I SA/Łd 505/08

Dnia 2 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi G. O. i W. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu pełnomocnikowi utraconych zarobków i kosztów przejazdu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącym G. O. i W. O. prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W dniu 28 kwietnia 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę W i G. O. na swoje postanowienie z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu pełnomocnikowi skarżących utraconych zarobków i kosztów przejazdu. W dniu 14 maja 2008 roku do sądu wpłynął wniosek o zwolnienie skarżących od wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach W i G. O. wskazali, iż wspólnie prowadza gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze syn skarżącej z pierwszego małżeństwa, którego miesięczny dochód wynosi około 2.000 zł. Źródłem dochodu jest czynsz w wysokości około 1.500 zł z tytułu najmu nieruchomości położonej w miejscowości G. oraz renta pobierana przez syna skarżącej w wysokości 525,69 zł miesięcznie. Skarżący są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości o powierzchni 661 m2 położonej w R., na której znajduje się dom o powierzchni około 80 m2, w którym zamieszkują i będącej przedmiotem najmu nieruchomości położonej w miejscowości Grabica, oraz samochodu osobowego marki Cadilac z 1997 rok., nie posiadają innego majątku ani oszczędności. Wskazali, iż cały ich majątek ruchomy i nieruchomy został zabezpieczony przez organy skarbowe oraz w związku z zaciągniętymi uprzednio kredytami bankowymi. G.O. podkreślił, iż do 1 marca 2006 roku do końca września 2007 roku przebywał w Areszcie Śledczym w P. T. zmuszony był zlikwidować w styczniu 2007 roku prowadzoną działalność gospodarczą Skarżący oświadczyli ponadto, iż ich sytuacja materialna była przedmiotem analizy tutejszego sądu w sprawach o sygn. akt I SA/Łd 1622/06 oraz I SA/Łd 1623/06 i nie uległa ona zmianie. Z akt powyższych -przywołanych przez skarżących, spraw wynika, iż z posiadanych dochodów spłacają oni kredyty bankowe, których raty łącznie wynoszą blisko 1.251 zł miesięcznie około 100 zł wydaje na energię elektryczną, 40 zł to miesięczna opłata za gaz, zaś na konsumpcję i zakup leków wydają około 400 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżących nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu od skargi (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy W. i G. O. wskazali, iż wspólnie wraz z synem skarżącej z pierwszego małżeństwa prowadzą gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód wynosi około 2.000 zł. Skarżący są właścicielem nieruchomości o powierzchni 661 m2 położonej w R., na której znajduje się dom o powierzchni około 80 m2, w którym zamieszkują i nieruchomości położonej w miejscowości G., oraz samochodu osobowego marki Cadilac z 1997 roku, nie posiadają innego majątku ani oszczędności. Cały majątek ruchomy i nieruchomy został zabezpieczony przez organy skarbowe oraz instytucje finansowe w związku z zaciągniętymi kredytami. Z posiadanych dochodów skarżący spłacają kredyty bankowe, których raty łącznie wynoszą około 1.251 zł miesięcznie około 100 zł wydają na energię elektryczną, 40 zł to miesięczna opłata za gaz, zaś na konsumpcje i zakup leków wydają około 400 zł. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że W. i G. O. nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z uiszczeniem wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się wpis od skargi stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). W ocenie sądu stan majątkowy skarżących, miesięczny dochód w ich gospodarstwie domowym oraz fakt, iż korzystają z pomocy fachowego pełnomocnika z wyboru przemawia za przyjęciem, iż posiadają środki na pokrycie wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie. Oceny tej nie zmienia fakt istnienia innych obciążeń finansowych spoczywających na skarżących, bowiem przyznanie pierwszeństwa innym zobowiązaniom prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia kosztów toczonego przez skarżących postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.