy obiektywnej) oraz art. 125 § 1 (zasady szybkości i prostoty postępowania) O.p. oraz art. 7 (zasady prawdy obiektywnej i art. 8 (zasady pogłębiania zaufania do organów państwa) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 roku, poz. 572 - dalej skrot k.p.a), poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym i wybiorczo zgromadzonym materiale dowodowym, ignorowanie kluczowych dowodów na błędy Urzędu Skarbowego w Wieluniu oraz pomijanie kontekstu zorganizowanych działań na szkodę skarżącego, - art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nieproporcjonalne i nadmierne obciążenie obywatela, w sytuacji gdy jego problemy finansowe zostały wywołane i znacznie pogłębione przez wadliwe i skoordynowane działania funkcjonariuszy publicznych, a nie wyłącznie przez jego zaniedbania, - art. 18 O.p. oraz art. 188 ust. 2 i 2a ustawy o komornikach sadowych poprzez bagatelizowanie i błędną interpretację wpływu nieprawidłowości w postępowaniach egzekucyjnych, prowadzonych przez Komornika Sądowego i Urząd Skarbowy na sytuację finansową strony, a także poprzez całkowite pominięcie faktu, że zaległości powstały w wyniku obiektywnie niemożliwej spłaty spowodowanej działaniami organów, przepisów dotyczących rzetelności i kompletności dokumentacji, w szczególności w kontekście braku oryginalnych dokumentów w aktach Urzędu Skarbowego w Wieluniu, co uniemożliwia pełną weryfikację prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz rażącą sprzeczność rozstrzygnięć wydawanych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi - prowadzącą do arbitralności rozstrzygnięcia, co podważa zaufanie do bezstronności organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem procesowym z 9 września 2025 r. pełnomocnik skarżącego ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę oraz kolejnym pismem z tej samej daty wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Pismem z 20 października 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ustosunkował się do argumentacji pism strony z 9 września 2025 r. Pismem z 31 października 2025 r. strona wniosła pismo stanowiące polemikę wobec argumentacji organu administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu podkreślić należy, iż sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1665/06 – dostępny, podobnie jak inne orzeczenia powołane poniżej, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, oceniając stan faktyczny wywiedziony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem obowiązujących organ podatkowy reguł procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu, z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego aktu Sąd orzekający w tej sprawie stwierdza, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej był przepis art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, natomiast zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Treść powołanego przepisu wskazuje, że jest on oparty na tzw. uznaniu administracyjnym, co oznacza, że decyzja o przyznaniu stronie wnioskowanej ulgi zależy od woli organu podatkowego a możliwość jego zastosowania i udzielenia ulgi zależna jest od wystąpienia w danej sprawie opisanych w tym przepisie przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". W przypadku wykazania, że w sprawie takie przesłanki wystąpiły (a co najmniej jedna z nich), od uznania organu podatkowego zależy, czy przyzna on podatnikowi ulgę w zapłacie zobowiązań podatkowych. Uznanie administracyjne w zakresie rozłożenia na raty zaległości oraz umorzenia zaległości podatkowej musi być zatem poprzedzone ustaleniem, czy w danej sprawie wystąpiły wyżej wymienione przesłanki, bowiem ich brak powoduje, że organ podatkowy nie jest uprawniony do rozstrzygania o przyznaniu ulgi podatkowej. Natomiast nawet, jeśli organ stwierdzi, że została spełniona jedna lub nawet dwie przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi, przyznanie ulgi nie jest automatyczne i zależy wówczas od uznania organu. Należy wyjaśnić, że poza kognicją sądu pozostaje więc sama kwestia uznania administracyjnego, a zatem decyzja czy stronie, która spełnia opisane w art. 67a § 1 O.p. przesłanki (przesłankę), powinno się udzielić jednej z ulg określonych w tym przepisie. Sąd uprawniony jest natomiast do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny sprawy, w szczególności czy prawidłowo przyjął, że w sprawie wystąpiły - bądź nie - przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu podatnika oraz czy prawidłowo uzasadnił swoją decyzję. W wyroku z 19 maja 2026 r., sygn. akt III FSK 357/25 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zachodzą pewne granice uznania administracyjnego, w obrębie których może poruszać się organ podatkowy, podejmując decyzję w następstwie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Przekroczenie tych granic ma m.in. miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został: z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości; wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych (bagatelnych) lub nieracjonalnych; na podstawie fałszywych przesłanek (argumentów, które są nieprawdziwe). Powyższe stanowisko Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela, podkreślając jednocześnie, że w zaskarżonej decyzji organ tak zakreślonych granic uznania administracyjnego nie przekroczył. Tytułem wstępu należy wskazać, że kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie może być mowy o automatyzmie, który powodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ważny interes podatnika musi charakteryzować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika (vide. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 230/21). Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Rozstrzygnięcie przez organ podatkowy czy w określonym stanie faktycznym istnieje przesłanka interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości. Drugą zaś wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Tak więc organ podatkowy w każdej konkretnej sprawie powinien ustalić co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego kondycji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując ważenia obu tych wartości, organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa jak przede wszystkim: sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa. Nie można więc pojęcia interesu publicznego ograniczać wyłącznie do konieczności respektowania zasad równości i powszechności opodatkowania (vide. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 125/21). W opinii Sądu z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że jakkolwiek w kontekście przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, okoliczności związane z powstaniem zaległości podatkowych nie są wprost brane pod uwagę w postępowaniu o udzielenie ulgi w ich spłacie, to analizując powyższe przesłanki, okoliczności te mogą mieć znaczenie, a nawet mogą uzasadniać odmowę zastosowania ulgi, jeśli powstanie zaległości objętych wnioskiem nie wynika z nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności (por. wyrok WSA w Łodzi z 22 stycznia 2020 r., I SA/Łd 819/19, wyrok WSA w Poznaniu z 9.07.2020 r., I SA/Po 306/20). Sąd podziela stanowisko organu, że okoliczności powstania zaległości podatkowych w niniejszej sprawie wykluczają uznanie, że mają one charakter nadzwyczajny, niezależny od woli czy sposobu postępowania strony, przeciwnie, jest ona skutkiem nierzetelnego wypełniania przez stronę obowiązków podatkowych. Na stronach 12-15 zaskarżonej decyzji organ dokonał wnikliwej oceny sytuacji życiowej i materialnej skarżącego, dochodząc na tej podstawie do wniosku, że argumentacja strony wskazująca jako przyczynę powstania zaległości kryzys gospodarczy, związany z pandemią COVID-19 i obiektywnymi trudnościami w funkcjonowaniu W. Sp. z o.o., co bezpośrednio miało wpływ na sytuację strony jako podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto organ podkreślił stabilność uzyskiwanych przez stronę dochodów w wysokości 5500 zł miesięcznie z tytułu emerytury, ponoszenie wydatków na bieżące utrzymanie w kwocie 6500 zł, o typowym charakterze (opłaty, wyżywienie itd.). Podkreślono, że wraz z małżonką podatnik jest współwłaścicielem nieruchomości – domu jednorodzinnego o pow. 100 m² zabezpieczonego hipoteką oraz samochodu, a także posiada udziały w spółkach z o.o. – W. i W1.. Organ wskazał także, że w toku postępowania u udzielenie ulgi podatnik dokonał (wraz z małżonką) sprzedaży nieruchomości za cenę 3.500.000 zł, a z aktu notarialnego wynika, że umożliwiło to stronie zaspokojenie A. S.A. w kwocie 736.705,86 zł, gminy W. w kwocie 69.947,63 zł oraz W.S.A. w kwocie 300.000,00 zł. W konsekwencji powyższych ustaleń organ wywiódł, a Sąd tę ocenę w całości podziela, że sytuacja majątkowa i życiowa strony nie może być uznana za trudną na tle ogółu społeczeństwa. Organ ocenił również trafnie, że skarżący korzystał już z odroczenia terminu płatności zobowiązań podatkowych (w podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2020 r.), jednak nie wywiązał się z harmonogramu ustalonego w decyzji o przyznaniu ulgi, co poddaje w wątpliwość ewentualne, dobrowolne wykonanie przez stronę układu ratalnego. Zdaniem Sądu, organy doszły także do słusznego wniosku, że w stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw by twierdzić, że za rozłożeniem na raty zapłaty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę przemawia interes publiczny, rozumiany jako dyrektywa respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Trudno wszak przyjąć, by taką wartością było stawianie w uprzywilejowanej pozycji, w stosunku do podatników terminowo regulujących swoje zobowiązania względem budżetu państwa, podatników, którzy nierzetelnie wykonują obowiązki podatkowe (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 grudnia 2019 r., I SA/GI 891/19). Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych nie jest "przywilejem" podatników, lecz formą wsparcia przez państwo tych, którzy obiektywnie nie są w stanie (przy wykorzystaniu wszystkich swoich możliwości, zdolności i zasobów) wywiązać się z obowiązków publicznoprawnych, aby nie doprowadzić poprzez egzekucję do skutków niepożądanych z punktu widzenia społecznego i indywidualnego, tak aby koszty społeczne nie okazały się wyższe od korzyści fiskalnych (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 22 października 2019 r., I SA/Rz 465/19). Sąd podziela zatem stanowisko Dyrektora, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Organy podatkowe słusznie zatem odmówiły stronie rozłożenia na raty przedmiotowych zaległości podatkowych. A zarzut skargi dotyczący niewłaściwego zastosowania art. 67a § 1 pkt 2 o.p. jest chybiony. Z tych samych względów Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że w rozpoznawanej sprawie, nie została również spełniona przesłanka umorzenia zaległości podatkowych. Organy jasno i przekonująco uzasadniły odmowę udzielenia ulgi w tym zakresie. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził zatem naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Umorzenie bowiem zaległości w sytuacji, gdy strona dysponuje majątkiem, a zwłaszcza w kontekście dokonanej sprzedaży nieruchomości w Urbanicach, spowodowałoby uszczuplenie należności budżetowych oraz postawiłoby skarżącego (która pomimo posiadanych środków nie zapłaciła w terminie należnych podatków) w korzystniejszej sytuacji w stosunku do tych podatników, którzy regulują swoje zobowiązania podatkowe wobec Państwa. W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem decyzji, ponieważ nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.). Sąd nie podziela również podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia przez organy art. 84 Konstytucji RP. Wręcz przeciwnie Sąd stoi na stanowisku, ze umorzenie zaległości, które powstały w związku z podejmowaniem przez skarżącego działań mających na celu ominięcie przepisów prawa podatkowego pozostałoby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości wszystkich obywateli wobec prawa, wyrażoną we wspomnianym wyżej art. 84 Konstytucji RP. W zasadniczej sprzeczności stoi bowiem zaniedbanie obowiązku podatkowego i zatrzymanie dla siebie należnemu Skarbowi Państwa podatku, a następnie domaganie się przyznania ulgi podatkowej w postaci umorzenia zobowiązań stoi w sprzeczności z zasadami sprawiedliwości podatkowej. Przy czym zupełnie poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje tak mocno akcentowana przez stronę skarżącą okoliczność, że problemy finansowe strony zostały wywołane również przez wadliwe i skoordynowane działania funkcjonariuszy publicznych i nie są wyłącznie związane z zaniedbaniami podatnika. Ocena tych okoliczności w sposób oczywisty wykracza poza zakres przedmiotowy rozpoznawanej sprawy, co wyklucza możliwość oceny tych zarzutów. Odnośnie do zarzutów skargo dotyczących naruszenia art. 18 O.p. oraz art. 188 ust. 2 i 2a ustawy o komornikach sądowych należy podkreślić, na co trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że w toku prowadzonego postępowania skarżący nie wnosił żadnych zarzutów dotyczących działalności komorników, organów egzekucyjnych, czy też błędów urzędniczych, ponadto wymienione przepisy nie mają zastosowania w sprawie, a więc również pozostają poza zakresem rozpoznawanej sprawy, dotyczącej odmowy udzielenia stronie wnioskowanych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. W kontekście pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że organ nie stosował w sprawie przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, nie mógł więc tych przepisów naruszyć. W podsumowaniu przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy podatkowe zgromadziły w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni. Tym samym postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego okazały się bezzasadne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. AKE.