I SA/Łd 491/15

Dnia 24 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 roku sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uchyla zaskarżoną decyzję. I SA/Łd 491/15 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta w P., określającą skarżącej B. K. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zabudowanej nieruchomości zlokalizowanej w P. przy ul. A 8,w łącznej kwocie 216 zł, to jest po 72 zł miesięcznie za okres od 1 lutego 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r. Decyzja zapadła w następującym, ustalonym przez organy stanie faktycznym. W pierwszej deklaracji złożonej przez męża skarżącej – W. K. w dniu 3.06.2013 r. określono, że składający będzie prowadził selektywną zbiórkę śmieci i począwszy od 1.07.2013 r. będzie uiszczał opłatę w wysokości 35 zł miesięcznie za gospodarstwo domowe składające się z 5 lub więcej osób. W związku ze zmianą stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obowiązującą od 1.02.2014 r. właściciele nieruchomości, prowadzący selektywną zbiórkę śmieci zobowiązani byli do złożenia nowych deklaracji. W dniu 24.03.2014 r. mąż skarżącej złożył deklarację, w której wskazał, że należąca do niego część nieruchomości położonej w P. przy ul. A 8 będzie niezamieszkana od 1.02.2014 r, gdyż po rozwodzie zmienił adres zamieszkania. Wskazał też, że w budynku pozostaje jego była żona z rodziną i to ona powinna od tego czasu złożyć nową deklarację i uiszczać opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pismem z dnia 26.03.2014 r. skarżąca poinformowana została przez organ I instancji o zaistniałej sytuacji oraz o obowiązku złożenia nowej deklaracji. Deklarację taką złożyła w dniu 3.04.2014 r. Do wskazanej w tej deklaracji liczby osób zamieszkujących w nieruchomości przy ul. A 8 (7 osób) zaliczyła także byłego męża, który – jak wyjaśniła w piśmie z dnia 3.04.2014 r., "pomieszkuje" pod innym adresem, ale nie wyprowadził się na stałe z tego domu, jest jego współwłaścicielem. W złożonej deklaracji skarżąca nie wypełniła pół A,F i H. Pismem z dnia 18.04.2014 r. została więc wezwana do uzupełnienia braków formalnych. Zgłosiła się do organu I instancji i na złożonej w dniu 3.04.2014 r. deklaracji uzupełniła pkt. A podając za datę powstania obowiązku dzień 1.05.2014 r. W pkt. D zmieniła liczbę osób zamieszkujących z 7 na 6. Wskazała też selektywny sposób zbierania odpadów oraz stawkę opłaty w wysokości 22 zł. W związku z powyższym organy stwierdziły, że deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, złożone dla nieruchomości przy ul. A 8, wykazały możliwość naliczenia opłaty tylko za okresy od 1.07.2013 r. do 31.01.2014 r. po 35 zł miesięcznie i od 1.05.2014 r. po 22 zł miesięcznie. Sporny pozostał natomiast okres 3 miesięcy liczony od 1.02.2014 r. do 30.04.2014 r. Organy ustaliły, że nieruchomość jest stale zamieszkana. Odpady komunalne są wystawiane regularnie co dwa tygodnie i były także wystawiane w spornym trzymiesięcznym okresie, za który nie złożono deklaracji. Opłata powinna być zatem naliczona także za wskazany sporny okres. Wszczęto więc postępowanie zmierzające do określenia tej opłaty w drodze decyzji. Organy podkreśliły, że do ustalenia wysokości opłaty przyjmuje się liczbę osób faktycznie zamieszkujących na danej nieruchomości a nie liczbę osób zameldowanych, ponieważ miejsce zamieszkania oraz adres zameldowania nie są pojęciami tożsamymi. Organy nie poddały w wątpliwość rzetelności danych przekazanych przez skarżącą w deklaracji z dnia 3.04.2014 r., poprawionej w dniu 7.05.2014 r. i przyjęły, że w nieruchomości zamieszkuje 6 osób. Zgodnie z uchwałami Rady Miasta Piotrkowa Tryb.: w sprawie wyboru metody ustalania opłaty i stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi z dnia 24.04.2013 r. nr XXXII/637/13 (Dz. Urzędowy Województwa Łódzkiego z 2013 r. poz.2616), oraz z dnia 30.10.2013 r. nr XXXVII/689/13, ustalono metodę obliczenia opłaty jako iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość i stawki opłaty za gospodarowanie odpadami przy przyjęciu, zgodnie z informacją uzyskaną od Firmy A spółki z o.o. Oddział Ł. (pismo spółki z 23.06.2014 r.), że w spornym okresie w gospodarstwie skarżącej nie prowadzono selektywnej zbiórki odpadów. Opłatę za sporny okres wyliczono w kwocie po 72 zł miesięcznie (12 zł od jednego mieszkańca), łącznie 216 zł. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podkreślił, odwołując się do przepisów ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U.2013.1399 ze zm.), że właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art.6m ust.1 wskazanej ustawy). Podniósł także, że przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art.6m ust.2 ustawy). Wyjaśnił również zgodnie z art.6o ust.1 ustawy, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Nie narusza ona przepisów ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, które to przepisy mają zastosowanie w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Według organu odwoławczego organ I instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, dopuszczając dowody, które mogły się przyczynić do wyjaśnienia sprawy (art.122, art.187§1, art.180§ 1 Ordynacji podatkowej). Dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z art.191 Ordynacji podatkowej. Nie narusza także przepisów powołanej wyżej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz przepisów powołanych wyżej uchwał Rady Miasta Piotrkowa Tryb. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty i stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ wyjaśnił również, że poza zakresem przedmiotowym tej sprawy pozostają podnoszone przez skarżącą kwestie dotyczące zadeklarowania bądź nie opłat za odpady komunalne przez jej byłego męża w nowym miejscu zamieszkania. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuca, że naliczono jej za wysoką opłatę za okres od 1.02.2014 r. do 30. 04.2014 r., nie udowodniono bowiem aby w tym okresie nie prowadziła selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Zarzuciła także, że nie zachowano terminów, w których powinna zostać powiadomiona o zaistniałej sytuacji. Skarżąca wyjaśnia, że "od zawsze" selekcjonuje odpady i czyniła to także w spornym okresie od 1.02.2014 r. do 30. 04.2014 r. Nie wiedziała, że mąż "zerwał" umowę. Dowiedziała się o tym fakcie dopiero pod koniec marca 2014 r. Skoro Firma A twierdzi, że przez te 3 miesiące nie była prowadzona selektywna zbiórka odpadów, to w ocenie skarżącej winna ona zostać powiadomiona, że tak się dzieje. Podnosi, że Firma ta dopiero w lipcu 2014 r. stwierdziła, że w okresie spornych 3 miesięcy skarżąca nie selekcjonowała śmieci. Według skarżącej także w tym spornym okresie winna ponosić opłatę w wysokości 22 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona. Istota sporu w tej sprawie sprowadza się ostatecznie do przesądzenia czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy zasadnie przyjęły, że w okresie od 1.02.2014 r. do 30. 04.2014 r. skarżąca powinna ponosić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wyższej stawce, z uwagi na zarzucony jej brak w tym okresie selektywnego gromadzenia odpadów. Poza sporem pozostaje, że nieruchomość była w tym czasie zamieszkana przez 6 osób oraz, że odpady komunalne były wystawiane regularnie co dwa tygodnie także w spornym trzymiesięcznym okresie, za który nie złożono deklaracji. Deklarację skarżąca złożyła co prawda 3.04.2014 r., ale jej braki formalne uzupełniła dopiero w maju 2014 r., a nadto jako datę powstania obowiązku wskazała dzień 1.05.2014 r. Materialną podstawą orzekania w tej kwestii są przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W art.6m ust.1 i ust.2 tej ustawy, nałożono na właściciela nieruchomości obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych, albo w terminie 14 dni od zmiany danych dotyczących podstawy ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub dotyczących określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości. Niezłożenie deklaracji skutkuje określeniem przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w drodze decyzji, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przy uwzględnieniu dostępnych danych właściwych dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki (art.6o ust.1 ustawy). Wyjaśnić tu należy, że z art.6o ust.3 powołanej ustawy wynika zakaz składania deklaracji po wydaniu powyższej decyzji, chyba że po wydaniu decyzji nastąpiła zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości opłaty, w tym stawki opłaty. Oznacza to, że strona skarżąca mogła złożyć deklaracje dotyczące spornych trzech miesięcy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, składając wyjaśnienie przyczyn opóźnienia. Brak deklaracji czynił zasadnym wydanie decyzji za sporny okres. Zgodnie z art.6q ust.1 wskazanej wyżej ustawy w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej O.p.). Dla prawidłowego ustalenia wysokości opłaty za sporny okres, za który nie złożono deklaracji, konieczne było ustalenie czy strona skarżąca dokonywała w tym czasie selektywnej zbiórki odpadów. Jak bowiem wyżej wskazano, poza sporem pozostaje fakt, że nieruchomość była w tym czasie zamieszkana przez 6 osób oraz, że odpady komunalne były w tym okresie wystawiane regularnie co dwa tygodnie. Zastosowanie miały zatem w tej sytuacji przepisy kształtujące zasady postępowania. Zgodnie z art.122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a w myśl art.187 §1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jak z powyższego wynika, na organie ciąży obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego. W tej sprawie jako dowód nieselektywnego gromadzenia odpadów przyjęto pismo Firmy A z dnia 23.06.2014 r., z którego wynika, że przed posesją skarżącej wystawiane są regularnie worki z odpadami komunalnymi. Mieszkańcy nie prowadzą segregacji odpadów. Z pisma tego nie wynika jakiego okresu dotyczy zawarta w nim informacja. Stanowi ono odpowiedź na pismo organu z dnia 18.06.2014 r., z czego można wywodzić, że dotycz ono spornego w sprawie okresu 3 miesięcy. Brak jednak w tym piśmie informacji na jakich dowodach oparto to arbitralne stwierdzenie w dniu 23.06.2014 r., odnoszące się do okresu wcześniejszego. Do pisma nie załączono żadnych dowodów, a organ w prowadzonym postępowaniu dowodów takich nie zażądał. W ocenie Sądu pismo tej treści nie stanowi przekonującego dowodu na okoliczność segregowania bądź nie odpadów w spornym okresie, tym bardziej, że nie podnoszono by strona w okresie do końca stycznia 2014r., za który złożono deklaracje nie segregowała odpadów. Odbiór odpadów odbywał się nieprzerwanie. Sam fakt nie złożenia deklaracji nie stanowi w tym stanie faktycznym i w obowiązującym stanie prawnym samoistnej podstawy do obciążenia strony wyższą opłatą, jeżeli nie wykazano, że istotnie nie segregowała w spornym okresie odpadów. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy postępowania, a w szczególności art.122,art.187 §1 i art.191 O.p. w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania w tej sprawie. Odniesienie się do kwestii naruszenia prawa materialnego jest w tej sytuacji przedwczesne. Rozpoznając sprawę ponownie organy ustalą na jakiej podstawie Firma A stwierdziła brak segregacji odpadów w spornym okresie i ocenią, czy stawka opłaty wskazana za ten okres w zaskarżonej decyzji jest właściwa. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c) p.p.s.a. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania wobec braku wniosku strony w tym przedmiocie. Z art.200 p.p.s.a. wynika co prawda, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Jednakże zgodnie z art.209 p.p.s.a. Sąd orzeka o zwrocie kosztów na wniosek strony w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. DB