I SA/Łd 486/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-06-29

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub częściowo w sprawie dotyczącej decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku VAT?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 100 zł, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ obowiązkiem strony jest udział w kosztach postępowania, nawet jeśli powoduje to uszczerbek, a zobowiązania prywatnoprawne nie mogą być podstawą do całkowitego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący R. O. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą określenia wysokości zobowiązania w podatku VAT za grudzień 2005 i styczeń 2006 roku. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 213 zł, skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżący wraz z rodziną prowadzi gospodarstwo domowe, a jego działalność gospodarcza w 2014 roku przyniosła stratę, jednak w bieżącym roku osiągnął dochód. Rodzina posiada dom i środki trwałe wykorzystywane w działalności, a także spłaca liczne zobowiązania kredytowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł; oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 czerwca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2005 i styczeń 2006roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu R. O. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 24 marca 2015 roku R. O. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2005 i styczeń 2006 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 213 zł skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z żoną i synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę oraz jego żonę. W 2014 roku działalność transportowa skarżącego przyniosła stratę na poziomie 107.940, zaś sklep zielarsko-medyczny prowadzony przez jego żonę rozliczany w formie ryczałtu podatkowego uzyskał przychody na poziomie 149.638 zł. W bieżącym roku miesięczne dochody żony wnioskodawcy z tytułu prowadzonej działalności zamykają się kwotą ok. 2.000 zł, z kolei przychody wnioskodawcy za pierwsze cztery miesiące br. zamknęły się kwotą 374.611 zł koszty wyniosły 338.302 zł dając dochód na poziomie 36.308 zł. Skarżący wraz z żoną jest właścicielem domu o powierzchni 180 m2, w którym zamieszkuje, oraz ciągników siodłowych Volvo z 1996 r. i Scania z 1999 roku oraz naczepy Schmidt z 2000 roku wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa wnioskodawcy wynoszą ok. 400 zł (opłata za prąd, wodę, telefon, internet, telewizję). Ponadto wnioskodawca i jego żona ponoszą koszty dobrowolnego ubezpieczenia na życie w łącznej kwocie 100 zł, oraz spłacają w ratach zaległości podatkowe skarżącego w podatku VAT i dochodowym dwie raty po 1.100 zł miesięcznie są także obciążeni z tytułu licznych umów kredytowych, a wysokość spłacanych miesięcznie rat do różnych instytucji finansowych zamyka się kwotą ok. 8.500 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że R. O. wspólnie z żoną i synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę i jego żonę, dochód żony wnioskodawcy wynosi ok. 2.000 zł miesięcznie, z kolei skarżący w 2014 roku odnotował stratę w prowadzonej działalności transportowej w wysokości w wysokości 107.940 zł jednak w tym roku jego działalność przynosi dochód, który za pierwsze cztery miesiące wyniósł 36.308 zł. Skarżący wraz z żoną są właścicielami domu o powierzchni 180 m2, w którym zamieszkują, oraz ciągników siodłowych Volvo z 1996 r. i Scania z 1999 roku oraz naczepy Schmidt z 2000 roku wykorzystywanych w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa wnioskodawcy wynoszą ok. 400 zł (opłata za prąd, wodę, telefon, internet, telewizję). Ponadto wnioskodawca i jego żona ponoszą koszty dobrowolnego ubezpieczenia na życie w łącznej kwocie 100 zł, oraz spłacają w ratach zaległości podatkowe skarżącego w podatku VAT i dochodowym dwie raty po 1.100 zł miesięcznie są także obciążeni z tytułu licznych umów kredytowych, a wysokość spłacanych miesięcznie zamyka się kwotą ok. 8.500 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (213 zł) oraz fakt, że ze skargi wnioskodawcy przed tutejszym sądem zawisła jeszcze jedna sprawa, a łączna wysokość wymaganych opłat sądowych zamyka się kwotą 1.516 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może też uzasadniać preferencyjne traktowanie przez skarżącego jego zobowiązań prywatnoprawnych z tytułu zaciągniętych kredytów. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawcy prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która mimo ubiegłorocznej straty, w bieżącym roku za cztery miesiące przyniosła zysk na poziomie 36.000 zł. Także działalność żony skarżącego przynosi dochód miesięczny w wysokości 2.000 zł. Dochód rodziny w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 100 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi, oraz poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już niższa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło