I SA/Łd 498/10

Dnia 28 czerwca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki jawnej Autoryzowany Dealer Toyota P. K. z siedzibą w R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. Spółki jawnej Autoryzowany Dealer Toyota P. K. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: podatku od towarów i usług za miesiące: maj, od lipca do września oraz listopad i grudzień 2008 roku p o s t a n a w i a: odmówić A. Spółce jawnej Autoryzowanemu Dealerowi Toyota P. K. z siedzibą w R. przyznania prawa pomocy. W dniu 1 kwietnia 2010 roku "A." Spółka jawna z siedzibą w R. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: maj, od lipca do września oraz listopad i grudzień 2008 roku. Do skargi dołączony został wniosek o zwolnienie z opłaty sądowej od skargi. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż prowadzi działalność w zakresie handlu pojazdami samochodowymi, naprawy pojazdów i sprzedaży części. Ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości około 613.784 zł, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą około 19.577.068 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 3.229.775 zł. Na rachunku bankowym w B Bank Polska spółka posiada zadłużenie w wysokości 5.887.721 zł, stan jej rachunku w Banku C. wynosi 43.058 zł , zaś stan jej rachunku w D. Banku S.A. wynosił na dzień występowania z wnioskiem 3.585 zł. Podniosła, iż z powodu kryzysu gospodarczego zmalał popyt na samochody, a spółka w ubiegłym roku poniosła dużą stratę, obecnie boryka się problemami finansowymi grozi jej utrata płynności finansowej. Zarządzeniem z dnia 28 maja 2010 roku pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: ostatniego rachunku zysków i strat, sprawozdania finansowego za I kwartał 2010 roku oraz deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 ostatnie okresy rozliczeniowe, a także wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżąca nadesłała rachunek zysków i strat na koniec marca br., z którego wynika, iż jej zysk ze sprzedaży w miesiącu marcu wyniósł 706.464 zł zaś od początku roku 1.348.354 zł z kolei całkowity zysk z działalności gospodarczej zamknął się w marcu br. kwotą 122.740 zł zł, przynosząc jednak od początku roku stratę 298.362 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż w 2010 roku spółka miała następujące obroty w miesiącu styczniu 4.031415 zł, w lutym 5.373047 zł, w marcu jej obrót wynosił 5.144.539 zł, zaś w kwietniu 4.180.036 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Zgodnie z postanowieniami przepisów ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.)- art. 4 pkt 1 i art. 22 § 1- spółka jawna jest spółką osobową, która z chwilą wpisu do rejestru staje się podmiotem prawa i przedsiębiorcą - art. 251 § 1 powołanej ustawy. Zgodnie z przepisem art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień. Skoro skarżąca spółka jawna była podatnikiem podatku od towarów i usług to ma zdolność sądową, a wobec tego w sprawach dotyczących tego podatku jest stroną postępowania, a złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za dopuszczalny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego od skargi, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła stratą w wysokości 613.784 zł, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą około 19.577.068 zł. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 3.229.775 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż jej obrotu w okresie od stycznia do kwietnia 2010 roku wahały się w granicach 4.000.000-5.000.000 zł miesięcznie. Przy czym w poszczególnych miesiącach spółka dokonywała także zakupów towarów i usług na kwoty przekraczające 3.000.000 zł miesięcznie. Powyższe świadczy o tym, iż w dalszym ciągu bez przeszkód prowadzi ona działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i przeczy jej twierdzeniom o trudnej sytuacji finansowej. Rozmiar miesięcznych obrotów spółki wskazuje, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów sądowych. Oceny takiej nie zmienia podnoszona przez stronę stratę w prowadzonej działalności gospodarczej. Podnieść należy, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. W sprawie za istnieniem takich środków przemawia także ujawnione saldo z rachunku bankowego w Banku C. W tym miejscu wskazać należy, iż w Wydziale I WSA w Łodzi ze skarg spółki toczą się obecnie 3 postępowania, w których łączna wysokość wpisów od skarg wynosi ponad 6.200 zł. Dlatego oceniając zasadność wniosku skarżącej spółki oprócz jej sytuacji majątkowe i finansowej uwzględnić należy wysokość obciążeń finansowych, do których poniesienia jest zobowiązana. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. W chwili występowania z wnioskiem o prawo pomocy na rachunku bankowym skarżącej znajdowały się środki umożliwiające jej pokrycie kosztów sądowych we wszystkich toczących się z jej udziałem postępowaniach. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłaby ponieść koszty sądowe, bowiem z przedłożonych deklaracji w podatku VAT-7 wynika, iż bez przeszkód prowadzi ona działalność gospodarczą, zaś przedmiotowe postępowanie dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się on liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe. Reasumując, jeżeli wnioskodawca dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi winien partycypować w kosztach postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o pomoc ze strony państwa wnioskodawca winien wykazać, iż mimo poczynionych oszczędności we własnych wydatkach nie jest w stanie uczestniczyć w obowiązkowych opłatach sądowych. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą NSA posiadanie majątku (kapitał zakładowy, środki trwałe) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (por. post. NSA z dnia 16 czerwca 2005 r. sygn. akt I FZ 85/05, niepubl, post. NSA z 5 grudnia 2005 r. sygn. akt II FZ 556/05 niepubl.). Skoro zatem strona skarżąca posiada znacznej wartości majątek, a jej miesięczne obroty wahają się w granicach 4.000.000-5.000.000 zł i na dzień wstępowania z przedmiotowym wnioskiem posiadała na rachunkach bankowych środki pieniężne w kwocie przekraczającej wymagany wpis od skargi, nie można mówić o wykazaniu braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.