I SA/Łd 50/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-06-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Kluczowe dla tej oceny były niskie dochody skarżącego, jego sytuacja rodzinna, współwłasność nieruchomości oraz wysoka łączna kwota wpisów w wielu toczących się sprawach.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku akcyzowego. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na niskie dochody i liczne toczące się sprawy sądowe z jego udziałem. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak po wniesieniu sprzeciwu sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za kwiecień 2005 roku postanawia: przyznać skarżącemu – P. P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu [...] r. podatnik wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. określającą zobowiązanie z tytułu podatku akcyzowym za kwiecień 2005 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, w kwocie 1.126 zł.
W piśmie z dnia [...]r. skarżący oświadczył, że aktualnie pracuje na ¼ etatu i zarabia około 300 zł, posiada jedno dziecko i jest na utrzymaniu konkubiny. Podniósł, że przed sądem toczy się szereg spraw z jego skarg, zaś łączna kwota opłat sądowych wynosi 9.108 zł.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów przedstawionych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną A. K. oraz córką, którego źródłem utrzymania są dochody z pracy skarżącego w wysokości 350 zł miesięczne oraz jego konkubiny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, które kształtują się na poziomie od 2.300 do 4.200 zł. miesięcznie. Za listopad i grudzień 2010 r. A. K. uzyskała również przychód z najmu w wysokości po 983 zł (oświadczenie z dnia 17 marca 2011 r.). Według złożonego oświadczenia skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości ani oszczędności.
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że dokumenty których nie złożył na wezwanie referendarza sądowego, co stało się przyczyną oddalenia wniosku, zostały złożone do akt spraw oznaczonych sygnaturami [...] . W związku z powyższym skarżący wnosi o ponowne przeanalizowanie jego sytuacji materialnej.
Z dokumentów złożonych do wskazanych powyżej akt sprawy wynika, że skarżący w 1/6 jest współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości o powierzchni 438 m2. Współwłaścicielem pozostałych udziałów jest konkubina (akt notarialny z dnia [...]r.). Z zeznania podatkowego PIT-37 wynika, że skarżący w roku 2010 osiągnął dochód ze stosunku pracy w wysokości 11.622 zł. Ponadto z informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego (PIT-11A) wynika, że we wskazanym roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał skarżącemu zasiłek w wysokości 909 zł.
Skarżący przedstawił również pokwitowania zapłaty należności na rzecz operatora telewizji kablowej (71 zł), zakładu energetycznego (191 zł), Zakładu Wodociągów i Kanalizacji (21 zł) i MPO –[...]Spółki z o.o. (29 zł).
Pozostałe dokumenty tj. wyciąg z rachunku bankowego, bilans przedsiębiorstwa, deklaracje VAT-7 oraz zeznania dla potrzeb podatku dochodowego, dotyczą sytuacji finansowej konkubiny skarżącego i potwierdzają dane wynikające z oświadczenia z 17 marca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia (zarządzenia) i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu.
Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem udowodnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Po przeanalizowaniu treści oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Na powyższą ocenę miała przede wszystkim wpływ wysokość zarobków skarżącego, który oświadczył, że aktualnie zarabia 350 zł miesięcznie i pozostaje na utrzymaniu konkubiny. W roku 2010 skarżący osiągnął dochód w wysokości 12.531 zł, na który składa się świadczenia ze stosunku pracy oraz z zasiłku. Skarżący jest w 1/6 współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości o powierzchni 438 m2 stanowiącej jego adres zamieszkania, nie posiada innego majątku ani oszczędności.
Uwzględniając powyższe okoliczności oraz fakt, iż przed tutejszym sądem w chwili obecnej, ze skarg wnioskodawcy, zawisło osiem spraw (sygn. Akt [...]), w których łączna wysokość wpisów wynosi 9.108 zł należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło