I SA/Łd 503/13

Dnia 4 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej E. W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. E. W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF wnioskiem o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń złożonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są jej dochody z emerytury w wysokości 3.400 zł miesięcznie oraz z tytułu umowy o pracę, których wysokość w miesiącach od czerwca do września kształtuje się na poziomie 10.000 zł miesięcznie w pozostałych okresach roku wynosi pensję minimalną. Dochód skarżącej za rok 2012 zgodnie z przedłożoną kopią jej zeznania podatkowego wyniósł 91.203 zł, dając w przeliczeniu na miesiąc dochód na poziomie 7.600 zł Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 53 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Według oświadczenia skarżącej miesięczne koszty utrzymania mieszkania zamykają się kwotą ok. 620 zł, z której 495 zł stanowi czynsz za mieszkanie. Dodatkowo skarżąca ponosi koszty zajęć piłki nożnej swojego wnuka w wysokości 190 zł miesięcznie oraz jego lekcji angielskiego w wysokości 560 zł za kwartał oraz spłaca ratalny zakup telewizora, wysokość miesięcznej raty wynosi 140 zł. Z nadesłanego rap[ortu obrotów na rachunku bankowym należącym do wnioskodawczyni wynika, że na koniec miesiąca marca jego saldo wynosiło pond 19.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są jej dochody z emerytury w wysokości 3.400 zł miesięcznie oraz z tytułu umowy o pracę, których wysokość w miesiącach od czerwca do września kształtuje się na poziomie 10.000 zł miesięcznie w pozostałych okresach roku wynosi pensję minimalną. Dochód skarżącej za rok 2012 wyniósł 91.203 zł, dając w przeliczeniu na miesiąc kwotę na poziomie 7.600 zł Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 53 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania zamykają się kwotą ok. 620 zł, z której 495 zł stanowi czynsz. Dodatkowo skarżąca ponosi koszty zajęć piłki nożnej swojego wnuka w wysokości 190 zł miesięcznie oraz jego lekcji angielskiego w wysokości 560 zł za kwartał, a także spłaca raty w wysokości 140 zł za zakupiony telewizor. Z nadesłanego raportu obrotów na rachunku bankowym należącym do wnioskodawczyni wynika, że na koniec miesiąca marca jego saldo wynosiło pond 19.000 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (1.112 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącej znacznie przewyższają koszty związane z przedmiotowym postępowaniem, powyższe obiektywnie przeczy jej twierdzeniom o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty procesu. Negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa, a więc współobywateli kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżąca osiągają średnio w roku dochody rzędu 7.600 zł miesięcznie, które w ocenie referendarza pozwalają na wygospodarowanie środków na uiszczenie wymaganego w sprawie wpisu od skargi i opłacenie ewentualnych dalszych kosztów postępowania w znacząco niższej wysokości. Należy także podkreślić, że na dzień występowania ze skargą wnioskodawczyni dysponował kwotą pozwalającą na swobodne uiszczenie należnego od niej wpisu. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżąca posiadająca stałe i pewne źródło utrzymania w postaci emerytury w wysokości 3.400 zł oraz dodatkowe dochody z tytułu zatrudnienia nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez wnioskodawczynię. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk