I SA/Łd 505/05
WyrokWSA w Łodzi2005-06-22
Skład orzekający: Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA P. Janicki, Asesor WSA C. Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzyskanie przychodu z działalności wyłączonej ze zryczałtowanej formy opodatkowania, ale przed faktycznym świadczeniem tej usługi, skutkuje utratą prawa do opodatkowania ryczałtem od dnia uzyskania przychodu, czy od dnia faktycznego świadczenia usługi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrata prawa do opodatkowania ryczałtem następuje z dniem uzyskania przychodu z działalności wyłączonej z tej formy opodatkowania, a nie od dnia faktycznego świadczenia usługi. Skoro skarżący uzyskał pierwszy przychód z tytułu pośrednictwa w sprzedaży zestawów do odbioru TV Polsat w dniu 2 października 2001 roku, od tej daty przysługiwało mu prawo do rozliczania się na zasadach ogólnych. Ponadto, złożenie oświadczenia o wyborze zasad ogólnych po terminie rozpoczęcia działalności nie było skuteczne.Stan faktyczny
W wyniku kontroli podatkowej Naczelnik Urzędu Skarbowego określił skarżącemu przychód i zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym, uznając, że skarżący nie złożył w terminie oświadczenia o wyborze opodatkowania na zasadach ogólnych i objęty został ryczałtem. Skarżący odwołał się, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym i wskazując, że fakt uzyskania przychodu, a nie jego świadczenie, decyduje o utracie prawa do ryczałtu. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ale podtrzymał stanowisko o objęciu skarżącego ryczałtem, wskazując na rodzaj prowadzonej działalności. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia Ordynacji podatkowej i ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA P. Janicki (spr.), Asesor WSA C. Koziński, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005roku sprawy ze skargi P. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oddala skargę.
W wyniku kontroli przeprowadzonej wobec P. C., prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej A decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. określił skarżącemu ogółem przychód za okres od 1 czerwca do 1 października 2001 roku oraz zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie złożył w terminie oświadczenia o wyborze formy opodatkowania na zasadach ogólnych, a wobec tego z mocy prawa został on objęty opodatkowaniem w formie ryczałtu. Jednocześnie przychody skarżącego nie obejmowały działalności wykluczonej z formy zryczałtowanej. Podniesiono nadto, ze wprawdzie skarżący uzyskał przychód wykluczający z tej formy opodatkowania (umowa z firmą B z dnia 1 czerwca 2001 roku dotycząca sprzedaży odbiorników TV Polsat), jednakże samo zawarcie umowy nie stanowi podstawy do uznania prawidłowości opodatkowania w formie zasad ogólnych, ponieważ na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) utrata prawa do opodatkowania w formie ryczałtu następuje z dniem uzyskania przychodów wyłączających z tej formy opodatkowania. Przychód wynikający z umowy z firmą B skarżący uzyskał w dniu 2 października 2001 roku i dopiero od tej daty skarżącemu przysługiwało prawo do rozliczania się na zasadach ogólnych. Organ podkreślił, że powyższe okoliczności nie były w postępowaniu kwestionowane.
W odwołaniu z dnia 31 stycznia 2005 roku skarżący zarzucił decyzji organu pierwszej instancji naruszenie art. 8 ust. 3 lit e oraz art. 8 ust. 1 pkt 3 ppkt e ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...) i wniósł o jej uchylenie w całości. Zdaniem skarżącego wobec wykonywania przez niego od chwili rozpoczęcia działalności gospodarczej usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...), organ winien zastosować w stosunku do niego art. 8 ust. 1 pkt 3 ppkt e tej ustawy, który stanowi, że przepisów rozdziału 2 tej ustawy w takim przypadku nie stosuje się.
Nadto wskazał, że decydującą okolicznością dla utraty prawa do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania nie jest moment uzyskania przychodu, lecz fakt jego uzyskania. Podniósł, że podstawa prawna powołana w decyzji, tj. art. 8 ust. 3 jest błędna, bowiem przepis ten nie zawiera żadnych wyznaczników literowych. Podkreślił, że jego firma nie istniała w roku poprzedzającym kontrolowany.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i określił skarżącemu przychód za okres od 1 czerwca do 1 października 2001 roku oraz zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym. Organ podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie przyczyn objęcia skarżącego zryczałtowaną formą opodatkowania. Nadto zauważył, że działalność spółki cywilnej prowadzonej przez skarżącego obejmowała sprzedaż detaliczną elektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego oraz artykułów radiowo – telewizyjnych (poz. 5245Z wg PKD) a także sprzedaż detaliczną artykułów i sprzętu gospodarstwa domowego oraz artykułów radiowo – telewizyjnych (poz. 5245 wg PKD). Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...) usługi te nie zostały wyłączone z opodatkowania w formie ryczałtu, bowiem załącznik nr 2 (zawierający katalog usług wyłączonych) do tej ustawy nie wymienia w swej treści usług, które wykonywał skarżący.
Jednocześnie organ podkreślił, że fakt podpisania umowy z firmą B na wykonanie usług wyłączonych ze zryczałtowanej formy opodatkowania (na podstawie art. 8 ust. 3) nie może stanowić samoistnej podstawy do zastosowania wobec skarżącego ogólnych zasad opodatkowania, bowiem zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 i 4 dopiero z dniem uzyskania przychodów z takiej działalności następuje zmiana w rodzaju opodatkowania.
Organ uwzględnił zarzut odnoszący się do podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji i przyznał, że w miejsce art. 8 ust. 1 pkt 3 lit e wpisano błędnie "art. 8 ust. 3 lit e", jednakże organ ocenił ten błąd jako niemający wpływu na treść merytoryczną rozstrzygnięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2005 roku wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzut naruszenia poszczególnych przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz.60) oraz art. 8 ust. 1 pkt 3 ppkt e ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...).
W uzasadnieniu podniósł, że na mocy umowy z firmą B świadczył usługę o charakterze ciągłym. Jego zdaniem wykonywał usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...). Zarzucił organom podatkowym bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę z dnia 16 maja 2005 roku Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację tożsamą z przytoczoną w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią stało się ustalenie, czy wskutek zawarcia z firmą B w dniu 1 czerwca 2001 roku umowy o pośredniczeniu w sprzedaży zestawów do odbioru TV Polsat skarżącego objęto opodatkowaniem na zasadach ogólnych, w miejsce dotychczas obowiązującej go zryczałtowanej formy opodatkowania.
Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, osoby fizyczne osiągające przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej mogły opłacać zryczałtowany podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Natomiast przepis art. 8 ust. 1 pkt 3 litera e i art. 8 ust. 3 tej ustawy stanowiły o wyłączeniu tej formy opodatkowania i zastosowaniu zasad ogólnych, z chwilą osiągnięcia przychodu z tytułu prowadzenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy.
W pkt 4 załącznik ten wymienia usługi pośrednictwa w sprzedaży towarów, różnego rodzaju, a zatem bezsprzecznie usługi w postaci pośredniczenia w sprzedaży zestawów do odbioru TV Polsat należały do usług, których wykonywanie wyłączało ich opodatkowanie w formie zryczałtowanej. Organy podatkowe w tej kwestii prezentowały identyczne ze skarżącym zapatrywanie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie stała się ocena terminu, od którego zryczałtowana forma opodatkowania przestała skarżącego obowiązywać.
Mając na uwadze literalne brzmienie art. 8 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, należało przyjąć za kryterium tej oceny dzień uzyskania przychodów płynących z tego rodzaju działalności. W rozpoznawanej sprawie skarżący uzyskał pierwszy przychód z dniem 2 października 2001 roku, a zatem od tej daty miał uprawnienie do rozliczenia się na zasadach ogólnych.
Warto zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie skarżący rozpoczął działalność w dniu
1 czerwca 2001 roku (zawiadomienie - k.1), tj. w toku roku podatkowego. Tym samym znalazł się on w zakresie dyspozycji przepisu art. 7 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...), zgodnie z którym z uwagi na fakt, że skarżący nie prowadził w roku poprzedzającym, tj. 2000 działalności gospodarczej, opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych zastosowano wobec niego od dnia uzyskania pierwszego przychodu.
Należy zauważyć, że każdy podatnik ma prawo wyboru formy opodatkowania, jednakże możliwość ta ograniczona jest terminami. W niniejszej sprawie, w stanie prawnym obowiązującym w 2001 roku, zasadą było objęcie wszystkich przedsiębiorców – osób fizycznych opodatkowaniem w formie ryczałtu. Jednakże istniała możliwość zrzeczenia się z tego rodzaju opodatkowania, w drodze złożenia odpowiedniego oświadczenia organowi podatkowemu w tym przedmiocie w terminie do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, jeżeli podatnik rozpoczynał działalność w ciągu roku podatkowego.
Skarżący przedmiotowe oświadczenie nadał 7 czerwca 2001 roku, a więc następczo w stosunku do dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej. Wobec tego oświadczenie nie stało się skuteczne i skarżący pozostał w kręgu podmiotów podlegających zryczałtowanemu opodatkowaniu.
W tym stanie rzeczy, wobec niezłożenia skutecznego oświadczenia o zrzeczeniu się ze zryczałtowanej formy opodatkowania i uzyskaniu pierwszego przychodu z tytułu świadczenia usług, których wykonywanie ustawa wykluczyła ze zryczałtowanego rozliczania przychodu dopiero w dniu 2 października 2001 roku, zasadne było odmówienie skarżącemu prawa do rozliczenia się z uzyskiwanych przychodów na zasadach ogólnych od dnia 1 czerwca 2001 roku.
Odnosząc się zaś do zarzutu skargi nie przesłuchania w charakterze świadka osoby J. Z., prowadzącego firmę B na okoliczność faktycznego wykonywania w. w. umowy o pośredniczeniu w zawieraniu umów sprzedaży, Sąd zauważa, że organy podatkowe zgodnie z dyspozycją art. 122 i 123 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązane są do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, podejmując ku temu wszelkie niezbędne działania oraz zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. Przepisy te nie nakładają na organy te obowiązku uwzględniania wszelkich wniosków dowodowych strony, ale jedynie tych, które mają na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie fakt świadczenia usług pośrednictwa w zawieraniu umów sprzedaży na rzecz firmy B był przez organy podatkowe przyznany. Tym samym zbędne było przeprowadzanie dodatkowych dowodów, świadczących o fakcie, który nie był w sprawie sporny. Dlatego nie sposób uznać, by postępowanie dowodowe dotknięte było naruszeniem cyt. wyżej przepisów postępowania.
Z uwagi na powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło