I SA/Łd 5/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o zmianę postanowienia referendarza sądowego z 22 stycznia 2018 r. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty za rok 2013 p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 stycznia 2018 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 7 grudnia 2017 r. S. M. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie określenia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty za rok 2013. W dniu 16 stycznia 2018 r. skarżący złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że mieszka razem z żoną. Małżonkowie są współwłaścicielami domu o powierzchni 222 m2 położonego na działce o powierzchni 470 m2 o wartości 600-700 tyś zł. Nie posiadają innych nieruchomości, przedmiotów ani papierów wartościowych. Skarżący oświadczył, że użytkuje samochód z roku 1991 o wartości 2.500 zł. Żona skarżącego posiada na rachunku bankowym kwotę 5.000 zł. Małżonkowie utrzymują się z emerytur wypłacanych przez ZUS i emerytur zagranicznych, w łącznej wysokości 4.741 zł. Zgodnie ze złożonym wnioskiem małżonkowie ponoszą następujące wydatki stałe: spłacają kredyt w wysokości 6.360 zł, ponoszą opłaty za prąd – 3.500 zł, gaz 5.100 zł, wodę 1.100 zł, opłacają podatek od nieruchomości – 384 zł, ubezpieczenie domu – 290 zł, ubezpieczenie OC samochodu – 1.320 zł, wywóz śmieci – 288 zł, kupują paliwo do samochodu 2.400 zł, ponoszą koszty wymiany opon - 120 zł, koszty usług telefonicznych i dostępu do Internetu – 1.080 zł, koszty użytkowania aparatu słuchowego – 150 zł, konserwacji systemu alarmowego – 600 zł, wydatki związane z pielęgnacją drzew i krzewów – 400 zł oraz koszty okularów korekcyjnych – 400-800 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że skończył 80 lat. Oboje małżonkowie mają problemy ze zdrowiem. Konieczne są wydatki na leczenie i operacje. Kwota jaka pozostaje małżonkom, na życie, lekarstwa, środki czystości, ubranie po opłaceniu wydatków stałych, wynosi około 2.500 zł. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r. referendarz sądowy uwzględnił częściowo wniosek skarżącego i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprzeciwu, utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. W dniu 6 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na wskazaną na wstępie decyzję. W dniu 13 kwietnia 2018 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu głównie z powodu dolegliwości zdrowotnych żony oraz samego wnioskodawcy, co wiązało się z koniecznością wizyt u lekarzy specjalistów, zakupienia leków, pokrycia kosztów badań lekarskich. Wnioskodawca wskazał również na nieprzewidziane wydatki, które poniósł na usunięcie awarii domowych urządzeń, konieczną naprawę starego samochodu, co spowodowało, że małżonkowie wydali swoje skromne oszczędności i byli zmuszeni zaciągnąć pożyczkę. Wnioskodawca oświadczył, że małżonkowie są współwłaścicielami domu o powierzchni 222 m2 położonego na działce o powierzchni 470 m2 o wartości 600.000-700.000 zł. Nie posiadają innych nieruchomości, przedmiotów ani papierów wartościowych, jak również oszczędności. Utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 4.732,11 zł. W załączniku do wniosku skarżący wymienił następujące zobowiązania i wydatki stałe: opłaty za energię elektryczną – 3.400 zł, gaz – 5.300 zł, wodę – 1.200 zł, podatek od nieruchomości – 392 zł, ubezpieczenie domu - 290 zł, ubezpieczenie OC samochodu – 1.320 zł, wywóz śmieci – 288 zł, paliwo do samochodu – 2.400 zł, wymiana opon – 120 zł, telefony i Internet – 1.080 zł, koszty używania aparatu słuchowego – 150 zł, konserwacja systemu alarmowego – 600 zł, wydatki związane z pielęgnacją drzew – 400 zł, spłata kredytu – 6.000 zł. Łącznie wydatki małżonków wynoszą 22.940 zł. W załączniku stanowiącym uzasadnienie wniosku skarżący podał, że skończył 80 lat, ma problemy ortopedyczne i sercowe. Przyjmuje w związku z tym szereg leków. Wymaga również rehabilitacji. Żona wnioskodawcy przebyła chorobę nowotworową. Była poddawana chemioterapii. Przeszła 18 operacji i aktualnie pojawiły u niej problemy z sercem. Wskazane są badania w jak najbliższym terminie, które w większości są odpłatne. Żona posiada orzeczenie o niepełnosprawności słuchowej, co wiąże się ze stałymi wydatkami dotyczącymi aparatów słuchowych. Używa jednego aparatu, który psuje się, a zalecane są dwa, które pomimo częściowej refundacji kosztują 4.500-6.000 zł. Małżonkowie są zmuszeni używać okularów astygmatycznych, które kosztują od 1.400 do 2.000 zł. Wnioskodawca podniósł, że dom w którym mieszka wraz z żoną ma 30 lat i wymaga remontu. Ostatnie awarie różnych urządzeń domowych wyczerpały oszczędności małżonków. Skarżący oświadczył, że posiada 27-letni samochód, którego naprawa kosztowała 3.500 zł. W związku z tym był zmuszony zaciągnąć kredyt. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Ponieważ jest to drugi wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Z cytowanego art. 165 P.p.s.a. wynika, że w przypadku złożenia przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy ustalić, czy wnioskodawca wskazał nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Po przeanalizowaniu argumentów zawartych w obu wnioskach o przyznanie prawa pomocy referendarz doszedł do przekonania, że wnioskodawca spełnia przesłanki uzasadniające zmianę postanowienia referendarza z dnia 22 stycznia 2018 r. w zakresie dotyczącym kosztów sądowych poprzez przyznanie skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych w całości. O zmianie powyższego postanowienia zadecydował podniesiony w nowym wniosku argument, iż skarżący i jego żona ponieśli wydatki, w tym m.in. na naprawę samochodu, które nie tylko pozbawiły ich posiadanych oszczędności wykazanych w pierwszym wniosku, ale zmusiły do zaciągnięcia kredytu. Skarżący oświadczył, że spłaca kredyt w wysokości 4.500 zł, a ponadto jest zadłużony u przyjaciół na kwotę 10.000 zł. Referendarz wziął również pod uwagę, że skarżący i jego żona są nie tylko osobami w podeszłym wieku, mającymi problemy ze zdrowiem, jak ogólnie wskazano w pierwszym wniosku. Z aktualnie złożonego wniosku wynika, że skarżący skończył 80 lat, ma problemy ortopedyczne i sercowe. Przyjmuje w związku z tym szereg leków. Wymaga również rehabilitacji. Żona wnioskodawcy przebyła chorobę nowotworową. Była poddawana chemioterapii. Przeszła 18 operacji i aktualnie pojawiły u niej problemy z sercem. Wskazane są badania w jak najbliższym terminie, które w większości są odpłatne. Żona skarżącego posiada orzeczenie o niepełnosprawności słuchowej, co wiąże się ze stałymi wydatkami dotyczącymi aparatów słuchowych. Zarówno wiek skarżącego i jego żony, a także przedstawione szczegółowo problemy ze zdrowiem, przebyte przez żonę skarżącego operacje przemawiają za tym, że oprócz wskazanych we wniosku wydatków na utrzymanie domu, spłatę kredytu, zakup żywności i odzieży, skarżący wraz z żoną ponoszą znaczne wydatki na leki, wizyty lekarskie, zabiegi i rehabilitację. Uwzględnić również należało podniesiony przez skarżącego argument, iż z uwagi na wiek i brak siły, małżonkowie są zmuszeni korzystać z płatnej pomocy np. przy usuwaniu skutków nawałnic, czyszczeniu rynien itp. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zmieniając dotychczasowe postanowienie referendarz ocenił, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tej sytuacji zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości, jest uzasadnione. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165, art. 258 § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.