I SA/Łd 501/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-08-03

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wykazała, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie tych kosztów, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dodatkowych dokumentów?
Ratio decidendi
Spółka jawna nie wykazała, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych, ponieważ nie przedstawiła wymaganych dokumentów uzupełniających wniosek o przyznanie prawa pomocy, mimo wezwania sądu. Zysk spółki w poprzednim roku obrotowym oraz wartość posiadanych środków trwałych przeczą twierdzeniom o braku środków na pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Spółka jawna złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty finansowe, spółka ich nie przedstawiła, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono spółce jawnej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 03 sierpnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.H.U "A" J. F. i K. K. Spółki jawnej z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.H.U "A" J. F. i K. K. Spółki jawnej z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie : określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu p o s t a n a w i a: odmówić P.H.U "A" J. F. i K. K. Spółce jawnej z siedzibą w Ł. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 29 kwietnia 2009 roku P.H.U. "J." J. F.i K. K. Spółka jawna z siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącej wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu objętego zgłoszeniem celnym z dnia 6 kwietnia 2004 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi spółka wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż prowadzi działalność handlową w zakresie importu oraz sprzedaży hurtowej i detalicznej odzieży. Ostatni rok obrotowy zakończyła zyskiem w wysokości około 600.000 zł, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą 425.000 zł, wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 540.000 zł. Oświadczyła, iż stan jej rachunku w A.Banku wynosi -780.000 zł. Podniosła, iż równocześnie przed sądem z jej skarg zawisło 11 spraw, ze względu na kryzys gospodarczy na światowych rynkach spółka nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w celu ochrony swoich praw przed sądem, zmuszona była nawet do cofnięcia skarg w 4 sprawach, w których wcześniej uiściła wpisy. Zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2009 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: ostatniego bilansu spółki, rachunku zysków i strat, deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe, a także udzielenia informacji dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej wspólników spółki, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżąca nie złożyła żadnego oświadczenia, ani nie nadesłała żadnego z żądanych dokumentów. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Zgodnie z przepisami art. 4 pkt 1 i art. 22 § 1 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) spółka jawna jest spółką osobową która z chwilą wpisu do rejestru staje się podmiotem prawa i przedsiębiorcą - art. 251 § 1 powołanej ustawy. Zgodnie z przepisem art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień. Skoro skarżąca spółka jawna była podatnikiem podatku od towarów i usług to ma zdolność sądową, a wobec tego w sprawach dotyczących tego podatku jest stroną postępowania, a złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za dopuszczalny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła zyskiem w wysokości blisko 600.000 zł, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą 425.000 zł, wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 540.000 zł, dodatkowo wskazała, iż stan jej rachunku bakowego wynosi -780.000. W sytuacji, w której oświadczenie o stanie majątku i dochodach skarżącej okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i bieżących możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2009 roku doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 29 czerwca 2009 roku został on wezwany do nadesłania dokumentów obrazujących jej rzeczywistą sytuację materialną, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżąca nie wykonała nałożonego obowiązku. Uwzględniając dane zawarte w formularzu oraz treść art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Nie wywiązanie się z obowiązków nałożonych zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2009 roku powoduje, iż brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny bieżącej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych spółki w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych, z których mogłaby ponieść koszty sądowe, bowiem nie udokumentowała w żaden sposób wysokości uzyskiwanych obecnie dochodów z prowadzonej w znacznych rozmiarach działalności gospodarczej, ani nie wykazała obciążających ją kosztów, zaś z jej oświadczenia na formularzu PPPr wynika, że ostatni rok obrotowy zakończyła zyskiem bliskim 600.000 zł. Przeczy jej twierdzeniu także wartość posiadanego majątku trwałego. Należy podkreślić, że postępowanie sądowe dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się ona liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło