I SA/Łd 488/12

Dnia 21 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 i stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił A. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. W. z [...] r. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i stwierdził, że odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ wskazał, że wymieniona wyżej decyzja organu pierwszej instancji została doręczona podatnikowi w dniu [...] r., w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej w skrócie "O.p."). Zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. podatnik miał na wniesienie odwołania 14 dni począwszy od tej daty. Termin upływał 7 lipca 2011 r., strona zaś wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia w dniu 29 grudnia 2011 r. (174 dni po upływie ustawowego terminu) wskazując, że do 27 grudnia 2011 r. nie wiedziała o wydaniu decyzji wymiarowej. Podatnik argumentował, że przyczyną niezachowania terminu do wniesienia odwołania były nieprawidłowości ze strony pracowników operatora pocztowego polegające na niepozostawieniu w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomień o nadejściu przesyłki poleconej. Podniósł, że takie sytuacje zdarzały się często i korespondencja kierowana do podatnika trafiała do jego sąsiadów i odwrotnie, co potwierdza oświadczenie R. L. W kwestii tej interweniowała na poczcie żona podatnika – A. K. Podatnik twierdził, że całą korespondencję odbierał osobiście od listonosza albo na poczcie (co najmniej trzy razy w tygodniu), gdy przesyłka była awizowana, o czym świadczyć miał fakt, że mimo szeregu postępowań, których podatnik jest stroną, nigdy nie uchylał się od odbioru korespondencji i składał środki zaskarżenia w terminie. Do pisma stanowiącego uzupełnienie odwołania strona załączyła reklamację skierowaną do Urzędu Pocztowego na okoliczność umieszczenia w skrzynce odbiorczej listu zwykłego adresowanego do M. F. Odmawiając przywrócenia terminu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że podatnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu nie wystąpiły nieprawidłowości w doręczeniu podatnikowi przesyłki zawierającej decyzję. Z zapisów na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji wynikało, że z powodu niemożności jej doręczenia, spowodowanej nieobecnością adresata, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym Nr [...] w Z. W. Zaznaczono, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w UP umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zdarzenia te miały miejsce w dniu 9 czerwca 2011 r. Na kopercie, poza datą pierwszego awizowania przesyłki, znajdowały się także informacje o powtórnym awizowaniu przesyłki w dniu 17 czerwca 2011 r. oraz o jej zwrocie nadawcy 25 czerwca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że w odpowiedzi na pismo skierowane do Poczty Polskiej S.A. uzyskał informacje, że w zakresie postępowanie w sprawie doręczenia przesyłki A. K. zachowano wszelkie wymogi przewidziane obowiązującymi procedurami. Organ wskazał też, że reklamacja, o której pisał podatnik w odwołaniu, została uwzględniona przez Pocztę, gdyż faktycznie doszło do mylnego doręczenia zwykłej przesyłki listowej innej osobie niż adresat. W kwestii natomiast doręczania podatnikowi przesyłek i przekazów pod adresem wskazanym na przesyłce bądź przekazie pocztowym, Poczta Polska nie uznała reklamacji za zasadną. Wskazała, że w czerwcu 2011 r. pod adres podatnika nadeszło jedenaście przesyłek poleconych za potwierdzeniem odbioru. Przesyłki te po nieudanej próbie doręczenia zostały awizowane i złożone do odbioru w Urzędzie Pocztowym Nr [...] w Z. W. Z jedenastu przesyłek podatnik odebrał dziesięć, natomiast jedenasta została zwrócona do nadawcy, gdyż nie została podjęta w terminie. Poczta Polska wskazała również, że 9 czerwca 2011 r. listonosz, po nieudanej próbie doręczenia, awizował dwie przesyłki polecone, z których jedną podatnik odebrał 14 czerwca 2011 r., a drugą mimo dwukrotnego awizowania zwrócono, jako niepodjętą w terminie. Odnosząc się do kwestii skarg składanych na czynności listonosza Poczta zaznaczyła, że do 18 stycznia 2012 r., t.j. do daty złożenia skargi przez stronę, nie odnotowano przypadków interwencji lub skarg dotyczących nieprawidłowego doręczenia przesyłek w rejonie doręczeń, w którym zamieszkuje podatnik. Z uwagi na treść wyjaśnień złożonych przez Pocztę Polską organ podatkowy za nieuzasadnione uznał twierdzenie podatnika, iż nie otrzymywał zawiadomień o przesyłkach oraz, że wielokrotnie przez pomyłkę przesyłki i awiza były umieszczane w skrzynkach sąsiadów, o czym podatnik i jego żona informowali Pocztę Polską. Ustosunkowując się do oświadczenia R. L., że w swojej skrzynce pocztowej znalazł w połowie czerwca 2011 r. awizo dla skarżącego, lecz zapomniał mu je oddać, organ stwierdził, że oświadczenie to nie wnosi nic nowego do sprawy, bowiem w czerwcu 2011 r. skierowano do podatnika jedenaście przesyłek poleconych z usługą komplementarną potwierdzenia odbioru. Przesyłki te po nieudanej próbie doręczenia zostały awizowane i złożone do odbioru w Urzędzie Pocztowym. Dziesięć z tych przesyłek podatnik odebrał, w tym jedną z dwóch przesyłek awizowanych 9 czerwca 2011 r. W ocenie organ trudno uznać za prawdopodobne by listonosz jedno awizo zostawił u adresata, a drugie u jego sąsiada. Organ zwrócił też uwagę, że od momentu wszczęcia postępowania podatkowego za 2005 r. organ pierwszej instancji wysłał do podatnika sześć pism, z których cztery podatnik odebrał, dwa zaś zostały uznane za doręczone przez awizo i odnośnie tych dwóch pism strona nie zgłaszała zastrzeżeń co do sposobu ich doręczenia. W skardze podatnik zarzucił naruszenie: 1. art. 162 § 1 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji gdy uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy; 2. art. 121, art. 122 w związku z art. 191 O.p. przez błędną ocenę dowodów w postaci załączonego do akt sprawy oświadczenia R. L. oraz pisma Poczty Polskiej, z których wynika, że nieodebranie decyzji nastąpiło z dużym prawdopodobieństwem na skutek niepozostawienia awiza przez Pocztę; 3. art. 217 § 2 O.p. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu postanowienia do powołanego we wniosku o przywrócenie terminu postanowieniu WSA w Warszawie z 13 grudnia 2011 r. (VII SA/Wa 2550/11). Skarżący argumentował, że organ w sposób sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania interpretował na niekorzyść podatnika wszystkie przedstawione przez niego okoliczności. W ocenie skarżącego załączone przez niego pismo Kierownika Oddziału Operacyjnego Poczty Polskiej S.A., w którym przyznano się do mylnego doręczenia zwykłej przesyłki listowej adresowanej do innej osoby świadczyło o tym, że również w przypadku doręczenia przedmiotowej decyzji mogło dojść do pomyłki. Zdaniem skarżącego organ błędnie interpretował fakt odebrania jednej przesyłki, awizowanej 9 czerwca 2011 r., zamiast dwóch. W opinii strony okoliczność ta świadczy o tym, że listonosz zostawił tylko jedno awizo, nie zaś dwa. Ponadto, skoro z jedenastu przesyłek skarżący odebrał dziesięć to znaczy, że zawiadomienia o jedenastej nie otrzymał. Skarżący nie zgodził się też z oceną, że oświadczenie R. L. nie ma znaczenia w sprawie, skoro sąsiad jednoznacznie wskazywał w nim, że wielokrotnie znajdował w skrzynce na listy zawiadomienia o przesyłce kierowanej do A. K. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ domagał się oddalenia skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodatkowo podniósł, że WSA w Warszawie w postanowieniu powołanym przez skarżącego wskazał na okoliczności i dowody (oświadczenie sąsiada) łudząco podobne do tych podnoszonych przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej świadczyło o przygotowaniu wniosku i dowodów pod określony stan faktyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone nią postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest to, czy okoliczności powoływane przez podatnika uprawdopodobniły brak jego winy w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. W tym zakresie skarżący argumentował, że listonosz, mimo zamieszczenia takiej adnotacji na zwrotce, nie zostawił w skrzynce pocztowej informacji o awizowaniu przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję. Z kolei zdaniem organu podatkowego, brak dostatecznych podstaw by przyjąć, że taka sytuacja mogła mieć miejsce w rzeczywistości. W sporze tym rację należy przyznać Dyrektorowi Izby Skarbowej, bowiem podatnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W myśl art. 150 § 1 pkt 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2). Jak wynika z treści znajdującego się na karcie 195 akt administracyjnych dowodu doręczenia, decyzja w sprawie podatku dochodowego za 2005 r. została doręczona podatnikowi zgodnie z przedstawionym powyżej trybem doręczenia przesyłek w postępowaniu podatkowym. W szczególności na dowodzie doręczenia znajduje się stosowna adnotacja (oraz podpis doręczyciela) o niedoręczeniu przesyłki w dniu 9 czerwca 2011 r. z powodu nieobecności adresata i pozostawieniu zawiadomienia o jej awizowaniu w skrzynce na korespondencję. Na adresowej stronie przesyłki sporządzona została adnotacja doręczyciela o jej awizowaniu potwierdzona podpisem. Z adnotacji poczynionej na kopercie w dniu 17 czerwca 2011 r. wynika, że zostało sporządzone powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru korespondencji w terminie kolejnych siedmiu dni, które doręczono na adres podatnika, bowiem odnotowano "awizowano powtórnie dnia 2011-06-17", potwierdzając dokonanie tej czynności podpisem. Odcisk datownika wskazujący datę "25.06.11" oraz pieczątka "zwrot do nadawcy nie podjęto w terminie" dowodzi, że przesyłkę te przechowywano przez kolejne siedem dni i po upływie tego terminu odesłano organowi wysyłającemu. Wbrew zarzutom skarżącego, z adnotacji dokonanych przez doręczyciela pocztowego i potwierdzonych jego podpisem na dowodzie doręczenia wynika, że zawiadomienie dla adresata o pozostawieniu przesyłki poleconej w placówce pocztowej zostało umieszczone przez w skrzynce na korespondencję. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że przy doręczeniu decyzji doszło do naruszenia art. 150 O.p. Domniemanie wynikające z tego przepisu może być obalone, ale jedynie wówczas, gdy adresat skutecznie wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W rozpoznawanej sprawie skarżący, wskazując na brak zawiadomienia o awizowaniu przedmiotowej decyzji, załączył do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oświadczenie sąsiada, które powyższą okoliczność miało uprawdopodobnić. W oświadczeniu tym R. L. wskazał, że w połowie 2011 r. znalazł w swojej skrzynce na listy awizo adresowane do A. K., ale zapomniał mu je przekazać. Organ nie kwestionował tego oświadczenia. Podkreślić należy, że z pisma R. L. nie wynika jednak by zawiadomienie, które rzekomo znalazł w swojej skrzynce pocztowej, dotyczyło akurat przesyłki nadanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. W. i, że przesyłką tą była decyzja w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Z uwagi na powyższe organ słusznie ocenił, że oświadczenie sąsiada nie dowodzi nieprawidłowości w doręczeniu decyzji wymiarowej. Nawet gdyby teoretycznie założyć, że zawiadomienie dla A. K. rzeczywiście znalazło się w skrzynce R. L., mogło ono dotyczyć dowolnej przesyłki poleconej pochodzącej od innego nadawcy niż organ podatkowy. Podkreślić również należy, że zastrzeżenia co do prawidłowego doręczania korespondencji przez listonosza skarżący zgłosił dopiero na etapie postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu, choć z tego co twierdzi, nieprawidłowości w tym zakresie zdarzały się już wcześniej. Również reklamację związaną z niewłaściwym doręczeniem zwykłej przesyłki listowej adresowanej do innej osoby niż skarżący, strona złożyła dopiero w styczniu 2012 r., a więc po wszczęciu przedmiotowego postępowania. Z pisma nadesłanego przez Pocztę Polską jednoznacznie wynika, że skarżący wcześniej nie zgłaszał uwag co do sposobu doręczania korespondencji, w szczególności przesyłek poleconych z usługą komplementarną potwierdzenia odbioru. Co istotne, operator pocztowy nie potwierdził, by przy doręczeniu przedmiotowej decyzji podatkowej doszło do naruszeń procedury uzasadniających wniosek, iż nie nastąpiło jej skuteczne doręczenie. Jeżeli faktycznie występowały nieprawidłowości, o których pisze skarżący, należało je zgłaszać operatorowi pocztowemu na bieżąco. Podnoszenie tego rodzaju okoliczności na obecnym etapie postępowania stawia w wątpliwość prawdziwość tych twierdzeń i sugeruje, iż skarżący w ten sposób usiłuje jedynie uzyskać pozytywne dla siebie rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Jedynie na marginesie warto też odnotować, że podatnik nie wyjaśnił, czy otrzymał powtórne awizo. Z pewnością tak było, co wynika z adnotacji zamieszczonej na kopercie zawierającej decyzję, a zatem mógł odebrać skierowaną do niego korespondencję, a następnie złożyć odwołanie w terminie. W tej sytuacji brak było podstaw do uznania, że skarżący uprawdopodobnił, iż listonosz nie pozostawił w skrzynce na korespondencję, dwukrotnie, zawiadomienia o awizowaniu przesyłki, co pozwalałoby uznać, że skarżący nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. W skardze podatnik zarzucił, że organ nie odniósł się do postanowienia WSA w Warszawie z 13 grudnia 2011 r. w sprawie VII SA/Wa 2550/11. W orzeczeniu tym Sąd rozstrzygał kwestię przywrócenia terminu do wniesienia skargi w okolicznościach i przy argumentacji wnoszącego o restytucję terminu niemalże identycznych do podnoszonych w niniejszym postępowaniu. Postanowienie to było korzystne dla wnioskodawcy. Fakt, iż w analogicznym stanie faktycznym oceniono, że zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu nie oznacza, że inne sądy i organy muszą tę ocenę bezwzględnie podzielać. Z podanych wyżej przyczyn Sąd stwierdził, że organ podatkowy zasadnie przyjął, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. J.Z.