I SA/Łd 500/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-08-17
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i nie osiąga przychodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawi dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową i nie wykaże braku środków na pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych musi wykazać, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na stronie. Jeśli spółka zaprzestała działalności i nie podejmuje starań w celu uzyskania przychodów, brak środków na koszty sądowe jest wynikiem jej postawy, a nie czynników od niej niezależnych. Niewykazanie przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych, w tym brak współpracy z sądem w celu ustalenia sytuacji finansowej, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 roku. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka oświadczyła, że od lipca 2015 roku nie prowadzi działalności, nie osiąga przychodów i ma zablokowane rachunki bankowe, jednak jej kapitał zakładowy wynosi 250.000 zł, a zysk za ostatni rok obrotowy 285.488 zł. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedstawienie szeregu dokumentów finansowych, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi, mimo przedłużenia terminu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 sierpnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 roku. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy oraz do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz kwoty do zapłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 rok p o s t a n a w i a: odmówić A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 9 maja 2016 roku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącej kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy oraz do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz kwotę do zapłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 roku. W skardze spółka wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że spółka od lipca 2015 roku nie prowadzi działalność w zakresie handlu kosmetykami, nie osiąga żadnych przychodów, ma zablokowane rachunki bankowe. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 250.000 zł. Wysokość zysku za ostatni rok obrotowy spółki wyniosła 285.488 zł. Zarządzeniem referendarza sądowego z 27 czerwca 2016 roku pełnomocnika skarżącej został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe, odpisu zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 i 2015 rok, nadesłanie bilansu spółki oraz aktualnego rachunku zysków i strat, w wypadku ponoszenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej wskazanie źródeł pokrycia bieżącej działalności spółki, nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostanie 2 miesiące, udokumentowanie faktu zajęcia rachunków bankowych ewentualnie majątku spółki, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie mimo uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącej o przedłużenie terminu do jego wykonania pozostało bez odpowiedzi.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r.,poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o stanie majątku i dochodach wynika, że skarżąca spółka od lipca 2015 roku nie prowadzi działalność w zakresie handlu kosmetykami, nie osiąga żadnych przychodów, ma zablokowane rachunki bankowe. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 250.000 zł. Wysokość zysku za ostatni rok obrotowy spółki wyniosła 285.488 zł. W tym miejscu wskazać należy, że w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej, z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy, spółka ma obowiązek podejmować wszelkie niezbędne działania w celu kontynuacji działalności gospodarczej i uzyskiwania przychodów. Jeśli z takiej aktywności spółka zrezygnowała, w konsekwencji nie uzyskuje przychodów i nie podejmuje konkretnych starań ukierunkowanych na ich uzyskiwanie, to oznacza, że brak środków na ponoszenie kosztów sądowych jest powodowany postawą skarżącej, nie zaś czynnikami od niej niezależnymi, obiektywnymi. Decyzja w zakresie prowadzenia bądź zaprzestania działalności gospodarczej pozostaje w gestii podmiotu gospodarczego, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeśli pozostaje on bierny, to nie może następnie skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy i traktowania w sposób uprzywilejowany (por. postanowienie WSA w Warszawie III SA/Wa 2190/15 z 10 maja 2015 roku). Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów na poparcie swoich twierdzeń o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej ani o braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów procesu. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. W rozstrzyganej sprawie w celu wyjaśnienia aktualnej kondycji finansowej spółki oraz potwierdzenia prawdziwości jej twierdzeń strona została wezwana do nadesłania stosownych dokumentów. Mimo przedłużenia terminu do realizacji wezwania wnioskodawczyni nie przedstawiła dokumentów pozwalających na prześledzenie jej kondycji finansowej i ewentualnych możliwości płatniczych dlatego też jej twierdzenia dotyczące braku jakichkolwiek dochodów oraz środków na pokrycie kosztów procesu uznać należało za gołosłowne. Nie jasnymi pozostają także źródła finansowania bieżącej działalności spółki czy choćby wynagrodzenia jej pełnomocnika z wyboru. Celem trybu z art. 255 p.p.s.a. jest uzyskanie pełni informacji na temat sytuacji majątkowej wnioskodawcy, tak by możliwe było dokonanie, na podstawie kompletnych danych, oceny, czy spełnione zostały wymogi z art. 246 p.p.s.a., umożliwiające skorzystanie z instytucji prawa pomocy. Brak współpracy z sądem w celu ustalenia sytuacji finansowej i możliwości płatniczych skarżącej stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało potraktować jako niewykazanie przesłanek do wnioskowanego zwolnienia od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło