I SA/Łd 498/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA B. Lubiński (spr.), Sędzia WSA P. Kowalski, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [....] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki A z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. orzekł o odpowiedzialności D. K. jako członka zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" z siedzibą w Ł. za zaległości podatkowe powstałe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od lipca do października 2000 roku w kwocie 633,60 zł. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż w odniesieniu do strony nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w treści art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), która spowodowałaby wyłączenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki powstałe w podatku dochodowym od osób fizycznych. Na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie ustalono, iż w okresie od dnia 31 lipca 2000r. do dnia 31 października 2000r. podatniczka – D. K. i Pan T. P. byli członkami zarządu Spółki "A" i za powstałe zobowiązania podatkowe odpowiadają solidarnie, ponieważ egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podnosząc zarzut naruszenia art. 116 § 1 ust. 1b Ordynacji podatkowej wskazała, iż nie zgłosiła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, ponieważ w ramach wewnętrznego podziału zadań i obowiązków związanych z funkcjonowaniem Spółki, udokumentowanego zawartą w dniu 31 grudnia 1998r. uchwałą zarządu, podatniczka dokonywała czynności związanych z prowadzeniem bieżącej działalności gospodarczej, a sprawy finansowe zostały powierzone innemu członkowi zarządu. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2002r., sygn. akt CKN 1138/00 zaakcentowała, że wewnętrzny podział obowiązków istniejący pomiędzy członkami może stanowić o braku winy i w konsekwencji przesądzić o wyłączeniu odpowiedzialności wspólnika nie posiadającego wiedzy o aktualnej kondycji finansowej Spółki. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego podkreślił, że wewnętrzny podział zadań i obowiązków pomiędzy członkami zarządu i brak wiedzy o istniejących zaległościach podatkowych Spółki, na który powołuje się strona nie stanowią okoliczności wyłączających orzeczenie o odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe. Pod pojęciem "braku winy" należy bowiem rozumieć istnienie obiektywnych przesłanek takich jak: długotrwała choroba, czy nieobecność w zarządzie spowodowana dłuższą delegacją służbową. Nie stanowi natomiast okoliczności świadczącej o braku winy subiektywne przekonanie i brak informacji o kondycji finansowej Spółki i istniejących zaległościach podatkowych. Odnosząc się zaś do treści powołanego przez stronę orzeczenia zaakcentowano, iż wyrok Sądu Najwyższego nie ma charakteru prawotwórczego i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Powołane orzeczenie zapadło w indywidualnej sprawie, na tle konkretnego stanu faktycznego, a ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu wiąże jedynie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem skargi. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżąca podtrzymując zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1b oraz naruszenie art. 116 § 2 i art. 122 w związku z art. 188 i art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie niniejszych rozważań należy wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przystępując zatem do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy podnieść, że zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 80, poz. 6), w przypadkach i w zakresie przewidzianym w przepisach tej ustawy za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Osoba trzecia odpowiada za cudze zobowiązania podatkowe wówczas, gdy podatnik nie wykonuje lub wykonuje nienależycie swoje zobowiązania podatkowe. Odpowiedzialność osoby trzeciej uzależniona jest od istnienia zobowiązania podatkowego oraz od jego realizacji, co oznacza, że odpowiedzialność ta ma charakter akcesoryjny i subsydiarny (posiłkowy). W przypadku, gdy podatnikiem lub płatnikiem posiadającym zaległości podatkowe jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, za jej zobowiązania odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej). Aby jednak członek zarządu odpowiadał za zaległości spółki, spełnione muszą być następujące przesłanki: zaległość podatkowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością musi wynikać z decyzji określającej jej wysokość (art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej), zaległość ta powstała w okresie, gdy członek zarządu pełnił tę funkcję w spółce (art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej), a ponadto egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej). Ciężar wykazania zaistnienia wskazanych wyżej okoliczności zgodnie z regułą wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej spoczywa na organach podatkowych. W przypadku spełnienia tych przesłanek organ podatkowy zobowiązany jest wydać decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki. Odpowiedzialność członka zarządu może zostać wyłączona – strona może się od niej zwolnić – jeżeli wykaże, że właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub gdy członek zarządu wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej in fine). W niniejszej sprawie okolicznością pozostającą poza sporem jest fakt, że zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych powstała w czasie, gdy skarżąca była członkiem zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" z siedzibą w Ł. Zaległość została stwierdzona ostateczną decyzją, czego skarżąca nie kwestionowała, a egzekucja prowadzona przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna.. Skarżąca powołując się jednak na istnienie okoliczności zwalniających ją od odpowiedzialności za powstałe zaległości podatkowe wskazała "iż nie ze swojej winy nie zgłosiła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, ponieważ w ramach wewnętrznego podziału zadań i obowiązków związanych z funkcjonowaniem Spółki, udokumentowanego zawartą w dniu 31 grudnia 1998r. uchwałą zarządu, dokonywała jedynie czynności związanych z prowadzeniem bieżącej działalności gospodarczej i nie miała możliwości dokonania analizy jej aktualnej sytuacji finansowej i nie wiedziała o istniejących zaległościach podatkowych". W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe zajęły trafne stanowisko, że skarżąca nie wykazała istnienia żadnej z okoliczności, o których stanowi art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, która zwalniałaby ją od odpowiedzialności za powstałe zaległości podatkowe. Za bezzasadny należy bowiem uznać zarzut braku wiedzy i świadomości o istniejących zaległościach podatkowych Spółki i jej kondycji finansowej i w konsekwencji nie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Zwrócić bowiem należy uwagę, że przesłanka wyłączająca odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe Spółki, jaką jest "brak winy strony" nie może opierać się subiektywnym przekonaniu strony o braku winy spowodowanym, w tym przypadku nieświadomością i niewiedzą wynikającą z wewnętrznego podziału obowiązków wspólników, lecz musi opierać się o pewne zobiektywizowane kryteria, niezależne od woli strony jak np. długotrwała choroba uniemożliwiająca prowadzenie spraw Spółki. Zatem wewnętrzny podział obowiązków i zadań związanych z funkcjonowaniem Spółki nie może przesądzać o braku winy członka zarządu, który posiada prawo i obowiązek do prowadzenia wszystkich spraw Spółki. Z przedłożonych akt rozpatrywanej sprawy wynika, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organy podatkowe obu instancji oparły się na prawidłowo zebranym i należycie rozpatrzonym materiale dowodowym sprawy, dokonując oceny istnienia przesłanek określonych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zarzutów podniesionych przez stronę. Wyciągnięte zaś z analizy tego materiału wnioski są logiczne i nie przekraczają granic swobodnej oceny dowodów, wyznaczonych przez art. 191 Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uprawniony był orzec jak w sentencji.