I SA/Łd 496/11
WyrokWSA w Łodzi2011-06-01
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Paweł Janicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w sytuacji, gdy zobowiązany wykazuje trudną sytuację materialną i rodzinną, ale nie jest całkowicie niezdolny do pracy i nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności zadłużenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia odsetek za zwłokę. Mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego, nie można było stwierdzić całkowitej nieściągalności zadłużenia, a jego choroba nie pozbawiała go całkowicie możliwości podjęcia pracy. Umorzenie należności jest instytucją o charakterze wyjątkowym i uznaniowym, wymagającą wykazania przez zobowiązanego istnienia szczególnych okoliczności, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (bezrobotny, umiarkowany stopień niepełnosprawności, rozwiedziony, brak dochodów). Organy ZUS odmówiły umorzenia, stwierdzając brak całkowitej nieściągalności zadłużenia i niewystarczające uzasadnienie wniosku. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom powierzchowne rozpatrzenie sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) sędzia NSA Paweł Janicki Protokolant Asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy oddala skargę.
Sygnatura akt 496/11
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzja z dnia [...] roku Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] roku, odmawiającą M. K. umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od grudnia 2000 roku do stycznia 2005 roku.
Dnia [...]roku M. K. złożył wniosek o rozłożenie istniejącego zadłużenia na raty w wysokości po 300 zł miesięcznie, a od kwietnia 2014 roku (po osiągnięciu wieku emerytalnego) - po 600 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą bezrobotną oraz posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Do wniosku nie zostały dołączone żadne dokumenty.
W złożonym w dniu [...] roku oświadczeniu o stanie majątkowym, rodzinnym i sytuacji materialnej strona wniosła również o umorzenie odsetek za zwłokę od należności głównej. Nadto skarżący wskazał, iż od dnia [...] roku jest rozwiedziony, nie posiada żadnych źródeł dochodu, praw majątkowych ani innych zobowiązań, nie ma żadnych stałych kosztów ani innych osób na utrzymaniu oraz, że nie jest właścicielem nieruchomości i ruchomości. Zaznaczył natomiast, iż należność główną chciałby spłacić jednorazowo, ze środków pochodzących z darowizny od syna, po uprzednim umorzeniu odsetek za zwłokę.
Ponieważ skarżący, pomimo wezwania go przez organ, nie złożył dokumentów potwierdzających informacje zawarte we wniosku jak i w oświadczeniu organ poinformował go, że wniosek o rozłożenie zaległości na raty pozostawił bez rozpatrzenia. Jednocześnie odnosząc się do wniosku o umorzenie odsetek poproszono skarżącego o sprecyzowanie, czy powyższą prośbę należy traktować jako wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę.
Dnia [...] roku M. K. złożył pismo, w którym podtrzymał wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę oraz wcześniejsze informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej, zarobkowej i rodzinnej, wskazując iż nie wie jakie dokumenty obrazujące sytuację finansową może przedstawić. Dołączył nadto decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 24 [...] roku o uznaniu go za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku a także orzeczenie Miejskiego Ośrodka ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] roku, z którego wynika, że ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. W złożonym piśmie poinformował również, że otrzymana darowizna pokryje jedynie należność główną.
Pismem z dnia [...] roku Zakład zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę. Ponadto zwrócono się z prośbą o dostarczenie oryginałów pism dołączonych do pisma z dnia [...] roku, informując również o uprawnieniach wynikających z art. 10 i 73 kpa.
Dnia [...] roku M. K. dostarczył:
* wyrok Sądu Okręgowego w Ł. – Wydział XII Cywilny Rodzinny z dnia [...] roku w sprawie o sygnaturze akt [...] orzekający rozwód skarżącego z W. K.,
* umowę majątkową małżeńską z dnia [...] roku zawartą pomiędzy skarżącym a W. K.,
* kartę wizyt w Powiatowym Urzędzie Pracy nr l w Ł..
Okazał również oryginał decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku oraz orzeczenia Miejskiego Ośrodka ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] roku, których kserokopie dołączył do pisma z dnia [...] roku.
Dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję o odmowie umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 29.985 zł naliczonych od nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od grudnia 2000 roku do stycznia 2005 roku.
W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) należności z tytułu składek mogą być umarzane przez ZUS w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.
W myśl art. 28 ust. 3 ustawy całkowita nieściągalność zachodzi, m. in. gdy:
* nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (pkt 3),
* nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym (pkt 4),
* wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (pkt 4a),
* naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję (pkt 5),
* jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (pkt 5),
Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 3a powołanej ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W art. 28 ust. 3b Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w Rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 roku (Dz. U. Nr 141, póz. 1365) określił szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Na podstawie powołanego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności, jeżeli osoba zobowiązana wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
W oparciu o przytoczone przepisy organ I instancji uznał, iż w przypadku skarżącego nie ma podstaw do umorzenia wnioskowanych należności.
Dnia [...] roku M. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie odsetek, bądź jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że Zakład wydając zaskarżoną decyzję błędnie ocenił jego sytuację materialną. Nadmienił również, że wiek oraz stan zdrowia wskazuje, iż nie ma dla niego pracy. Natomiast brak jakiegokolwiek majątku oraz orzeczony rozwód nie budzi wątpliwości, że prowadzona egzekucja będzie nieskuteczna, a dokonywanie spłaty zaległości pozbawią ww. możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. We wniosku podniósł również, że Zakład błędnie stwierdził, iż chęć spłaty należności głównej świadczy o posiadaniu środków finansowych również na uregulowanie odsetek za zwłokę. Wskazał, że z wcześniejszych pism jasno wynika, że niezwłocznie przekazałby otrzymaną od syna darowiznę na poczet zaległości. Na zakończenie pisma zaznaczył, że zaległość powstała nie z jego winy, natomiast z winy KRUS i ZUS, zmian przepisów w latach 1998 - 1999 oraz z uwagi na zagubienie oświadczenia o pozostawieniu w ubezpieczeniu rolniczym. Do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów.
Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych kierując się słusznym interesem społecznym, mając na względzie zabezpieczenie wypłat świadczeń dokonywanych przez ZUS stwierdził, że w sytuacji skarżącego nie ma podstaw do umorzenia należności z tytułu składek (w tym odsetek za zwłokę). Wskazał, iż umorzenie należności jest instytucją o charakterze wyjątkowym i tylko w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności możliwe jest podjęcie decyzji o umorzeniu. Ciężar wykazania tych okoliczności należy natomiast do podmiotu zobowiązanego.
Nadto podniósł, iż wbrew twierdzeniom M. K. przedmiotem rozstrzygnięcia jest kwestia umorzenia odsetek, a nie należności głównej.
Organ odwoławczy uznał, że decyzja z dnia [...] roku wydana została prawidłowo. Rozpatrując wniosek o umorzenie należności Zakład uwzględnił bowiem wszystkie powołane argumenty i przedstawione dowody.
W uzasadnieniu niniejszej decyzji powołane zostały przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a także art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.), na podstawie których Zakład może, ale nie musi umorzyć zaległości.
W ocenie ZUS w sytuacji skarżącego nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 28 ust. 3 i art. 28 ust. 3a).
Z przeprowadzonej ponownie analizy zebranych w sprawie dokumentów wynika, że w styczniu 2011 roku dokonano zajęcia rachunku bankowego M. K. na poczet zaległości. Ponieważ postępowanie nie zostało zakończone, nie można stwierdzić, że należności z tytułu składek (w tym odsetki za zwłokę) są całkowicie nieściągalne.
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżący, nie uzyskuje żadnych dochodów oraz nie korzysta z pomocy finansowej. Jak wskazano w decyzji organu I instancji wątpliwości dostarcza fakt, iż nie wykazane zostało aby skarżący posiadał jakiekolwiek zaległości wobec innych instytucji. W związku z tym prawidłowo uznano, że strona posiada środki finansowe na regulowanie innych zobowiązań.
Zakład podkreślił, że opłacanie składek w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej i po jej zakończeniu jest ustawowym obowiązkiem płatnika.
Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego argumentu, że zaległość nie powstała z jego winy tylko między innymi z winy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, organ II instancji wskazał, że dnia [...] roku Zakład wydał decyzję o objęciu M. K. obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, ubezpieczeniem zdrowotnym i FP. Od powyższej decyzji złożono odwołanie, które Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia [...] roku oddalił, a złożona przez stronę apelacja została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Ł. wyrokiem z dnia [...] roku.
Organ podniósł, że niewątpliwie obecna sytuacja finansowa skarżącego nie jest łatwa, lecz nie nosi znamion wyjątkowej. Brak jest okoliczności uzasadniających umorzenie należności z uwagi na fakt, iż byłoby to zbyt dużym uprzywilejowaniem wobec płatników, którzy pomimo kłopotów finansowych z jakimi się borykają, wywiązują się z obowiązku opłacania składek.
Na zakończenie organ odwoławczy wskazał, iż rozpatrując przedmiotowy wniosek Zakład podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz poddał wnikliwej analizie dowody dostarczone przez stronę.
M. K. nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu II instancji i wniósł na niniejsze rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł..
Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę art. 28 i art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez powierzchowne i niedokładne rozpatrzenie jego sprawy skutkujące błędnym przyjęciem, że jego sytuacja materialna nie upoważnia Zakładu do umorzenia odsetek za zwłokę. W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] roku.
W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł argumenty takie jak w toku postępowania prowadzonego przez organy.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że ustalony przez organy, w sposób wyczerpujący, stan faktyczny jest w niniejszej sprawie bezsporny. Kwestią sporną jest natomiast dokonanie oceny przedmiotowego stanu faktycznego, w wyniku której organ doszedł do przekonania, iż brak jest podstaw do umorzenia zaległości, będących przedmiotem rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, natomiast w przypadku, gdy ubezpieczony jest równocześnie płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Natomiast § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej stanowi, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągałoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku m.in. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub też gdy konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Dokonując oceny wniosku należy również wziąć pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacania składek, który zgodnie z cytowanym rozporządzeniem należy rozumieć jako wystąpienie takich okoliczności, które uniemożliwiają zobowiązanemu spłatę zadłużenia, a w szczególności:
1. ubóstwo zobowiązanego, zagrażające jego dalszej egzystencji poprzez niezapełnienie minimum socjalnego w zakresie, który umożliwia spłatę powstałego zadłużenia w dłuższym okresie czasu,
2. zdarzenia losowe i klęski żywiołowe,
3. choroba zobowiązanego lub członków jego najbliższej rodziny, nad którymi osoba zobowiązana do spłaty należności sprawuje bezpośrednią opiekę, uniemożliwiająca pozyskanie dochodów niezbędnych do podjęcia spłaty zadłużenia.
Według przepisu choroba ma pozbawiać zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W ocenie Sądu jakkolwiek bezspornym jest twierdzenie, iż choroba skarżącego ogranicza jego możliwości dotyczące podjęcia pracy, to jednakże nie pozbawia go w ogóle możliwości jej podjęcia.
Bezsprzeczne jest, iż umorzenie zaległości z tytułu składek ma charakter wyjątkowy i należy brać pod uwagę również interes społeczny, a decyzja wydana w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Jednakże to, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym nie oznacza, że decyzja w tym zakresie może być dowolna.
Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w ten sposób, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Szczególnie trzeba o tym pamiętać wtedy, kiedy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek, ewentualnie, tak, jak w przypadku rozpoznawanej sprawy - ma odmówić obywatelowi możliwości skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień (tak NSA w wyroku z dnia 20 marca 2007 roku, sygn. akt II GSK 345/06).
Analiza treści cytowanych powyżej przepisów prowadzi do kilku wniosków, których dostrzeżenie jest istotne m.in. dla rozpoznawanej sprawy.
Po pierwsze umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczeniowych jako instytucja prawna, opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym, na co wskazuje użyte w przepisie sformułowanie "Zakład może umorzyć...". To zaś oznacza, iż nawet w przypadku gdy spełnione zostaną przesłanki, o których mowa w jednym z punktów § 3 rozporządzenia, nie obliguje to Zakładu do umorzenia należności z tytułu składek. Decyzja w tym zakresie jest pozostawiona uznaniu Zakładu. Organ rentowy może zatem odmówić umorzenia przedmiotowych należności mimo, iż np. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Po drugie okoliczności wymienione w § 3 rozporządzenia, których wystąpienie może prowadzić do uwzględnienia wniosku o umorzenie należności, jest niewątpliwie wyliczeniem przykładowym, nie wyczerpującym wszystkich stanów faktycznych, które mieszczą się w zakresie hipotezy, w której zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Wynika to także nader wyraźnie z użytych w przepisie słów: "...w szczególności w przypadku...".
Po trzecie wreszcie wykazanie, że zaistniały okoliczności uzasadniające zwolnienie zobowiązanego z obowiązku uiszczenia należności składkowych, obciąża zobowiązanego występującego z wnioskiem o umorzenie tych należności. Omawiany przepis przesądza o tym stanowiąc: "...jeżeli zobowiązany wykaże...". Tym samym ciężarem przedstawienia faktów istotnych w sprawach o umorzenie należności składkowych, został obarczony zobowiązany. W ocenie Sądu jest to zrozumiałe biorąc pod uwagę, iż wiedzę o stanie majątkowym i sytuacji rodzinnej zobowiązanego, tj. o okolicznościach, które stanowią podstawę do ewentualnego uwzględnienia wniosku o umorzenie należności, posiada sam zobowiązany. Nie zwalnia to Zakładu z obowiązku wyjaśnienia okoliczności sprawy (art. 7 k.p.a.), jednakże inicjatywa dowodowa należy do wnioskodawcy, zaś rolą Zakładu jest przede wszystkim weryfikowanie i ocena przedstawianych przez zobowiązanego okoliczności.
Okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powinny być przeanalizowane i omówione w sposób nie budzący żadnych wątpliwości.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające, odnosząc się do każdego elementu składającego się na sytuację finansową, materialną , zarobkową i rodzinną skarżącego.
W uzasadnieniu decyzji przedstawione zostały w sposób prawidłowy i wyczerpujący przesłanki na podstawie, których odmówiono skarżącemu umorzenia zaległości. Zakład odniósł się do wszystkich podniesionych przez niego faktów i argumentów, a ocena zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji odmowa uwzględnienia wniosku strony, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i trudno zarzucić jej dowolność.
Wątpliwości budzi jedynie stwierdzenie odnoszące się do faktu, iż skarżący nie posiada żadnych innych zaległości w związku z tym ma środki finansowe na pokrycie innych zobowiązań. Wniosek ten nie został popart żadnym dowodem i nie sposób uznać, że jest on, choć w najmniejszym stopniu, uzasadniony. Jednakże ta kwestia ma raczej wymiar "estetyczny" w niniejszym postępowaniu, a nie merytoryczny, mający wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Rozpatrując wniosek o umorzenie Zakład winien brać pod uwagę nie tylko interes dłużnika, ale również funduszu ubezpieczeń społecznych. Z uwagi na szczególny zakres świadczonych usług i odpowiedzialność za środki wpływające do budżetu państwa Zakład zobowiązany jest do rozpatrywania tego typu spraw ze szczególną ostrożnością, bowiem przedmiotem podlegającym decyzji są należności publicznoprawne. A zatem mając na uwadze interes wnioskodawcy kieruje się również zabezpieczeniem interesu społecznego.
Na uwagę zasługuje również fakt, iż stosownie do art. 47 ustawy, na płatniku składek ciąży ustawowy obowiązek terminowego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych dochodów, czy też pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności problemów. Obligatoryjność opłacania składek na ubezpieczenia społeczne dotyczy wszystkich płatników składek. Ryzyko związane z prowadzoną działalnością ponosi przedsiębiorca zarówno w trakcie jej prowadzenia jak i po zakończeniu.
Trudno odmówić słuszności stanowisku organu, który wskazuje, iż sytuacja skarżącego jest niewątpliwie ciężka jednakże, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności w sprawie (fakt bycia ograniczonym w możliwości podjęcia pracy a nie całkowicie niezdolnym do pracy) nie jest wykluczone, iż w przyszłości ulegnie poprawie, co umożliwiłoby uregulowanie istniejących należności. Umorzenie zadłużenia, powstałego na skutek nie wywiązywania się przez stronę z ciążącego na niej obowiązku terminowego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy w okresie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, ostatecznie uniemożliwiłoby w przyszłości, w przypadku poprawienia się sytuacji zarobkowej, finansowej i majątkowej zobowiązanego, odzyskanie powstałej zaległości chociażby w najmniejszym stopniu. Jest to tym istotniejsze, iż należności te mają znaczenie w skali ogólnospołecznej.
Reasumując, prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego, przeprowadzone zostały poprawnie, a organy podatkowe w sposób pełny i wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko w wydanych w sprawie decyzjach.
Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z art. 32 cytowanej ustawy, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy a także do składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Z powyższych przyczyn, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami), należało orzec jak w sentencji wyroku.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło