I SA/Łd 486/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-07-11

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i będący właścicielem nieruchomości, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie udokumentował swoich kosztów utrzymania i nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo prowadzenia działalności gospodarczej przynoszącej dochód i posiadania majątku, nie udokumentował on swoich kosztów utrzymania ani nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia wniosku, co uniemożliwiło kompleksową ocenę jego sytuacji majątkowej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu wskazał na dochód z działalności gospodarczej i posiadanie domu obciążonego kredytem, ale nie podał kosztów utrzymania. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, ale uiścił wpis od skargi. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu P. W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 lipca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2007 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu P. W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 21 marca 2013 roku P.W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącemu wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2007 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której uzyskuje dochód na poziomie 3.600 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że jest właścicielem domu o powierzchni 280 m2 obciążonego kredytem w wysokości 530 tys. zł, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne nie wskazywało bowiem w ogóle ponoszonych kosztów utrzymania, został on zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych (osobistych oraz firmowych) za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wskazanie składników majątku trwałego firmy skarżącego z podaniem ich wartości, oraz nadesłania odpisu zeznania podatkowego za 2012 rok, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W dniu 27czerwca br wnioskodawca uiścił kwotę 500 zł tytułem wpisu od skargi w sprawie niniejszej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy P. W. wskazał jedynie, że sam prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza przynosząca miesięczny dochód na poziomie 3.600 zł. Oświadczył także, że nie posiada oszczędności ani żadnego majątku poza domem o powierzchni 280 m2. obciążonego kredytem w wysokości 530 tys. zł, w którym zamieszkuje. Skarżący nie udzielił żadnych informacji dotyczących ponoszonych kosztów utrzymania, mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości jest ona obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w żaden sposób nie udokumentował kwoty bieżących dochodów ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Nie nadesłał także rachunków bankowych umożliwiających ustalenie wysokości tych wartości. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów procesu z jakichkolwiek źródeł. Skarżący prowadzący przynoszącą stałe dochody działalność gospodarczą i będąc właścicielem znacznej wartości majątku nieruchomego nie należy do tego kręgu podmiotów. Uwzględniając powyższe oraz fakt, że w dniu 27 czerwca br. skarżący uiścił kwotę 500 zł tytułem wpis od skargi w sprawie niniejszej stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło