I SA/Łd 49/14
WyrokWSA w Łodzi2014-05-29
Skład orzekający: Paweł Janicki, Teresa Porczyńska, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, czy też może samodzielnie dokonywać klasyfikacji obiektu jako budynku lub budowli?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Nie jest uprawniony do samodzielnego kwestionowania lub korygowania zapisów tej ewidencji. W przypadku wątpliwości co do prawidłowości wpisów, organ podatkowy powinien zainicjować postępowanie aktualizacyjne przed właściwym organem ewidencyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 rok. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która uchyliła wcześniejszą decyzję i ustaliła wyższe zobowiązanie, kwalifikując obiekt myjni samochodowej jako budowlę. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących mocy dowodowej dokumentów urzędowych (ewidencji gruntów i budynków) oraz błędną kwalifikację obiektu jako budowli zamiast budynku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: specjalista Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi D. W. – P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej D. W. – P. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Łd 49/14
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. z [...] 2013 r. uchylającą decyzję tego organu z [...] 2012 r. w sprawie ustalenia D. W- P. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 7.113 zł oraz w podatku od nieruchomości położonej w B. przy ul. A 38 za 2012 r. w kwocie 18.626 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ustalając wysokość zobowiązania podatkowego organ I instancji w decyzji z [...] 2012 r. oparł się na informacji złożonej przez podatniczkę w 2003 r. oraz danych z ewidencji gruntów, na zasadzie kontynuacji z lat ubiegłych. Od tej decyzji strona nie wniosła odwołania.
W dniu 18 września 2012 r. podatniczka złożyła informację, że w związku z trudnością w zakwalifikowaniu składników inwestycji do poszczególnych środków trwałych, m.in. budowli, a także trudnościami w ustaleniu wspólnego stanowiska co do naliczania podatku, zwróciła się do urzędu statystycznego oraz zleciła biegłemu rozliczenie inwestycji z podziałem na poszczególne wartości wytworzonych środków trwałych.
W dniu 25 września 2012 r. strona złożyła informację z Urzędu Statystycznego w Ł. oraz informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r., w której zadeklarowała 368,50 m² powierzchni budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle o wartości 15.000 zł i powierzchni 264 m².
W odpowiedzi na wezwanie strona zadeklarowała 2.014 m² powierzchni gruntów pozostałych, 519 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 136,70 m² powierzchni użytkowej budynków pozostałych oraz budowle o wartości 15.000 zł i powierzchni 264 m².
Postanowieniem z [...] 2012 r. organ I instancji wznowił postępowanie, a następnie decyzją z [...] 2013 r. uchylił decyzję z [...] 2012 r. i ustalił podatniczce zobowiązanie w podatku od nieruchomości położonej w B. przy ul. A 38 za 2012 r. w kwocie 18.626 zł, opodatkowując: 688,50 m² powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 2.571,50 m² powierzchni gruntów pozostałych, 239,16 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 571,84 m² powierzchni użytkowej budynków pozostałych oraz budowle o wartości 508.901,76 zł.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję SKO wskazało, że postępowanie podatkowe zostało wznowione na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej "O.p."). Podniosło, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] 2011 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie myjni samochodowej samoobsługowej o powierzchni zabudowy 104,50 m² i użytkowej 75,70 m². Z uwagi na to, że z decyzji tej nie wynikał charakter obiektu ani jego wartość, zdaniem SKO, nie można przyjąć, że organ I instancji wydając decyzję w styczniu 2012 r. znał okoliczności faktyczne mające wpływ na inną wysokość zobowiązania podatkowego. Następnie we wrześniu 2012 r, podatniczka złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. zawierającą inne dane niż te z 2003 r., w oparciu o które została wydana decyzja. Organ odwoławczy zaznaczył nadto, że w styczniu 2013 r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili oględziny nieruchomości, ustalając podstawy opodatkowania w zakresie poszczególnych przedmiotów opodatkowania. W ocenie SKO powyższe świadczy o tym, że zachodziły podstawy do wznowienia postępowania.
Organ II instancji wskazał, że co do gruntów o powierzchni 688,50 m², budynków o powierzchni 239,16 m² oraz budowli zastosowano stawki przewidziane dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podkreślił, że dla przyjęcia związania z działalnością gospodarczą konieczne jest stwierdzenie, że nieruchomość wchodzi w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ K.c., czyli może potencjalnie być przeznaczona do realizacji zadań gospodarczych. Odnosząc te uwagi do stanu sprawy, SKO wyjaśniło, że w oparciu o umowę najmu i użyczenia część nieruchomości jest w posiadaniu przedsiębiorcy A. Ł.. Przedmiotowa nieruchomość została oznaczona w ewidencji gruntów symbolem Bi – inne treny zabudowane. Na nieruchomości znajdują się budynki przemysłowe oraz zbiorniki, silosy i budynki magazynowe. Ponieważ część nieruchomości znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, to podlega opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą.
SKO wskazało, że:
- w decyzji z [...] 2012 r. organ I instancji, w oparciu o informację za 2003 r. oraz zmianę w ewidencji gruntów, opodatkował 250 m² powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i 3.010 m² powierzchni gruntów pozostałych,
- w informacji złożonej 25 września 2012 r. strona zadeklarowała 368,50 m² powierzchni gruntów związanych z działalnością gospodarczą,
- w informacji złożonej 15 października 2012 r. strona zadeklarowała 2.014 m² powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i 1.246 m² powierzchni gruntów pozostałych.
W decyzji z [...] 2013 r. w oparciu o przeprowadzone postępowanie organ I instancji opodatkował 688,50 m² powierzchni gruntów związanych z działalnością gospodarczą i 2.571,50 m² powierzchni gruntów pozostałych.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w ewidencji gruntów podatniczka jest ujawniona jako właścicielka działki o nr [...] o powierzchni 837 m² oraz działki nr [...] o powierzchni 2.423 m². Problematyczne jest to jaka powierzchnia gruntów zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej, a jaka stanowi grunty pozostałe. Podczas oględzin ustalono, że na działalność gospodarczą wykonywaną przez A. Ł. zajęte jest 320 m² (250 m² powierzchnia pod budynkiem i 50 m² plac utwardzony kostką). Grunt związany z działalnością myjni samochodowej wynosi 368,50 m² na co składa się 264 m² placu utwardzonego kostką oraz 104,50 m² powierzchni zabudowy myjni (łącznie 688,50 m²). W ocenie organu II instancji powierzchnia ta podlega opodatkowaniu stawką dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W kwestii opodatkowania budynków SKO wskazało, że:
- w decyzji z [...] 2012 r., w oparciu o informację za 2003 r. oraz zmianę w ewidencji gruntów, organ I instancji opodatkował 250 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i 330 m² powierzchni użytkowej budynków pozostałych,
- w informacji złożonej 25 września 2012 r. strona zadeklarowała 104,50 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z działalnością gospodarczą,
- w informacji złożonej 15 października 2012 r. strona zadeklarowała 519 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z działalnością gospodarczą i 136,70 m² powierzchni użytkowej budynków pozostałych,
- w decyzji z [...] 2013 r. opodatkowano 239,16 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z działalnością gospodarczą i 571,84 m² powierzchni użytkowej budynków pozostałych.
Z wypisu z ewidencji gruntów wynika, że na działce nr [...] znajdują się trzy murowane budynki jednokondygnacyjne. Podczas oględzin ustalono, że powierzchnia użytkowa budynku 2316/1;1 wynosi 110,28 m², budynku 2316/1;2 wynosi 407,70 m², budynku 2316/1;3 wynosi 239,16 m², ponadto na działce [...] stwierdzono budynek o powierzchni zabudowy 69 m² o powierzchni użytkowej 52,86 m². Z działalnością gospodarczą jest związany jedynie budynek 2316/1;3 o powierzchni użytkowej 239,16 m², która stanowi podstawę opodatkowania w zakresie budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Odnośnie do budowli organ II instancji wskazał, że:
- w decyzji z [...] r. organ I instancji nie opodatkował jakichkolwiek budowli,
- w informacji złożonej 25 września i 15 października 2012 r. strona zadeklarowała budowle o wartości 15.000 zł i powierzchni 264 m²,
- w decyzji z [...] 2013 r. opodatkowano budowle o wartości 508.901,76 zł.
Na wartość budowli składa się, zgodnie z ewidencją środków trwałych, nawierzchnia placu o wartości początkowej 15.000 zł, myjnia o wartości początkowej 178.298,56 zł oraz urządzenia techniczne stanowiące wyposażenie myjni o wartości początkowej 310.603,20 zł (łączna wartość 508.901,76 zł).
SKO zaznaczyło, że podatniczka przedstawiła wypis z ewidencji budynków z 19 lutego 2013 r., w której poza wyżej wskazanymi budynkami wpisany został budynek jednokondygnacyjny z innego materiału nr 2316/10;1 o funkcji handlowo-usługowej o powierzchni zabudowy 105 m². Kolegium uznało, że ewidencja gruntów i budynków nie może obowiązywać wstecznie, stąd też powyższy wpis z 2013 r. nie wiąże organów podatkowych przy ustalaniu podatku za 2012 r. Zaznaczyło przy tym, że wypis z rejestru gruntów jest dla organu wiążący zarówno co do wielkości gruntów, jak i sposobu ich kwalifikacji. Ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W opinii organu odwoławczego dowód taki może być jednak podważony innym dowodem. SKO wskazało, że w myśl art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej "u.p.o.l.") zarówno budynkiem, jak i budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, przy czym budynkiem jest obiekt trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, zaś budowlą jest obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Dalej organ odwoławczy wywodził, że u.p.o.l. ustanawia własne definicje budynku i budowli odsyłając w pewnym zakresie do przepisów Prawa budowlanego, nie zaś do przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W związku z tym, w ocenie SKO, określenie w ewidencji budynków danego obiektu jako budynku nie jest wiążące dla organów podatkowych, jeżeli w postępowaniu podatkowym zostanie dowiedzione, że obiekt nie stanowi budynku, a budowlę. SKO wskazało, że Starostwo Powiatowe w B. Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej podało, w piśmie z 8 stycznia 2013 r., że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się wiata wraz z infrastrukturą techniczną będąca myjnią samochodową wraz z siecią uzbrojenia terenu. Decyzją z [...] 2010 r. Starosta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia A. Ł. na budowę myjni samochodowej bezdotykowej określając dane techniczne budynku. Następnie postanowieniem z [...]2013 r. organ ten sprostował oczywistą omyłkę w decyzji zamieniając określenie "dane techniczne budynku" na "dane techniczne myjni samochodowej". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z [...] 2011 r., udzielił pozwolenia na użytkowanie myjni samochodowej samoobsługowej, a w piśmie z 3 grudnia 2012 r. wyjaśnił, że myjnia taka jest budowlą. W oparciu o powyższe SKO skonstatowało, że przedmiotowa myjnia samochodowa jest budowlą, a nie budynkiem.
Następnie, organ II instancji wskazał, że z projektu architektoniczno-budowlanego myjni samochodowej modułowej bezdotykowej 3-stanowiskowej typu EHRLE wynika, że jest to wiata wolnostojąca, posiadająca trzy stanowiska do mycia samochodów osobowych. Zbudowana jest z płyty fundamentowej żelbetowej, dachu płaskiego z elementów stalowych, attyki z rur kwadratowych ze słupkami z ceowników, zaś elewację stanowią osłony-banery reklamowe z winylu. Z powyższego opisu organ wywiódł, że przedmiotowa myjnia nie jest budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., nie jest też obiektem małej architektury na gruncie Prawa budowlanego. Stanowi ona budowlę zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. wraz z urządzeniami takimi jak szczotki na stanowiskach, ramiona, pistolety, dysze, złączki obrotowe, osprzęt elektryczny, układ wysokiego ciśnienia, system zmiękczania i demineralizacji wody. Zdaniem organu podatkowego, wszystkie te elementy stanowią całość i umożliwiają funkcjonowanie myjni. Oceny tej nie zmienia informacja udzielona przez Urząd Statystyczny o zaliczeniu środków trwałych do poszczególnych kategorii, w której myjnia została zaliczona do budynków.
W skardze pełnomocnik podatniczki zarzucił naruszenie:
1. art. 194 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuznanie mocy dowodowej dokumentu urzędowego, jakim jest wypis z ewidencji gruntów i budynków z 19 lutego 2013 r. podczas, gdy dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a podważenie ich treści możliwe jest wyłącznie w odpowiednim trybie, w tym przypadku poprzez zmianę, aktualizację, sprostowanie danych zawartych w ewidencji, jako odbiegających od stanu rzeczywistego,
2. art. 191 O.p. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie, że obiekt myjni samoobsługowej stanowi budowlę w rozumieniu u.p.o.l., podczas gdy z wypisu z ewidencji wynika, że przedmiotowy obiekt stanowi budynek,
3. art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.o.l. w związku z art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo podatkowe (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że obiekt myjni samochodowej samoobsługowej wraz ze wszystkimi jej urządzeniami technicznymi stanowi budowlę, podczas gdy ww. obiekt został zakwalifikowany jako budynek przez powołane do tego organy,
4. art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości, dla organów podatkowych nie są wiążące dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a w konsekwencji, iż obiekt myjni samochodowej samoobsługowej stanowi budowlę, a nie budynek, jak wynika to z ewidencji,
5. art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 ust. 3 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez błędne uznanie, że podatkiem od nieruchomości należy objąć część budowlaną myjni wraz z urządzeniami technicznymi, które nie stanowią urządzeń budowlanych, podczas gdy opodatkowaniu tym podatkiem podlegają jedynie te urządzenia techniczne, które są urządzeniami budowlanymi stanowiącymi integralną część budowli.
Wskazując na powyższe uchybienia pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji SKO i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo.
W świetle art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zmianami) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Cytowany przepis wyraża zasadę związania organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, decyduje jej funkcja wskazana w ewidencji gruntów i budynków.
Powyższa reguła związania danymi ewidencyjnymi, dla ustalenia kwestii istnienia obowiązku w podatku od nieruchomości, ma zastosowanie bez wyjątków, gdy tylko ewidencją gruntów i budynków mogą zostać sklasyfikowane określone obiekty (kategorie) znane ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.
Zgodnie z niekwestionowanym poglądem orzeczniczym sądów administracyjnych, najpełniej wyrażonym w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 1 października 2013 r. sygn. akt III SA/Po 728/13, organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki dane te nie zostaną zmienione, organy podatkowe mają obowiązek wyliczania podatku na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków.
Tak więc, zgodnie z treścią cytowanego przepisu organ ma obowiązek ustalić zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, przyjmując status danego obiektu podlegającego opodatkowaniu , jaki został ujawniony w ewidencji budynków. Organy, ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji budynków i kwestionowania charakteru danego obiektu, przypisanego w ewidencji prowadzonej zgodnie z art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy.
Innymi słowy ewidencja budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1, nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny organu w postępowaniu podatkowym. Rozstrzyganie sporu o treść ewidencji budynków należy do odrębnego postępowania, dotyczącego prowadzenia wymienionej ewidencji. Na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.g.k. ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Jeżeli zatem organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania podatkowego dochodzi do przekonania, że charakter danego obiektu jest inny od ujawnionego dotychczas w ewidencji budynków, to powinien wskazać tę okoliczność organowi właściwemu do prowadzenia ewidencji gruntów, we właściwym postępowaniu, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego. Postępowanie podatkowe nie służy bowiem weryfikacji ewidencji budynków.
W przypadku zmiany ewidencji budynków, w wyniku innych postępowań administracyjnych, sądowych, może okazać się zasadne wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, w oparciu o przesłankę lub przesłanki zawarte w art. 240 § 1 O.p. Do czasu zmiany ewidencji budynków we właściwym trybie, przez organ właściwy do prowadzenia tej ewidencji, jej zapisy wiążą organy w postępowaniu podatkowym.
W związku z treścią art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy, na gruncie prawa podatkowego ewidencja ta zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania
Przenosząc powyższe rozważania o charakterze ogólnym na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że dla organu podatkowego winno być rzeczą oczywistą rozważenie potrzeby uruchomienia trybu określonego w § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zmianami) będącego uszczegółowieniem zapisów ustawy. Organ podatkowy musi przy tym pamiętać, że organy aktualizacyjne obowiązane są w pierwszej kolejności ustalić i ocenić, czy podmiot wnoszący o zmianę w ewidencji gruntów i budynków jest legitymowany do złożenia wniosku w trybie § 46 ust. 1 w zw. z § 47 ust. 3 cytowanego rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.
W przypadku, gdyby okazało się, że organ podatkowy nie jest do tego uprawniony, postępowanie wszczęte z jego wniosku podlegać będzie umorzeniu. Jednak w takiej sytuacji, to jest gdyby organ ewidencyjny stwierdził brak legitymacji do złożenia wniosku w sprawie zmian w ewidencji, nie jest wykluczone wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zmian w ewidencji (§ 46 ust. 1 i § 47 ust. 3).
Aby rozwiać wszelkie wątpliwości organu odwoławczego należy wspomnieć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych – vide wyrok NSA z dnia 30 września 2011 r. sygn. akt III OSK 1628/10. Nie jest zatem tak, jak zdaje się uważać SKO, iż przedmiotowy wypis z rejestru budynków jest "zwykłym" dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Z powodów, o których mowa powyżej wypis ten ma rangę zasady wynikającej z obowiązującego przepisu ustawy. Nie można zatem zwalczać go przedstawiając w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie zobowiązania podatkowego dokumentem w postaci pisma PINB z dnia 3 grudnia 2012 r. stwierdzającym, że przedmiotowy obiekt ma inny charakter niż ujawniony w ewidencji budynków. Przyjęcie przez organ podatkowy, w ślad za cytowanym pismem PINB, innej kwalifikacji obiektu stanowi obejście prawa, którego sąd administracyjny nie może zaakceptować.
Wyrazić należy w tym miejscu pogląd, że w przedmiotowym stanie faktycznym, wobec opisanej wyżej rangi nadanej przez ustawodawcę wypisowi z rejestru budynków, jedynym przeciwdowodem w rozumieniu art. 194 § 3 O.p. może być tylko nowy wypis z tego rejestru aktualizujący jego zapisy po myśli organu, przeprowadzony w przedstawionej wyżej procedurze. Skoro takiego przeciwdowodu organ podatkowy nie przedstawił uznać należy, że nie obalił domniemania prawnego wynikającego z przedłożonego przez stronę skarżącą wypisu z ewidencji budynków.
Osobnego rozważenia wymaga argument organu odwoławczego co do tego, że przedmiotowy wypis z rejestru budynków nie obowiązuje wstecz, a jako pochodzący z roku 2013 nie może definiować prawnie statusu przedmiotowego obiektu w roku 2012. Zdaniem WSA jest to argument niezasadny. W pierwszym rzędzie organ winien w toku ponowionego postępowania zweryfikować informacje od strony co do przedmiotowego wypisu. Tak więc należy ustalić, jaki był status przedmiotowego obiektu w analizowanym roku 2012 w ewidencji budynków. Jeśli był taki sam jak w przedmiotowym wypisie, rozważana wątpliwość organu nie miałaby żadnego znaczenia. Jeśli zaś okazałoby się, że zapisu takiego nie ma lub choć istnieje to jednak wskazuje na inną kwalifikację obiektu, organ winien zbadać czy zachodzi tożsamość między zapisami w ewidencji a stanem rzeczywistym. Jeśliby badania wykazały odmienność, byłaby to niejako druga droga do uchylenia zwiększonej mocy dowodowej wypisu z rejestru budynków, obok wskazanej powyżej, tj. polegającej na zastosowaniu stosownej procedury aktualizacyjnej. Jeśliby zaś okazało się (jak twierdzi strona skarżąca), że owa tożsamość zachodzi, to również wówczas organ winien porzucić błędny pogląd o niedziałaniu wypisu z ewidencji budynków wstecz. Innymi słowy organ winien ustalić, czy od roku 2011, to jest od początku użytkowania przedmiotowego obiektu, następowały w jego substancji jakiekolwiek zmiany mogące wpływać na treść zapisu w ewidencji budynków. Jeśliby bowiem okazało się, jak zresztą konsekwentnie twierdzi strona skarżąca, że zmian takich nie było, argument organu o niedziałaniu wstecz wypisu z rejestru budynków byłby bezprzedmiotowy. Zaniechanie takiego badania powoduje natomiast, że omawiany argument jest powierzchowny i niezasadny.
Nie sposób przy tym nie zauważyć, że o ile wypis z rejestru wynika z przepisu obowiązującego prawa rangi ustawowej, o czym była mowa wyżej, o tyle sam nie jest obowiązującym prawem, wobec czego nie ma do niego zastosowania zasada lex retro non agit.
W toku ponowionego postępowania organ odwoławczy weźmie pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej wskazania i zalecenia co do toku postępowania i charakteru prawnego wypisu z ewidencji budynków, jak również sposobu wzruszenia domniemań prawnych wynikających z tego wypisu.
Dopiero po przeprowadzeniu ponowionego postępowania i ewentualnym obaleniu (jeśli pozwolą na to wyniki postępowania aktualizacyjnego) treści wypisu z rejestru budynków możliwe będzie rozważenie trafności stanowisk stron co do meritum sporu między nimi to jest tego, czy przedmiotowy obiekt jest budynkiem, jak uważa strona skarżąca, czy budowlą jak twierdzi organ podatkowy, a w konsekwencji zasadności pozostałych zarzutów skargi
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.
Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zapadło na podstawie art. 152 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło