I SA/Łd 50/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-03-06

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, ale posiada stały dochód pozwalający na partycypację w kosztach?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednakże, jeśli strona dysponuje stałym dochodem, który pozwala na wygospodarowanie części kosztów sądowych, wniosek o całkowite zwolnienie powinien zostać oddalony, a prawo pomocy przyznane w zakresie częściowym, aby umożliwić partycypację w kosztach postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca D. G. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego, z których potrącana jest kwota z tytułu egzekucji administracyjnej. Nie posiada majątku, a jej miesięczne koszty utrzymania są relatywnie niskie w stosunku do dochodu.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej D. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (całkowite zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 marca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej D. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 17 grudnia 2014 roku D. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą jej wysokość zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości 1.960 zł brutto oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 206 zł . Z dochodu tego w związku z zajęciem komorniczym potrącana jest kwota 492 zł z tytułu egzekucji administracyjnej Skarżący nie posiada żadnego majątku, miesięczne koszty utrzymania wnioskodawczyni zamykają się kwotą ok 210 zł (opłaty za gaz, prąd, telewizję i telefon) dodatkowo skarżąca opłaca składkę na ubezpieczenie PZU w wysokości 41 zł miesięcznie oraz ratę za zakup kuchni w kwocie 122 zł miesięcznie, ponosi także wydatki na leki. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że D.G. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jej emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, z której w związku zajęciem komorniczym skarżącej do wypłaty przypada kwota 1.352 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty jej utrzymania zamykają się kwotą ok. 210 zł. Dodatkowo ok. 41 zł miesięcznie stanowią wydatki strony z tytułu ubezpieczenia w PZU, zaś 122 zł to miesięczna rata z tytułu zakupu kuchni. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (655 zł) oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla siebie, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może też uzasadniać preferencyjne traktowanie przez skarżącą jej zobowiązań prywatnoprawnych z tytułu zaciągniętego kredytu. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawczyni prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Wnioskodawczyni dysponuje stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 200 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi, oraz poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już niższa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło