I SA/Łd 490/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Powszechnej Spółdzielni Spożywców "A" w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Powszechnej Spółdzielni Spożywców "A" w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od 1 marca 2002 r. do 30 kwietnia 2002 r. oraz od 1 lipca 2002 r. do 31 sierpnia 2002 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. [...] "A" w S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od 1 marca 2002 r. do 30 kwietnia 2002 r. oraz od 1 lipca 2002 r. do 31 sierpnia 2002 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Sądu z dnia 1 czerwca 2009 r. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych wniesionej skargi, poprzez złożenie dokumentu określającego sposób reprezentacji A., z którego wynikałoby umocowanie osób, które podpisały skargę, do jej wniesienia. Równocześnie, na podstawie odrębnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z tej samej daty, strona skarżąca została zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.500 zł. Wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz odpis zarządzenia obligującego stronę do uiszczenia wpisu od skargi zostały doręczone A w dniu 8 czerwca 2009 r. (potwierdzenie odbioru korespondencji – karta 13 akt sądowych). W dniu 10 czerwca 2009 r., tj. w terminie do uiszczenia wpisu sądowego, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że panujący na rynku kryzys odbił się niekorzystnie na prowadzonej działalności gospodarczej i spowodował, że A osiągnęła ujemny wynik finansowy w latach 2007-2008. Skarżąca podała, że ponosi duże koszty w stosunku do osiąganego zysku. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała m.in., że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 248.440 zł, zaś na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku A posiadała 12,29 zł. Skarżąca nie nadesłała odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego w siedmiodniowym terminie zakreślonym w wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi. Uczyniła to dopiero w dniu 3 lipca 2009 r., w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powołanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 p.p.s.a.). Z cytowanych przepisów wynika, że przyznanie prawa pomocy jest uzależnione najogólniej od sytuacji majątkowej osoby prawnej. Brak jakichkolwiek środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś brak dostatecznych środków czyni uzasadnionym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Podkreślić należy, iż uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga nie jest oczywiście bezzasadna. W myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Konstrukcja cytowanego przepisu nie pozostawia sądowi swobody w zakresie sposobu rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy stwierdzi, że skarga jest oczywiście bezzasadna. Stwierdzenie oczywistej bezzasadności skargi obliguje sąd do odmowy przyznania stronie prawa pomocy i to nawet w przypadku, gdy strona spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy określone w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt II FZ 381/05, niepubl.). Zgodnie z poglądem panującym w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 u.p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005 r., str. 596). Wskazuje się przede wszystkim, że potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt II FZ 672/07 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach). W ocenie Sądu sytuacja tego rodzaju ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odniesieniu do skarg ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi w art. 58 § 1 pkt 3, że skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie jest odrzucenie skargi. W rozpoznawanej sprawie wniesiona do skarga zawierała brak formalny polegający na niezałączeniu dokumentu (odpisu KRS), z którego wynikałoby, że osoby które podpisały skargę były uprawnione do reprezentowania A. Niewątpliwie jest to brak skargi, który uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. Strona skarżąca pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi i zawartego w tym wezwaniu pouczenia o skutkach zaniedbania w tym zakresie, nie nadesłała odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS, w terminie 7 od dnia doręczenia wezwania. Ów brak reakcji strony skarżącej na wezwanie Sądu stanowi podstawę do odrzucenia skargi, co równocześnie wypełnia przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi. W zaistniałej sytuacji zbędne stają się rozważania dotyczące sytuacji majątkowej strony w świetle przesłanek z art. 246 u.p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 247 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w postanowieniu. t.n.