I SA/Łd 489/15

Dnia 15 czerwca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, lipiec i październik 2009 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej J. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 25 marca 2015 roku J. B. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą jej wysokość zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, lipiec, październik 2009 roku. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach, dołączonych do niego dokumentów oraz informacji udzielonych do sprawy sygn. akt I SA/Łd 346/15 przez męża skarżącej wynika, że wspólnie z mężem, dwoma synami oraz teściową prowadzi ona gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest emerytura teściowej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1.014 zł, dochody z działalności gospodarczej jej syna, które w 2014 roku zamknęły się kwotą 77.385 zł co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę ok. 6.500 zł. oraz dochód wnioskodawczyni w wysokości 210 zł miesięcznie z tytułu zatrudnienia na 1/8 etatu jako kosmetyczka. Mąż wnioskodawczyni w 2007 roku uległ wypadkowi stracił 2 palce oraz uszkodził lewą rękę, obecnie ma 63 lata i nie może znaleźć pracy. Skarżąca jest współwłaścicielem domu o powierzchni 350 m2, na którego budowę zaciągnęła kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata wynosi ok. 2.100 zł, oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,9 ha, nie posiada innego majątku. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa wnioskodawczyni wynoszą ok. 370 zł (opał i opłata za prąd). Skarżąca wraz z mężem ma zablokowane przez urząd skarbowy rachunki bankowe, kredyt hipoteczny spłaca jej syn. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że J. B. wspólnie z mężem, dwoma synami oraz teściową prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest emerytura teściowej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1.014 zł, dochody z działalności gospodarczej jej syna, które w 2014 roku w przeliczeniu na miesiąc zamknęły się kwotą ok. 6.500 zł. oraz dochód wnioskodawczyni w wysokości 210 zł miesięcznie z tytułu zatrudnienia na 1/8 etatu. Skarżąca jest współwłaścicielką domu o powierzchni 350 m2, na którego budowę zaciągnęła kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata wynosi ok. 2.100 zł, oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,9 ha, nie posiada innego majątku. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa wnioskodawczyni wynoszą ok. 370 zł (opał i opłata za prąd). Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (528 zł) oraz fakt, że ze skarg wnioskodawczyni i jej męża przed tutejszym sądem zawisły jeszcze dwie sprawy, a łączna wysokość wymaganych wpisów od skargi zamyka się kwotą 1.246 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może też uzasadniać preferencyjne traktowanie przez skarżącą jej zobowiązań prywatnoprawnych z tytułu zaciągniętego kredytu. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawczyni prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Wnioskodawczyni co prawda osiąga dochód w wysokości ok. 210 zł miesięcznie jednak pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, w którym średni miesięczny dochód na jedną osobę wynosi około 1.500 zł. Dochód ten w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 200 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi, oraz poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już niższa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.