I SA/Łd 490/19
WyrokWSA w Łodzi2019-11-19
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Cezary Koziński, Teresa Porczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił obowiązek podatkowy i podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości w przypadku współwłasności nieruchomości przez osobę fizyczną i osobę prawną oraz czy organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w tym zakresie?Ratio decidendi
Dla uznania nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej wystarczy, że jest ona w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, niezależnie od faktycznego wykorzystania nieruchomości. Organ podatkowy ma obowiązek zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć materiał dowodowy, a podatnik powinien aktywnie uczestniczyć w postępowaniu. W niniejszej sprawie decyzja organu została uchylona z powodu niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności rozbieżności dotyczących powierzchni budynku i numeracji działek oraz naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przez niewyznaczenie ponownego terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego po dołączeniu nowych dokumentów.Stan faktyczny
Skarżąca oraz spółka będąca w upadłości likwidacyjnej są współwłaścicielami nieruchomości, której dotyczy podatek od nieruchomości za 2018 rok. Organ podatkowy ustalił zobowiązanie podatkowe na podstawie danych z deklaracji za 2016 rok oraz ewidencji gruntów i budynków, przyjmując nieruchomość jako związaną z działalnością gospodarczą. Skarżąca zarzuciła organowi brak wyjaśnienia rzeczywistego przeznaczenia nieruchomości i błędną kwalifikację podatkową z uwagi na zły stan techniczny nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 1.814 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: Sekretarz sądowy Anna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi G. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej kwotę 1.814 (jeden tysiąc osiemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z [...] r. określającą G.Ś. (dalej także: "podatniczka " lub "skarżąca") oraz A S.A. O. w Upadłości Likwidacyjnej (dalej także: "spółka") z siedzibą w O. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2018 rok w kwocie 27.108 zł.
Ustalając stan faktyczny sprawy organ I instancji stwierdził, że z zapisów
w ewidencji gruntów wynika, że podatniczka oraz spółka są właścicielami działki
nr 1143, sklasyfikowanej jako Bi (inne tereny zabudowane), o pow. 320 m2, działki
nr 461/1, również sklasyfikowanej jako Bi, o pow. 2395 m2 oraz działki nr 461/2, sklasyfikowanej w części jako Bi, o pow. 7 m2, położonych przy ul. A,
a także właścicielami posadowionego na działce budynku 461/1;1, sklasyfikowanego jako handlowo – usługowy oraz właścicielem budowli.
Organ stwierdził, że pomimo ustawowego obowiązku, współwłaściciele gruntów oraz posadowionych na nich budynków i budowli nie złożyli deklaracji
na podatek od nieruchomości na 2018 r. i nie dokonali wpłaty należnego podatku, wypełniając tym samym dyspozycję art. 21 § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., zwanej dalej O.p.).
Dokonując wymiaru podatku od nieruchomości organ przyjął dane dotyczące przedmiotu i podstawy opodatkowania wynikające z deklaracji spółki złożonej
za 2016 r. Opierając się na art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1445 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., zwanej dalej u.p.o.l.), organ dokonał szczegółowego obliczenia zobowiązania podatkowego, uwzględniając stawki podatkowe wynikające z uchwały [...] Rady Miasta K. z 14 listopada 2017 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2018 r. (dalej także "uchwały").
Jako podstawę opodatkowania organy przyjęły grunt o pow. 2722 m2, budynki pod działalność gospodarczą o pow. 94,58 m2 oraz budowle o wartości 1.133.603 zł.
W odwołaniu pełnomocnik podatniczki zarzucił zaskarżonej decyzji arbitralność, naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz art. 77 i art. 80 kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym dla ustalenia przeznaczenia nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Jego zdaniem, nieruchomość nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej z uwagi na zły stan techniczny. W opinii pełnomocnika, w świetle przywołanego orzecznictwa sądowego, względy techniczne uniemożliwiają opodatkowanie budynków, budowli i ich części według stawek związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Po rozpoznaniu odwołania podatnika od powyższego rozstrzygnięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ na wstępie wskazał,
że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania
w sprawach podatkowych, a zaskarżona decyzja została wydana w trybie art. 21 § 3 O.p. Organ podkreślił, że na sposób opodatkowania gruntów, budynków i budowli
w niniejszej sprawie wpływ ma norma wynikająca z art. 6 ust. 11 u.p.o.l. Zgodnie
z jej brzmieniem, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych, (...) osoby fizyczne składają deklarację na podatek od nieruchomości oraz opłacają podatek
na zasadach obowiązujących osoby prawne. Wobec tego, skarżąca, będąc współwłaścicielem nieruchomości, której współwłaścicielem jest również osoba prawna, jest zobowiązana do składania deklaracji na podatek od nieruchomości oraz opłacania podatku na zasadach obowiązujących osoby prawne.
Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego
w zakresie ustalenia przeznaczenia nieruchomości na działalność gospodarczą, organ stwierdził, że rzeczywiste zajęcie nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej należy badać jedynie w ściśle określonych w u.p.o.l. przypadkach,
np. w przepisach art. 2 ust. 2 czy art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. W tych przepisach ustawodawca wprost posługuje się terminem "zajęcie" na prowadzenie działalności gospodarczej, który wskazuje na konieczność ustalenia rzeczywistego wykorzystania na działalność gospodarczą, czy to budynków mieszkalnych, czy użytków rolnych.
W innych wypadkach zastosowanie ma jednak ogólna reguła określona w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Z przepisu tego wynika, że dla określenia, czy nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej wystarczy jedynie ustalenie posiadania tej nieruchomości przez przedsiębiorcę.
W analizowanej sprawie organy uznały, że nie zachodzą sytuacje, o których mowa w art. 2 ust. 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. Zgodnie z wypisem
z ewidencji gruntów i budynków, tereny działek wchodzących w skład opodatkowanej nieruchomości są oznaczone jako inne tereny zabudowane (Bi). W odniesieniu
do takich użytków ustawa nie wiąże opodatkowania z faktem rzeczywistego zajęcia terenu na prowadzenie działalności gospodarczej, lecz wymaga jedynie ustalenia, czy taka nieruchomość znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy.
Kolegium wyjaśniło ponadto, że zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność (...), stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.
Odnosząc się do kwestii prawidłowości postępowania podatkowego
i określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2018 r. organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., kwalifikacja przedmiotów opodatkowania dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości zależna jest od zaliczenia ich do kategorii "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" lub "pozostałych". W tym zakresie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji o zakwalifikowaniu spornych nieruchomości do związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej i ustaleniu podstawy opodatkowania
w myśl art. 4 ust. 1 u.p.o.l., przyjmując dla gruntów – powierzchnię, dla budynków – powierzchnię użytkową, zaś dla budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustaloną na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszoną o odpisy amortyzacyjne.
Ustosunkowując się do kwestii związanych z ustaleniem przedmiotu opodatkowania i wymiaru podatku, organ odwoławczy wskazał, że opierał się
na wiążących dla organu podatkowego danych, wynikających z ewidencji gruntów
i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. W tym zakresie,
w odniesieniu do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej: organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do sposobu zakwalifikowania poszczególnych przedmiotów opodatkowania,
jak i dokonanego przez organ I instancji obliczenia wysokości podatku, które przedstawiało się następująco: 2 722,00 m2 x 0,86 zł (§ 1 pkt 1 lit. a uchwały)
= 2 340,92 zł.
Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość podatku od nieruchomości od budynków, przyjmując zadeklarowaną w latach wcześniejszych przez spółkę powierzchnię użytkową 94,58 m2, a zatem: 94,58 m2
x 22,15 zł (§ 1 pkt 2 lit. b uchwały) = 2 094,95 zł
Kolegium uznało także przyjętą w decyzji podatkowej wartość 1 133603,00 zł
za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej na 2018 r., jak i dokonane przez organ wyliczenie podatku: 1 133 603,00 zł x 2 % (§ 1 pkt 3 uchwały) = 22 672,06 zł
W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pełnomocnik strony skarżącej zarzucił wydanemu rozstrzygnięciu obrazę przepisów postępowania, w tym art. 123 § 1 oraz art. 200 O.p., polegające na uznaniu,
że Prezydent Miasta K. nie naruszył prawa w sposób rażący, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że w swoim rozstrzygnięciu dokonał błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., co naruszyło zasadę prawdy obiektywnej.
Uszczegóławiając zarzuty skargi pełnomocnik strony skarżącej podniósł,
że organ podatkowy oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentach nieznanych stronie i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego rzeczywiste przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości. Strona skarżąca podtrzymała zdanie, że żadna część przedmiotowej nieruchomości nigdy nie była i nawet nie mogła być wykorzystywana na cele prowadzonej działalności gospodarczej, względy techniczne wykluczają bowiem możliwość wykorzystania budynku lub budowli w prowadzonej działalności.
Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje.
Zaskarżona decyzja jest wadliwa i należało ją uchylić, chociaż zupełnie nie
z powodów wyszczególnionych w skardze. Na wstępie należy podkreślić, że skarga jest napisana chaotycznie. W petitum skargi sformułowane zostały zarzuty błędnej wykładni przepisów postępowania, to jest art. 123 § 1 i art. 200 Ordynacji podatkowej oraz naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,
co według strony skarżącej spowodowało, że rozstrzygnięcie naruszyło zasadę prawdy obiektywnej. Dalej, już w uzasadnieniu skargi, skarżąca podniosła, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie celem ustalenia przeznaczenia nieruchomości, która to nieruchomość, jak twierdzi skarżąca, nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżąca stwierdziła też, że organ "wydał decyzję contra zebranemu materiałowi dowodowemu", a ponadto organ pierwszej instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a materiał zebrany ocenił błędnie. Dalsza, zasadnicza część uzasadnienia zawiera wywody odnoszące się do naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez nie uwzględnienie faktu, że opodatkowana nieruchomość nie była i nie mogła być wykorzystywana
na cele prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na jej zły stan techniczny. Dodatkowo należy podkreślić, że treść skargi jest w znacznej mierze zbieżna
z treścią odwołania, z tym że w odwołaniu pełnomocnik strony powoływał się
na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, chociaż oczywistym jest, że postępowanie podatkowe było prowadzone według przepisów Ordynacji podatkowej.
Podnosząc zarzuty niedostatecznego wyjaśnienia sprawy, nie zebrania kompletnego materiału dowodowego i błędnej oceny materiału będącego podstawą wydanych w tej sprawie decyzji strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie powiązała tych zarzutów z odpowiednimi przepisami prawa procesowego, chociaż uchybienie to w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym jedynie utrudnia ocenę zarzutów ale nie ma istotnego znaczenia, bowiem zgodnie z art. 57 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), w skrócie P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
Jednakże podnosząc powyższe zarzuty naruszenia prawa procesowego skarżąca nie wskazała precyzyjnie jakie czynności konieczne dla wyjaśnienia sprawy powinny być jeszcze przez organy podjęte i jaki materiał dowodowy obiektywnie mógł i powinien być zebrany i z czego ma wynikać wniosek, że decyzja została wydana cyt. "contra zebranemu materiałowi dowodowemu". Z treści skargi zdaje się wynikać, że niedostateczne wyjaśnienie sprawy ma polegać na niewyjaśnieniu przeznaczenia nieruchomości, a w szczególności braku ustalenia, że z uwagi na zły stan techniczny tej nieruchomości nie mogła ona być i nie była wykorzystywana na cele prowadzonej działalności gospodarczej.
Odnosząc się do tych zarzutów należy dostrzec, że zgodnie z art. 187 §1 i art. 122 Ordynacji podatkowej to organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, bowiem to organ podatkowy podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Jednakże
ta wiodąca i aktywna rola organu prowadzącego postępowanie nie oznacza,
że podatnik może być całkowicie bierny. Współaktywność podatnika wynika przede wszystkim z wyrażonej w art. 123 §1 Ordynacji podatkowej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i możliwości żądania przez stronę przeprowadzenia określonych dowodów, czego podstawą jest art. 188 tej ustawy. Aktywność podatnika w wyjaśnianiu sprawy jest często konieczna i niezbędna, bo organ nie ma innej możliwości pozyskania określonych dowodów, jak poprzez i od podatnika, a ponadto aktywność i współdziałanie podatnika w wyjaśnianiu sprawy jest konieczne,
gdy udowodnienie określonych okoliczności leży w interesie podatnika.
Zarzut nieuwzględnienia szeregu dokumentów wskazujących na zły stan techniczny nieruchomości (pomijając przydatność takiego dowodu, o czym w dalszej części uzasadnienia) jest o tyle bezzasadny, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca składała w toku tego postępowania jakiekolwiek dokumenty, w tym jak sama twierdzi, mające wskazywać na zły stan techniczny nieruchomości. Ani skarżąca, ani drugi ze współwłaścicieli, czyli A S.A. w upadłości nie złożyli nawet deklaracji na podatek od nieruchomości za 2018 r., do czego byli zobowiązani na podstawie art. 6 ust. 9 i 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm.), w skrócie u.p.o.l. Skarżąca i drugi współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości byli wzywani do złożenia deklaracji podatkowej, a skarżąca zobowiązywała się w rozmowie telefonicznej (zob. notatka służbowa z 17 sierpnia 2018 r.) z urzędnikiem Urzędu Miasta K. do złożenia aktualnego wykazu budowli będących przedmiotem opodatkowania. Żadne dokumenty ani wyjaśnienia nie zostały przez współwłaścicieli złożone, a oczekiwanie na ich aktywność w tym zakresie było przyczyną przesuwania terminu zakończenia sprawy.
Zawarte w skardze zarzuty niewyjaśnienia i przez to nieuwzględnienia faktu, że nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania z uwagi na zły stan techniczny nie była i nie mogła być wykorzystywana na cele prowadzonej działalności gospodarczej są po pierwsze nieprecyzyjne, bo strona nie wskazała, który składnik przedmiotu opodatkowania ma na myśli (przedmiotem opodatkowania w tej sprawie są: grunty, budynki i budowle), po drugie strona nie wskazała na czym miałby polegać "zły stan techniczny nieruchomości" i co jest dowodem na tę okoliczność, ale po trzecie ustalanie tego faktu nie miałoby dla wyjaśnienia sprawy żadnego znaczenia, bowiem strona nie zauważyła, że od 1 stycznia 2016 r. zmieniona została treść art. 1a ust. 3 u.p.o.l., przepisu definiującego grunty, budynki
i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a przez to uwzględnianych w podstawie opodatkowania (budowle) lub opodatkowanych według stawek wyższych (grunty i budynki).
Zgodnie ze wskazanym wyżej art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. grunty, budynki i budowle związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące
w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba
że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Po zmianie tego przepisu wprowadzonego ustawą z 25 czerwca 2015 r.
o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.
z 2015 r., poz. 1045) pojęcie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznacza grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą,
z zastrzeżeniem ust. 2a, z którego z kolei wynika, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d;
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
A zatem zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że nie było potrzeby wyjaśniania, czy nieruchomość ze względów technicznych nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, bo sprawa niniejsza dotyczy podatku od nieruchomości z 2018 r., a wskazany wyżej przepis został wcześniej zmieniony i przewidywał inne kryterium wyłączenia budynków i budowli
z tych, które są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Skarżąca natomiast nawet nie twierdzi, że zachodzą przesłanki niezaliczania, w szczególności budynku, do kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej według oceny dokonywanej z uwzględnieniem aktualnego przepisu. Ani podatnicy, ani organy podatkowe nie stwierdziły przecież, że budynek będący przedmiotem opodatkowania został objęty decyzją ostateczną organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
Mimo jednak niezasadności zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał,
że sprawa nie została należycie wyjaśniona. To niedostateczne wyjaśnienie sprawy nie dotyczy jednak aspektów podnoszonych w skardze. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd miał na uwadze art. 134 §1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Z treści skargi, nieprecyzyjnej, zdaje się wynikać, że skarżąca kwestionuje opodatkowanie budynku i budowli, w tym budynku według stawek podwyższonych, przewidzianych dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżąca stwierdziła, że cyt. "żadna część nieruchomości nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej". Nie wiadomo na jakich przesłankach skarżąca opiera swoje twierdzenie, bowiem trzeba przypomnieć,
że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a, który w tej sprawie nie ma zastosowania.
Sąd wyraża pogląd, że powyższy przepis należy rozumieć w ten sposób,
że chodzi o grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu podmiotu, który jest przedsiębiorcą, a ponadto, że są to obiekty, które ten podmiot posiada jako przedsiębiorca. Osoby fizyczne mogą bowiem posiadać majątek prywatny i majątek związany z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą. Przykładowo, nieruchomość należąca do osoby fizycznej, będącej przedsiębiorcą ale posiadana
i wykorzystywana na potrzeby prywatne, np. działka rekreacyjna z budynkiem lub prywatna działka z domem mieszkalnym tej osoby, mimo że formalnie należą
do przedsiębiorcy, ale są w posiadaniu tej osoby jako osoby prywatnej. Dla zaliczenia przedmiotów opodatkowania do składników związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie ma natomiast znaczenia, czy w danym okresie składniki te są faktycznie wykorzystywane, używane w prowadzonej działalności gospodarczej.
W przepisie jest przecież mowa o gruntach, budynkach i budowlach będących
w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, co nie musi oznaczać ich faktycznego używania. Z powyższego wynika, że grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy i nie posiadane przez niego jako majątek prywatny, nie związany z działalnością gospodarczą, należy traktować jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, choćby w danym roku podatkowym przedsiębiorca faktycznie składników tych nie używał w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.
Organy podatkowe zasadnie zatem ustaliły, że grunty, budynek i budowle będące przedmiotem opodatkowania należy traktować jako związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ma przecież wątpliwości, że co najmniej jeden ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, czyli A S.A. w upadłości, to podmiot gospodarczy. Zgodnie z art. 3 ust. 4 i art. 6 ust. 9 i 11 u.p.o.l. objęta decyzją nieruchomość, jako stanowiąca współwłasność osoby prawnej i osoby fizycznej, stanowi odrębny przedmiot opodatkowania i podlega opodatkowaniu
na zasadach obowiązujących osoby prawne. Skarżąca nie kwestionuje przecież faktu, że jest współwłaścicielką tej nieruchomości. Wynika to także z załączonych
do akt podatkowych wypisu z rejestru gruntów i wypisu z rejestru budynków. Ponadto z rejestrów tych wynika, że działki wchodzące w skład przedmiotowej nieruchomości oznaczone są symbolem Bi, a budynek posadowiony na jednej z tych działek jest oznaczony jako budynek handlowo-usługowy, co także wskazuje na związek tych składników z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Jednakże przeprowadzone w tej sprawie postępowanie budzi inne wątpliwości
co do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Prezydent Miasta K. stwierdził, że podatnik, mimo takiego obowiązku, nie złożył deklaracji na podatek, ani go nie zapłacił. Określając wysokość zobowiązania podatkowego organ podatkowy powołał się na treść deklaracji podatkowej za 2016 r. oraz na zapisy w ewidencji gruntów i budynków, które zapewne sam włączył w poczet materiału dowodowego, skoro żaden ze współwłaścicieli nie składał żadnych dokumentów . Organ przyjął
do opodatkowania powierzchnię gruntów 0,2722 ha i wielkość ta jest zgodna
z zapisem w wypisie z rejestru gruntów, jak i z zapisem w deklaracji podatkowej
za 2016 r. Natomiast za podstawę opodatkowania dla budynku posadowionego
na działce nr 461/1 organ przyjął powierzchnię użytkową 94,58 m². Taka powierzchnia była wykazana w deklaracji podatkowej ze 2016 r. złożonej przez A S.A. w upadłości. Jednakże z załączonego do akt podatkowych wypisu z rejestru budynków wynika, że powierzchnia tego budynku wynosi 53 m². Wprawdzie ma to być powierzchnia zabudowy, ale organ nie wyjaśnił, z czego wynika, że przyjęta do obliczenia powierzchnia użytkowa jest prawidłowa w kontekście tego dokumentu. W tym zakresie istnieją zatem istotne wątpliwości i sprawa wymaga wyjaśnienia. Istnieje zatem podstawa do stwierdzenia, że zostały naruszone przepisy art. 122 i art. 187 §1 Ordynacji podatkowej. Niedokładne wyjaśnienie sprawy mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponadto wyjaśnienia wymagają inne niedokładności, które być może mają tylko charakter zwykłych omyłek i nie mają wpływu na prawidłowość obliczenia zobowiązania podatkowego. Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem opodatkowania są działki o numerach: 461/1, 461/2 i 4613, a z decyzji Prezydenta Miasta K. wynika, że do opodatkowania przyjęto działki o numerach: 461/1, 461/2 i 1143. Numeracja działek z decyzji organu pierwszej instancji odpowiada ich numeracji z wypisu z rejestru gruntów. Ponadto z decyzji organu odwoławczego wynika, że opodatkowane działki leżą przy ul. B, co z kolei odpowiada zapisowi z ewidencji gruntów, a z decyzji Prezydenta Miasta K. wynika, że działki leżą przy ul. A. Należy zatem wyjaśnić powyższe rozbieżności.
Podniesiony w skardze (strona pierwsza, akapit drugi) zarzut naruszenia cyt.
"art. 123 §1 oraz art. 200 O.p. polegający na błędnej wykładni przepisów poprzez uznanie, że Prezydent Miasta K. nie naruszył prawa w sposób rażący,
co w konsekwencji ...." jest o tyle niezrozumiały, że nie wiadomo na czym miałaby polegać błędna wykładnia tych przepisów i jaka powinna być ich prawidłowa wykładnia. Ponadto ze sformułowania tego zarzutu raczej zdaje się wynikać,
że strona skarżąca kwestionuje stosowanie tych przepisów, a nie ich błędną wykładnię. Brak rozwinięcia tego zarzutu w uzasadnieniu skargi utrudnia odgadnięcie intencji strony skarżącej. Jednakże należy stwierdzić, że organy naruszyły art. 200
§ 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten zobowiązuje organ przed wydaniem decyzji
do udzielenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przepis jest adresowany do organów obu instancji. Należy zatem zauważyć, że Prezydent Miasta K. postanowieniem
z [...] czerwca 2018 r. wyznaczył podatnikom, w tym skarżącej, termin
do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego. Jednakże później kilkakrotnie przedłużał termin zakończenia sprawy i załączył (jak wynika z akt podatkowych) wypisy z rejestru gruntów i budynków. Dane z tych wypisów były także podstawą do wydania decyzji, jak wynika z jej uzasadnienia, a decyzja została wydana dopiero w lutym 2019 r. A zatem sytuacja jest taka, że już po wyznaczeniu podatnikom terminu do zajęcia stanowiska w sprawie organ włączył w poczet materiału dowodowego dokumenty, które uwzględniał w rozstrzygnięciu. Należało zatem powtórnie udzielić podatnikom terminu, o którym mowa w art. 200 § 1.
Nie wystąpił przy tym przypadek wyłączenia stosowania tego przepisu zgodnie z art. 200 § 2, w szczególności nie wystąpiła sytuacja określona w art. 200 § 2 w zw. z art. 165 § 5 Ordynacja podatkowej, choćby dlatego, że skarżona decyzja ma charakter określający, a nie ustalający. Natomiast z akt podatkowych SKO w S. nie wynika, aby organ ten w ogóle udzielał podatnikom siedmiodniowego terminu
do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Nie wiadomo, czy strony skorzystałyby z przysługującego im uprawnienia ale powinny mieć taką szansę, zwłaszcza wobec wskazanych wcześniej niejasności co do stanu faktycznego sprawy.
W skardze nie ma żadnych zarzutów co do opodatkowania budowli.
Skoro podatnik nie złożył deklaracji podatkowej i nie wskazał wartości budowli zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a wartość taka była wskazana w deklaracji
za 2016 r., to organ miał prawo ją przyjąć jako podstawę opodatkowania, zakładając, że się nie zmieniła od 2016 r.
Z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy. Zasądzając zwrot kosztów zastępstwa procesowego Sąd na podstawie
art. 206 P.p.s.a. miarkował te koszty mając na uwadze, że zasadniczo podniesione
w skardze zarzuty okazały się niezasadne, a przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji były inne.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło